İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/134 K.2020/194

Davacı vekili tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Hasımsız Çek İptali) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ..., dava dilekçesinde özetle; adına kayıtlı olan 19/10/2019 vadeli, ... numaralı 8.000,00-TL. meblağlı ... Bankası ... Şubesi'ne ait çekin yanlış yazılarak hamiline kesildiğini, çek bedelinin dilekçe ekindeki dekonttan da anlaşılacağı üzere 21/10/2019 tarihinde havale ile ödendiğini, çekin 21/02/2020 tarihinde bankaya iade edilmek üzere (...'dan) geri alındığını fakat yolda düşürüldüğünü belirterek öncelikle dilekçede özellikleri belirtilen dava konusu çek hakkında dava sonuna kadar çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve çekle ilgili ödeme yasağı kararının muhatap bankaya gönderilmesini, sonrasında ise dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; Türk Ticaret Kanunu’nun 757. ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan ve davacı tarafça yolda düşürülmek suretiyle kaybolduğu ileri sürülen dava konusu çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı, TTK.'nun 757, 764. maddeleri ile TTK.'nun 818/1-s. maddesi delaleti ile TTK.'nun 764. maddesi olup, huzurdaki dava çekişmesiz yargı kapsamına giren hasımsız davalardandır. Bu nitelikteki davalarda kural olarak duruşma yapılması zorunlu değildir. Bu nedenle dosyadaki dava dilekçesi ile ekinde sunulan belgelere ve davacı tarafça iddianın ileri sürülüş biçimine göre mahkememizce duruşma açılmasına gerek dahi görülmeden dosya üzerinde inceleme yapılmıştır.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı yoktur. Bir başka ifade ile zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak çekin meşru hamili açabilir.

Davacı asilin dava dilekçesindeki beyanlarından dava konusu çekin keşidecisinin davacı olduğu anlaşılmaktadır. TTK. hükümlerine göre keşideci, kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde hasım göstererek borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra gerekli tedbirleri istemek hakkına sahip bulunduğundan, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açmada hukuki yararı bulunmamaktadır.

Keşideci konumunda olan davacının zayi olduğunu iddia ettiği dava konusu çek hakkında zayi nedeniyle çek iptali dava açması mümkün olmadığı, bu nedenle aktif husumetinin bulunmadığı, bu aşamada mahkememizce başkaca araştırmayı gerektirir bir hususun kalmadığı anlaşılmakla HMK.’nun 320. maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.