İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1114 K.2023/47

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinden ...'un cari hesabına teminat teşkil etmesi için diğer müvekkili ...'in mülkiyetindeki İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mah., 6163 parsel, 1 nolu bağımsız bölüm üzerine davalı ... Mobilya .... Ltd. Şti.

Lehine ipotek tesis ettiğini, ipoteğin teminat amaçlı olup kesin borç ikrarını içermediğini, davacı ... ' un anılan davalıdan emre muharrer senet mukabilinde takribi 200.000,00 TL civarında mal aldığını, senetlerin bir kısmının banka kanalı ile ödendiğini, bir kısmının vaktinde ödenemediği için protesto olduğunu, ancak davacı ...' un borcunun tamamına karşı olarak bu davalıya kıymetli evrak verdiğini ve hesabını kapattığını, kıymetli evraklardan sadece 2.150,00 TL lik bir adet senedi ödemediğini, diğerlerinin tamamını ödeyerek senetleri geri aldığını, son senedi de ödemek istediğini ancak muhatap bulamadığını, davalı ...

Mobilya ..... Ltd. Şti.'nin müvekkilinden alacaklı olduğunu iddia ederek olmayan alacağını teminatları ile birlikte 06/01/2012 tarih ve ... yevmiye nolu temlikname ile diğer davalıya temlik ettiğini, davalı ... ... San. A.Ş yetkilisinin müvekkili ile irtibat kurarak davalı ... Mobilya .... Ltd.

Şti. ' den yüksek miktarlarda alacaklı olduklarını, ipotek üst limiti olan 100.000,00-TL'nin kendilerine ödenmesi karşılığında ipoteği kaldırabileceklerini ifade ettiğini, haksız ve dayanaksız bu talebin müvekkilleri tarafından reddedildiğini, müvekkillerinin davalılara hiçbir borcu bulunmadığını, eğer son senet bu iki davalıdan birinde ise bedelini ödeyip senedi geri almaya hazır olduklarını beyanla müvekkillerinin davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, davalılardan birinde müvekkiline ait kıymetli evrak var ise bedelinin mahkeme veznesine depo ettirilmesini, kıymetli evrakın istirdatına, olmadığı taktirde iptaline,

taşınmaz üzerindeki 17/12/2007 tarih ve ... yevmiyeli ipoteğin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... San.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; menfi tespit davasının belli bir kişi veya kurumdan borçlu bulunmadığının tespiti için açılamayacağını, ancak belli bir borçtan borçlu bulunmadığının tespiti için talep edilebileceğini, bu itibarla davalı şirketlerden borçlu bulunmadığının tespiti istemli belirsiz davanın öncelikle bu yönden reddi gerektiğini, dava değerinin nasıl hesaplandığı, harcın neye göre yatırıldığının belli olmadığını, davacıların iş bu davayı açmalarının hukuki yararı olmadığını, ...

Şirketine olan borcun müvekkiline ödenmesi gerektiğini, davacıların bu iddialarının binaen menfi tespit talep edemeyeceklerini, belirsiz borç için alacaklı bulunmayan şirkete yapılan belirsiz ödeme iddialarına istinaden davacıların borçlarına karşı konulmuş ipoteğin fekki söz konusu olmayacağından davacıların bu talebinin de reddi gerektiğini, davacıların temlik alacaklısı yerine alacağını devreden, alacağın temliki neticesinde alacaklı bulunmayan ... şirketine ödeme yaptılar ise bu ödemenin davacıları müvekkiline olan borcundan kurtarmayacağını, iyi niyetli müvekkilinin alacağının baki olduğunu,

müvekkilinin ... şirketi ile davacılar arasındaki ticari ilişkiyi, taraflar arasındaki alacak borç ilişkisini, davacıların ... şirketine hangi belge ve evraklar ile borçlu olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin sadece ipotek alacağını temlik aldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Mobilya .... Ltd.

