İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/123 K.2022/121

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 01/12/2006 tarihinde ... Ticaret Sicili’nde tescil edilerek kurulduğunu, kuruluşundan itibaren de “... Mahallesi, ... Sitesi, No:.., Küçükçekmece/İSTANBUL” adresinde faaliyet gösterdiğini, davalı ... Faktoring A.Ş. tarafından alacaklı bulunduğu ...Limited Şirketi'nin borcu ile ilgili olarak 20/09/2018 günü saat:12:00 sıralarında müvekkili şirket ile ...

Limited Şirketi arasında herhangi bir organik bağ olmadığı halde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasından alınan talimatla Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyasından, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından alınan talimatla ise Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün ...Talimat sayılı dosyasından müvekkili şirketin adresine hacze gelindiğini, haciz yapılan mahallin borçluya ait olduğu hissi yaratılarak müvekkili şirkete ait malların haczedilmeye çalışıldığını, bunun üzerine müvekkili şirketin haciz ve muhafaza işleminin yapılması halinde iş yapamaz hale geleceğini ve mevcut bayiliğinin de iptal edileceğini düşünerek icra memuru tarafından hesaplanan 55.148,00-TL.'yi icra dosyasına ödemek zorunda kaldığını, Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğü’nün...Talimat sayılı icra dosyasına ödenen 55.148,00-TL.’nin iadesi ve hukuka aykırı haciz işleminin şikayet yolu ile kaldırılması için İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi’nin... Esas sayısı dosyasında açtıkları davanın halen derdest olduğunu, aynı süreçte haciz işlemi yapılmaya çalışılan Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...Talimat (İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün...Esas) sayılı icra dosyası borcunun toplamı olan 91.795,00-TL.'nin ise icra veznesinin kapanmış olması nedeniyle müvekkili şirket yetkilisi tarafından alacaklı (davalı) şirket vekili Av...’ın banka hesabına yatırıldığını, böylece davalının müvekkili şirket üzerinde haciz baskısı uygulamak suretiyle hukuka aykırı olarak takip konusu alacağın tahsili yoluna gittiğini, davalı şirketin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca müvekkilinden haksız olarak tahsil ettiği parayı iade etmesi gerektiğini, istirdat taleplerinin İstanbul ...

İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyasına ilişkin olduğunu, takip borçlusu şirket ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ilişki veya organik bağın söz konusu olmadığını, iki şirketin de farklı tüzel kişilikleri olan şirketler olduğunu, borçlu şirketin hiçbir zaman müvekkili şirketin adresinde faaliyet göstermediğini, 3. şahıs konumunda olan müvekkili şirketin adresindeki malların borçlu şirkete ait mallarmış gibi haczedilip muhafaza altına alınmaya çalışılmasının de davalı alacaklı vekilinin banka hesabına para yatırtılmasının yasaya aykırı olduğunu belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle;

davalı şirket vekiline ödenmek zorunda kalınan 91.795,00-TL.'nin 20/09/2018 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ise cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın davaya dayanak icra takip dosyasında borçlu olmadığını, bu nedenle davacının huzurdaki davada aktif dava ehliyetinin ve taraf sıfatının bulunmadığını, istirdat davalarında davacı sıfatının borçluya ait olduğunu, esasa ilişkin olarak ise; davaya konu İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından dava dışı borçlu ...Limited Şirketi'nin hak ve alacaklarının haczinin talep edildiğini, icra müdürlüğü tarafından dava dışı borçlunun mallarının haczi ve muhafazası için mevcut adreslerinde ve gösterilecek diğer adreslerinde haciz işlemi yapılması için talimat yazılmasına karar verildiğini, bunun üzerine karara uygun olarak Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğü’ne talimat yazıldığını ve akabinde adrese gidilerek haciz işlemi gerçekleştirildiğini, haciz mahallinde davacı 3. kişi ile hiçbir ilgisi bulunmayan, dosya borçlusu ile dosya borçlusunun piyasada ticari ilişkiye girdiği başkaca şirketlere ait faturaların, vergi tahakkuk fişlerinin, başka şirketlerle yapılan sözleşmelerin ve borçlu şirkete ait sigorta ve kasko poliçeleri gibi salt borçlunun ticari ve iç muhasebesel nitelikli evraklarının bulunduğunu, bu evrakların takip borçlusu ...

Ticaret Limited Şirketi ile hiçbir organik bağı olmadığını iddia eden davacı 3. kişi nezdinde bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, haciz mahallinde borçlu şirkete ait birtakım evrakların bulunması ile borçlu şirket ile davacı şirket arasında mevcut ortaklık yapısı bakımından organik bağ bulunduğunun tespit edildiğini, haciz işlemi sırasında davacı şirket tarafından istihkak iddiasında bulunulduğunu ve İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi’nin ...

Esas sayılı dosyasında istihkak davası açıldığını, davacının istirdat davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle; davanın reddine, davacı karşı yan aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davacı şirketin takip borçlularından olmadığı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında talimatla yapılan haciz işlemi sırasında cebri icra tehdidi altında davalı şirket vekiline ödediği 91.795,00-TL.'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı taraf delil olarak. Küçükçekmece .. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas ve ...Talimat sayılı haciz tutanakları, 20/09/2018 tarihli 2 adet ödeme dekontu, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası, davacı şirkete ait vergi levhası, ticaret sicil gazeteleri, takip borçlusu şirket (...Sanayi Ticaret Limited Şirketi) ortağının 2015 yılında davacılardan ... Tic. Ltd.

Şti. ortaklığından ayrıldığına ilişkin 11 Kasım 2015 tarihli - 8944 sayılı ticaret sicil gazetesi, davacı şirkete ait 15/04/2010 tarihli kira sözleşmesi, haciz tutanağında borçluya ait olarak bulunduğu belirtilen 2017 tarihli araç alım - satımına ait belgeler, satın alınan... plaka sayılı aracın öncesinde müvekkili şirket tarafından kiralandığına ilişkin faturalar, ...Tic.

A.Ş. ile müvekkili arasındaki bayilik sözleşmesi, müvekkili şirkette bulunan bilgisayar, yazıcı vs. mallara ait faturalar, İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyası, arabuluculuk son tutanağı, tanık anlatımları, Yargıtay kararları, yemin, vekaletname ve diğer her türlü yasal delillere dayanmıştır.

Davalı taraf ise delil olarak; ticaret sicili kayıtları, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas ve ...Esas sayılı icra takip dosyaları ve bu dosyalara bağlı Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...Talimat ve ...Talimat sayılı dosyaları, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ...Esas sayılı takip dosyaları ve bu dosyalara bağlı Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...Talimat ve...Talimat sayılı dosyaları, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takip dosyasından gerçekleştirilen hacze ilişkin olarak İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyada verdiği takibin devamı kararı, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından gerçekleştirilen hacze ilişkin olarak İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyada verdiği takibin devamı kararı, bilirkişi incelemesi ve ibrazı kabil her türlü yasal delile dayanmıştır.

Mahkememizce dava konusu İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı icra takip dosyası celbedilerek dosyaya kazandırılmıştır. İcra dosyasının incelenmesinde; davalı ... A.Ş. tarafından, 23/07/2018 tarihinde, borcun sebebi olarak...A.Ş. Küçükköy Sanayi Şubesi’ne ait, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan, 15/07/2018 keşide tarihli, ... çek seri no'lu, 65.000,00-TL. meblağlı çek gösterilmek suretiyle, dava dışı 1)...Ltd. Şti., 2) ... San. Tic. Ltd. Şti., 3) Tasfiye Halinde ... Ltd.

Şti. ve 4) ... Ltd. Şti. aleyhine 65.000,00-TL. asıl alacak (çek alacağı), 173,63-TL. takip öncesi işlemiş faiz, 6.500,00-TL. çek tazminatı, 195,00-TL. çek komisyonu, 100,20-TL. ihtiyati haciz masrafı ve 485,00-TL. ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 72.453,83-TL. üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, dosyamız davacıları 1) ...Ltd. Şti. ve 2) ...’ın icra takip dosyasının tarafı olmadıkları görülmüştür.

Eldeki dava; davacı tarafça, dava dışı takip borçlusu şirketin (... Ltd. Şti.’nin) borcundan kaynaklı olarak icra baskısı ve tehdidi altında ödenen bedelin davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında istirdadına istemine ilişkindir. Davacı taraf, dava dilekçesinde açıkça talebini ve davasını sebepsiz zenginleşmeye dayandırmıştır.

6098 sayılı TBK.’nun sebepsiz zenginleşmeyi düzenleyen 77. maddesinde “Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının mal varlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.” hükmü bulunmaktadır. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır. Bir başka ifade ile; haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının mal varlığından veya emeğinden zenginleşen bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.

Sebepsiz zenginleşme kurumunun en önemli temel özelliği ise "şahsilik" prensibidir. Her borç ilişkisinde olduğu gibi sebepsiz zenginleşmede de bir borçlu ve bir alacaklı vardır. Sebepsiz zenginleşme ilişkisinin borçlusu, mal varlığı haklı bir sebep olmaksızın başkası aleyhine artan (zenginleşen) kişidir. Buna göre, kime karşı zenginleşme olduysa ona karşı talepte bulunulması gerekmektedir.

Somut olayda; davacılar, davaya dayanak yapılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra takip dosyasının tarafı değildir. Davalı ... A.Ş. ise icra dosyasında takip alacaklısıdır. Davalı şirketin takip hukuku sınırları içerisinde davacılar dışındaki takip borçlularından olan alacağını tahsil etmek için başlattığı icra takibi neticesinde alacağına kavuşmak için yaptığı haciz işlemlerinden dolayı sebepsiz zenginleşmesi söz konusu değildir.

Zira takip dosyasının tarafı olmayan davacıların ödediği dava konusu bedeli sebepsiz zenginleşme kurallarına göre dosya borçlularından geri isteme hakkı bulunmakla birlikte, eldeki davada davalı alacaklı şirket sebepsiz zenginleşen konumunda değildir. Burada sebepsiz zenginleşen davalı değil, dava dışı takip borçluları olduğundan, davacılar tarafından ancak dava dışı takip borçlularına karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı istirdat davası açılabilir.

Sonuç olarak; davalı tarafın eldeki davada pasif husumet ehliyetinin (yani davada davalı taraf olma sıfatının) bulunmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.