İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1067 K.2018/914

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan 3.000.000 TL tutarında inşaat malzemeleri alımı hususunda davalı ile prensipte anlaştıklarını, davalının inşaat malzemelerinin satış bedeline karşılık 3 adet 1.000.000 TL bedelli açık bono istediğini, müvekkilinin, davalının mal teslim vaadinden önce 1.000.000 TL bedelli 3 adet açık senedi tanzim ederek davalıya verdiğini ancak, davalının açık senedi almasına rağmen 3.000.000 TL değerinde mal teslimi yapmadığını ve senetleri İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyasından takibe koyduğunu, senetlerin üzerine davalı tarafça malen ibaresinin yazıldığını, davalı tarafça müvekkiline hiçbir suretle mal teslimi yapılmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle 26/01/2005 tanzim 30/01/2012 tediye tarihli 1.000.000 TL bedelli, 26/01/2005 tanzim 28/02/2012 tediye tarihli 1.000.000 TL bedelli, 26/01/2005 tanzim 30/03/2012 tediye tarihli 1.000.000 TL bedelli 3 adet bono için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyasından davacı hakkında takip başlatan davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davaya karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının ... Şti.'nin kurucusu ve ortağı olduğunu, davacının ... A.Ş., ... A.Ş.ve ... Şti.'nin kurucusu olduğunu, müvekkili şirket ile tüm bu şirketlerin ticari ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirket ile dava dışı ...

Şti.'nin ticari ilişkisine ilişkin tüm kayıtların ticari defterlerinde bulunduğunu, dava dışı şirketin müvekkiline olan borçlarına karşılık davacının kefil olduğunu ve borçların teminatı olarak takibe konu senetleri tanzim ederek müvekkili şirkete verdiğini, senetlerin müvekkili şirketin defterlerine kaydedildiğini ve hesaplarına işlendiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında gerçek bir hukuki ilişki bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından dava dışı ...

Şti.ne karşı başlatılan takiplerin itirazsız kesinleştiğini ancak, müvekkili şirketin dava dışı şirketten alacaklarını tahsil edememesi nedeniyle davacı tarafından teminat olarak verilen senetlerin, teminata ilişkin alacağın da ödenmemesi üzerine takibe konulduğunu, davacının davasını ispat etme zorunluluğunun bulunduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuş, davacının kötüniyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden, takip alacaklısı davalı tarafından, davacı borçlu hakkında 26/01/2005 tanzim tarihli, 30/01/2012 vade tarihli, 1.000.000 TL bedelli, 26/01/2005 tanzim tarihli, 28/02/2012 vade tarihli, 1.000.000 TL bedelli, 26/01/2005 tanzim tarihli, 30/03/2012 vade tarihli, 1.000.000 TL bedelli bonolara dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine girişildiği görülmüştür.

Dava; İİK 72/3.maddesi gereği takip sonrası açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Bilindiği üzere, kural olarak İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında borçlu olunmadığı ileri sürülmüş ise; alacağın varlığını ve miktarını kanıtlamak yükümlülüğü alacaklıdadır. Ancak, alacağın kambiyo senedine dayanması halinde bu genel kuralın istisnası olarak borçlu olunmadığının kanıt yükümlülüğü, iddiayı ileri süren borçlu taraftadır.

Bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Ancak, senede "malen" veya "nakden" kaydı yazılmışsa, artık buna uyulmak gerekir. Bu kayıtların aksinin savunulması senedin talili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki, böyle bir durumda kanıt yükümlülüğü yer değiştirir. Senedi talil eden, iddiasını kanıtlamak yükümlülüğü altına girer (YHGK 17.12.2013 gün ... Esas, 2003/768 Karar sayılı ilamı).

Davacı hakkındaki icra takibi TTK.hükümleri gereğince tüm yasal unsurları taşıyan 3 adet bonoya dayanmaktadır. Söz konusu bonoların düzenlenme sebebi bölümünde "malen" kaydı bulunmaktadır. Davacı taraf bonoların bedeli kadar mal tesliminin yapılmadığını, bu nedenle bonolardan dolayı borcunun bulunmadığını ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davalı ise savunmalarında, bonoların 26/01/2005 tarihli Teslim Tesellüm Tutanağı'na göre davacının kurucusu ve ortağı olduğu dava dışı ... Şti.'nin kendilerine doğmuş ve doğacak borçlarına karşılık alındığını ileri sürmüştür.

Bu durumda senet metnindeki "malen" kaydına itibar edilmesi, diğer bir anlatımla borçlanmaya konu malın dava dışı ... Şti.'ne teslim edildiğinin kabulü gerekmektedir. Davacı borçlu taraf da, söz konusu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitini istediğine göre, belirtilen karinenin aksini yani, borçlanmaya konu malların teslim edilmediğini HMK'nun 201.md gereğince kesin kanıtlarla kanıtlamak zorundadır.

İddia, savunma, toplanan deliller ile alınan bilirkişi raporlarına göre; davacının kurucu ve ortağı olduğu dava dışı ... Şti. ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiden dolayı takip ve dava konusu 3 adet bononun davacı tarafça düzenlenerek davalıya verildiği; bonoların düzenleme sebebi olarak gösterilen "malen" kaydının mal tesliminin yapıldığının kabulünü gerektirdiği, bu yöndeki karinenin iddiayı ileri süren davacı tarafça kesin kanıtlarla kanıtlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine; takibin durdurulmasına karar verildiği ancak, infaz edilmediği ve bu nedenle İİK'nun 72/4.maddesindeki koşulların gerçekleşmediği anlaşıldığından davalı tarafın tazminat isteminin reddine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.