Şti. cevap dilekçesi sunmamış, anılan davalının vekili tarafından 19/08/2014 tarihinde sunulan dilekçe ile davacıların defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı için kendi lehine delil teşkil etmesinin mümkün olmadığını, davacının müvekkiline borcunun olmadığının bu defterlere dayandırılamayacağını, davacının müvekkiline karşı iade faturası düzenlemiş olmasının bu faturanın müvekkilinin eline ulaştığı ve davacının borçtan kurtulduğu anlamını taşımadığını, davacının defterlerinde iade faturası haricinde herhangi bir kayıt bulunmadığını,

davacının 2.150,00 TL bedeli depo etmesi halinde borçtan kurtulacağı ve ipoteğin fek edilmesi gerektiği iddiaları gerçeği yansıtmadığını, davacının mahkeme kasasına sunduğu senetlerle fekki istenen ipotek arasında illiyet bağı kurulamadığını, davacının dilekçesinde müvekkiline herhangi bir borcunun kalmadığını ve ticari ilişkisinin bittiğini belirttiğini, bu bağlamda davacının şimdiye kadar neden ipoteğin fekkini istemediğinin anlaşılamadığını beyanla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davacının davalılara borçlu olup olmadığının tespiti ile borcun teminatı için verilen ipoteğin fekki istemine ilişkindir. Temel uyuşmazlık konusu, davacıların davalılara borçlu olup olmadıklarının tespiti, bu bağlamda borcun teminatı için verildiği anlaşılan ipoteğin fekki koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

Mahkememizin 2014/... Esas ve 2017/... Karar sayılı kararı, İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 2018/229 Esas- 2018/1020 Karar sayılı ilamı ile; teminat için tesis edilen üst sınır ipoteğinde alacaklı olunan miktarın ispatının alacaklıya ait bulunduğu, bu bağlamda ispat yükünün dava tarihi itibariyle ipoteği temlik alan davalıya ait olduğu,

temlikten önce ve sonrayı da içerecek şekilde dava tarihi itibariyle alacak miktarının 6100 sayılı HMK'nın 187 v.d maddelerinde belirtilen uygun delillerle davalı alacaklı tarafından ispat edilmesi gerektiği, davacı tarafın, davalı ... firması ile mutabakat yapıldığı ve borcun temlikten önce sıfırlanarak 2.150,00 TL borçlarının kaldığını öne sürdüğünden, bu konuda yazılı bir mutabakat belgesi varsa bunun davacı taraftan istenmesi ve davacının ibraz ettiği bonoların lehdarlarının ve son hamillerinin kimler olduğu, senetlerin mal karşılığı verilip verilmediği,

tahsil amacıyla bankalara ciro edildiği belirtilen senetlere ilişkin bankalarca yapılan işlemler ve davalı ... firmasının senetleri bankalardan geri alıp almadığı, bu bağlamda davalı tarafından ispatlandığı takdirde var olduğu kabul edilen alacağın davacı tarafça ödenip ödenmediği, bu bağlamda ipoteğin fekki koşullarının oluşup oluşmadığının tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılmış olup, bu doğrultuda devam edilen yargılamada;

İstinaf ilamında da belirtildiği üzere davalılardan ... ... A.Ş. diğer davalıdan alacağı temlik almıştır. Bu nedenle menfi tespit ve ipoteğin fekki davasının dava tarihi itibari ile sadece ... ... A.Ş.'ye yöneltilmesi gerekirken, temlik eden şirkete de husumet yöneltilmesi doğru olmadığından ... ... Ltd. Şti. yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

İstinaf ilamı ile eldeki davada öncelikli olarak çözümlenmesi gereken mesele; davalı ... ... A.Ş.'nin dava tarihi itibari ile davacı ...'tan alacaklı olup olmadığı ve alacaklı ise ne miktarda alacaklı olduğudur.

Yine istinaf ilamında belirtildiği üzere; söz konusu ipotek teminat ipoteği niteliğinde olduğundan, alacağın varlığını davalı taraf yazılı delil ile ispatlamalıdır. Bununla beraber davacı; dava dilekçesinde davalıya 2.150,00-TL tutarında borcu olduğunu ikrar ettiğinden ve ikrar kesin delil niteliğinde olduğundan, davalının alacağının 2.150,00-TL'lik kısmını ispatladığı kabul edilmiştir.

Kalan 97,850-TL yönünden durum değerlendirildiğinde ise; istinaf ilamında da belirtildiği üzere alacağın varlığını ve miktarını ispat yükünün temlik alan davalı da olduğu, bu ispatın yazılı delil ile gerçekleştirilmesinin gerektiği, ne var ki davalı tarafından bu yönde bir delil sunulmadığı, ayrıca cevap ve 2.cevap dilekçesinde yemin deliline de dayanılmadığı anlaşılmakla, bakiye bedel yönünden alacağın varlığı ispatlanamadığından aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır