İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/53 K.2023/933

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ile davalı taraf ... ... arasında 26.09.2017 tarihinde 01.09.2017–31.08.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, karşı tarafın oluklu mukavva üretim tesisinden çıkan, üretim artığı tehlikesiz atık kağıtlarının müvekkil şirkete satılması konulu bir sözleşme akdedildiğini, anılan sözleşmenin Özel Şartlar başlıklı 1. maddesinin ilk fıkrasına göre müvekkil şirket, ...’ın tesisinde kurulu kutu üretim hattında oluşan üretim atıklarının toplanması için gerekli hava yolu ile toplama hattını satın alacak ve kurulumunu yaptıracağını, ... ise anılan sözleşme kapsamında,

müvekkil şirketin yaptığı yatırıma karşılık aylık en az 25 ton üretim atığını müvekkil şirkete tedarik edeceğini, tesisinde oluşan tüm atığı müvekkil şirkete satacağını taahhüt ettiğini, ayrıca ... tarafından sözleşmeye aykırı eylem ve davranışlar icra edilmesi halinde sözleşme, müvekkil şirketçe haklı sebeple feshedilecek ve yapılan yatırım bedeli olarak davalı şirket tarafından müvekkili şirkete 50.000,00-TL yatırım maliyeti ödeneceğini, davalı ...’ın toplam 2.000 ton atık tedarik etmesi halinde müvekkil şirket tarafından kurulan hat bedelsiz olarak davalıya devredileceğini,

taraflar arasında akdedilen yukarıda anılan sözleşme gereğince müvekkil şirket, taahhüt ettiği şekilde aşağıda dökümü yapılan mülkiyeti kendisine ait olan ekipmanlardan oluşan hava yolu ile toplama hattını ve süreçte ... talebi ile yine aşağıda dökümü yapılan diğer ekipmanların ... tesisine kurulumunu sağladığını, ekipmanlar ...’a sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi şartıyla ve sözleşme süresince kullanılması amacıyla "ariyet amacı ile" teslim edildiğini, tedarik edilen atık miktarının 2.000 tona ulaşması halinde ise bedelsiz olarak davalıya devredileceğini,

ancak ... tarafından sözleşmeden kaynaklı yükümlülükleri yerine getirilmemiş olduğundan sözleşme müvekkil şirketçe haklı sebeple feshedildiğini, sözleşmeyi alıcı sıfatıyla imzalayan ... A.Ş., 02.01.2019 tarihinde ... ... Anonim Şirketi ile TTK md. 136 vd. uyarınca birleşmiş olup birleşme neticesinde ..., ...’in külli halefi haline geldiğini, takiben, ...’ın unvanı ... ...

A.Ş. olarak değiştirildiğini, davalı şirket tarafından sözleşme ile üstlendiği yükümlülük ihlal edilmiş, sözleşmenin temelini oluşturan aylık en az 25 ton üretim atığı müvekkil şirkete tedarik etmemiş ve sözleşmeyi ihlal ettiğini, müvekkil şirketçe yapılan tüm ihtarlara rağmen sözleşme şartlarına riayet edilmeyerek, ekipmanlar kullanmaya devam edilmiş, hatta ve hatta yukarıda izah ettiğimiz birleşme ve unvan değişikliği durumu gerekçe gösterilerek müvekkil şirket ...

A.Ş.’nin tanınmadığı, bu şirkete karşı herhangi bir yükümlülük bulunmadığının iddia edildiğini, müvekkil şirketçe sözleşme haklı sebeple feshedilmiş ve dolayısıyla ekipmanların iadesinin talep edildiğini, müvekkilce haklı sebeple feshedilen sözleşme ile davalı şirkete teslim edilen ekipmanların iadesi gerekmekte olduğunu, Şubat 2020’den itibaren haksız kullanım sebebi ile oluşan müvekkil şirket zararının da tazmin edilmesinin gerektiğini, ... ...

Hukuk Mahkemesi’nin anılan tespit raporu ve davalı şirket yetkilisinin oğlunun 20.08.2020 tarihli beyanıyla ariyet olarak ...'a verilmiş ekipmanların ...

A.Ş. tarafından tesise kurulup teslim edildiği, halihazırda bu ekipmanların ... tarafından kullanıldığı ve iade edilmediğinin sabit olduğunu, davalı tarafça söz konusu tespit raporuna rağmen ekipmanların halihazırda bünyesinde olduğu reddedilmekte, haksız şekilde kullanılmaya devam edilmekte olduğundan mahkemeden ekipmanların piyasa bedellerinin müvekkil şirkete ödenmesi/bu kapsamda müvekkil şirketin uğradığı zararın tazmini için işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, taraflar arasında imza edilen sözleşme kapsamında davalının aylık minimum 25 ton üretim atığı sağlama taahhüdü bulunmakta olduğunu,

sözleşmenin Özel Şartlar bölümünün son bendinde aylık minimum atığın davalı tarafından sağlanmaması, müvekkil şirket bakımından bir haklı sebep hali olarak kararlaştırılmış olup yine sözleşme hükmüne göre fesihle birlikte yatırım maliyeti olan 50.000,00-TL davalı tarafından ödenmiş olmasının gerektiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle yargılama süresince davaya konu ekipmanların davalı tarafça eden çıkarılmasını önlemek için teminatsız olarak,

mahkeme aksi kanaatte olunması halinde uygun görülecek teminat karşılığında, müvekkil şirketin hakkının derhal korunması zorunlu olduğundan karşı tarafı dinlemeksizin ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile mahkemece makine ve ekipmanların devrinin engellenmesine ilişkin tedbir kararı verilmesini, davalının 25 ton alım üretim atığı tedariki sağlayamaması ve sözleşmeye aykırı diğer eylemleri sebebi ile uğranılan zarara ilişkin olarak şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00-TL’nin akdin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline,

ekipmanların haksız kullanımı sebebi ile uğranılan zarara ilişkin olarak şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00-TL’nin aksin feshi tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline, ariyet olarak verilen ve tespit dosyası ile tespit edilen ekipman bedeline ilişkin olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 80.000,00-TL’nin akdin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte müvekkil şirkete iade edilmesine,

davalının akde aykırı eylemleri sebebi ile müvekkil şirketin girişmek durumunda kaldığı yasal işlemleri sebebi ile yaptığı 2.316,61-TL masrafın davalıdan tahsiline, ekipmanları iade etmeyen, sözleşme ilişkisini ve ekipmanların zilyetliğini kötünüyetli şekilde inkar ederek işbu davanın açılmasına sebebiyet vermesi sebebi ile davalıdan Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 329. maddesi uyarınca müvekkil şirketin tarafımıza ödemek durumunda kaldığı vekâlet ücretinin tamamının tahsiline, davalı taraf ile vekilinin disiplin para cezasına mahkum edilmesine,

yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH DİLEKÇESİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 16/10/2023 tarihli ıslah dilekçesinin tetkikinde, davalarının kabulü ile ve ek dava açma hakları ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının aylık 25 ton üretim artığı tedariki sağlayamaması ve sözleşmeye aykırı eylemleri sebebi ile akdin fesih tarihi olan 16.07.2020 tarihinden itibaren ticari faiziyle 14.739,08-TL zararın,

ekipmanların haksız kullanımı sebebi ile uğranılan zarara ilişkin olarak akdin fesih tarihi olan 16.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte (akdin feshi tarihi olan 16.07.2020 tarihinden dava tarihi olan 25.01.2021 tarihine kadar haksız kullanımdan kaynaklı yoksun kalınan kira bedeli - ek dava açma hakkımız saklı kalmak kaydıyla - 23.250-TL * 5 = 116.250-TL) 116.250,00-TL zararın, ariyet olarak verilen ve tespit dosyası ile tespit edilen ekipman bedellerine ilişkin olarak akdin fesih tarihi olan 16.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile 183.800,00-TL zararın,

davalının akde aykırı eylemleri sebebi ile müvekkilin girişmek durumunda kaldığı yasal işlemleri sebebi ile katlandığı 2.316,61-TL masrafın tahsili, ekipmanları iade etmeyen, sözleşme ilişkisini ve ekipmanların zilyetliğinin kötüniyetli bir şekilde inkar ederek işbu davanın açılmasına sebebiyet veren davalının HMK 329 uyarınca mahkeme tarafından takdir edilecek vekalet ücretini ödemeye mahkum edilmesine, davalı taraf ve işbu davanın açılmasına sebebiyet veren vekil hakkında disiplin para cezasına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine ve karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle olarak yetkiye itirazlarının bulunduğunu, davalı şirketin adresi ... olup ve HMK' daki genel yetki kuralı esas olduğu için İstanbul ' da açılmış bulunan iş bu davaya yetki itirazında bulunduklarını ve dosyanın yetkili ...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesinin gerektiğini, 26/09/2017 tarihli sözleşme müvekkili şirket arasında imzalanmış olup ve müvekkili şirket tüm sorumluluklarını yerine getirdiğini, kaldı ki davacının iş bu davada tara sıfatının olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, esasa ilişkin de itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin sözleşmeye aykırı hareket etmediğini ve 26/09/2017 tarihli sözleşme şartlarına uyduğunu, bu durum ticari defterlerinin incelenmesinden de ortaya çıkacağını, davacı şirketin kötü niyetli olduğunu, davacı şirket ile sözleşmenin bitmesinden itibaren, davacı müvekkili şirket, ...

A.Ş ile anlaşma sağladığını, atık başına 1,22 TL, 1,27 TL ve 0,95 kuruştan satış yapıldığını, davacı şirket ile yapılan görüşmeler neticesinde pandemi nedeniyle atık konteynırları almaya gelemeyeceklerinin bildirildiğini, davacı şirket tarafından mevcut atıklar teslim alınmadığını, bu nedenle davalı şirkete kusur atfedilemeyeceğini, açıklanan tüm bu nedenlerle davacı tarafın asılsız, hukuka aykırı ve mesnetsiz tüm taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshi nedeni ile tazminat istemine ilişkindir.

Davalı ile davacı tarafından birleşme yolu ile devralınan ... AŞ. arasında, davalının oluklu mukavva üretim tesisinde çıkan üretim atığı tehlikesiz atık kağıtlarının tamamının sözleşmede belirtilen şartlarda 01/09/2017-31/08/2020 tarihleri arasında davacı yana satışını konu alan sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin davacı tarafından, davalının sözleşmedeki taahhütlerine uymadığı gerekçesi ile .... Noterliği'nin 16/07/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmede ;

"KONU: Satıcı'nın ... adresindeki oluklu mukavva üretim tesisinden çıkan üretim artığı tehlikesiz atık kâğıtların tamamını, aşağıda yazılı şartlarda ALICI'ya satması işbu sözleşmenin konusudur.

SÜRE

Sözleşme 01.09.2017 — 31.08,2020 tarihleri arasında geçerlidir. Sözleşme, bitim tarihinden 15 gün önce, taraflardan biri sözleşme ile bağlı olmayacağını bildirmediği sürece aynı şartlarla uzar. Madde 1- ÖZEL ŞARTLAR: - ALICI, SATICI 'nın tesisinde kurulu kutu üretim hattında oluşan üretim artıklarının toplanması için gerekli hava yolu ile toplama hattını satın alacak ve kurulumunu yaptıracaktır.

- SATICI makineyi imalatçı firmadan çalışır şekilde teslim aldıktan sonra, rutin bakımlarını kendi yapacak/yaptıracak ve oluşabilecek bakım ve onarım giderlerini kendi karşılayacaktır.

- Elektrik işleri ve güç verilmesi ile ilgili teknik yeterlilikleri SATICI firma sağlayacaktır.

- Makinenin iş güvenliği ile İlgili tüm önlemlerini ve korunmasını SATICI firma sağlayacaktır ve oluşabilecek herhangi bir durumdan dolayı ... 'ya herhangi bir şey rücu etmeyecektir.

- İşbu sözleşme süresince ALICI adresteki tesiste oluşan üretim atıklarını her iki tarafın 3 ay da bir yapacağı fiyat mütabakat ile belirleyeceği fiyatlardan alımını gerçekleştirecektir. Bu üç aylık süreler içerisinde fiyatlarda *9610,-9b10 'dan fazla fiyat değişimi olursa, taraflar fiyat için tekrar mutabakat yapabilir. - ALICI, SATICI'nın tesisinde kurmuş olduğu hattı; SATICI' dan aldığı atıkların toplam miktarı 2.000 tona ulaştığında, bedelsiz olarak SATICI' ya devretmeyi kabul ve taahhüt eder.

- Bu sözleşme süresince SATICI tesisinde oluşan tüm üretim atıklarını ALICI' ya vermeyi taahhüt eder. Hiçbir şekilde tesisinde oluşan söz konusu atıkları başkaca bir firmaya vermesi söz konusu olamaz. - Atık Kağıtların dış nakliyesi ALICI'ya aittir. Atık kağıtların yükleme ve tartım işlemi ALICI'nın tesislerinde gerçekleştirilecektir. Kendi istersen başka bir kantarda tartım yaptırabilir.

- Faturalar ALICI'nın kantar tartım sonuçlarına göre kesilecek olup, herhangi bir ısaklık ya da yabancı maddeden dolayı kesinti yapılması gerektiğinde, ALICI SATICI'ya yazılı bilgi verecektir. —

- Atk kâğıtların yönetiminin ÇŞB Tehlikesiz Atıklar tebliğine uygun şekilde sağlanacağını ... taahhüt etmiştir.

- Ödemeler fatura kesilmesine müteakip ilk ödeme tarihinde SATICI'nın banka hesabına nakden ALICI tarafından yapılacaktır. Ödemeler her hafta Cuma günü yapılır.

- SATICI, ALICI firmaya söz konusu yatırım İçin aylık minimum 25 ton üretim atığı oluşacağını taahhüt etmiştir. Bu miktar sözleşme süresince temin edilemez ise; sözleşme ALICI firma tarafından tek taraflı fesih edilebilir. SATICI firma ALICI firmaya söz konusu feshin yazılı bildirimi ile beraber yapmış olduğu yatırımın bedeli olarak 50.000.-TL(ellibin) ödemeyi kabul eder.

- SATICI tarafından yapılan yatırımların ve masrafların faturası işbu sözleşmenin ekleridir.

...

Madde 4- FESİH :Taraflar sözleşme süresince, sözleşmeye bağlı kalmakla yükümlüdürler. Fesih şartı aylık atık miktarının 25 ton altında gerçekleşmesi durumunda ALICI tarafından tek taraflı yapılabilir." hususlarının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, davalının sözleşme gereği üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmediği bu nedenle sözleşmenin haklı nedenli feshedildiği belirtilerek, sözleşmenin feshi nedeni ile uğranılan zararlar, ekipman bedeli ve ekipmanların haksız kullanımı nedeni alacak talep edilmektedir.

Mahkememizce davacının sözleşme gereği aylık 25 ton üretim atığı oluşturma taahhüdünü yerine getirip getiremediğinin tespiti için, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 03/09/2022 tarihli rapor ile; "Davalı şirketin ... A. Ş. ye 2017 Mart ayından itibaren atık kağıt faturası kestiği görülmüştür. Ancak davacı şirket ile yapılan atık kağıt satış sözleşmesi 26.09.2017 tarihinde yapıldığından hesaplamalara bu tarihten sonraki satış tutarları dahil edilmiştir.

Dönemi

Miktarı (Kg)

Tutarı (TL )

Kasım 2017

14.240

6.408,00

Aralık 2017

23.020

10.359,00

Ocak 2018

16.075

7.233,75

Şubat 2018

25.301

11.385,45

Mart 2018

36.970

16.636,50

Nisan 2018

15.393

6.926,85

Mayıs 2018

51.482

18.018,70

Haziran 2018

26.724

8.299,90

Temmuz 2018

27.327

9.564,45

Ağustos 2018 15.675 5.486,25 Eylül 2018 26.712 12.020,40 Ekim 2018 27.237 12.256,65 Kasım 2018 23.429 10.543,05 Aralık 2018 29.078 14.434,73 Davalı şirket 2019 yılından itibaren atık kağıt faturalarını ... ... A.Ş adına düzenlediği görülmüştür. Bu firma adına düzenlenen faturalar da aşağıdaki gibidir.

Dönemi Miktarı (Kg) Tutarı (TL) Ocak 2019 62.320 28.044,39 Şubat 2019 22.221 11.110,50 Mart 2019 29.841 14.920,50 Nisan 2019 18.737 9.369,01 Mayıs 2019 27.936 13.968,18 Haziran 2019 16.318 8.159,00 Temmuz 2019 29.467 14.733,50 Ağustos 2019 17.495 8.747,50 Eylül 2019 19.792 7.916,80

Ekim 2019 30.604 11.714,18 Kasım 2019 29.145 10.929,59 Aralık 2019 26.066 9.775,23 Ocak 2020 37.847 14.192,88 Şubat 2020 26.892 9.412,17 Mart 2022 1.339 401,66

Davalı şirketin davacı şirkete düzenlediği atık kağıt fatura miktarlarının incelenmesinde bazı aylarda taahhüt edilen 25. Ton atığın altında fatura düzenlendiği bazı dönemlerde 25 ton atık kağıdın üzerinde fatura düzenlendiği görülmüştür.

Davalı şirketin sözleşmenin yapıldığı 26.09.2017 tarihinden en son düzenlenen 03.03.2020 tarihli faturaya kadar toplam düzenlenen fatura miktarı ... A. Ş. Ye 2017 ve 2018 yıllarında toplam 358.663 Kg veHamburger ...

A.Ş ye 2019-2020 yıllarında toplam 396.020 KG olmak üzere toplam (358.663+396.020) = 754.683 Kg olarak hesaplanmıştır." olarak tespit edildiği, davalının ticari defterleri incelerek yapılan tespitlere göre davalının bazı dönemler 25 tonun üzerinde bazı dönemlerde ise bu miktarın altında davacı adına atık faturası düzenlediği, davalı tarafından sözleşmenin fesih tarihinden önce son faturanın 1.339 kg için Mart 2020 döneminde düzenlendiği, davalı tarafından sözleşmenin feshedildiği 16.07.2020 tarihine kadar başkaca bir atık faturası düzenlenmediği,

atık faturalarının davalının defterlerinde kayıtlı olması ve faturaların davalı tarafından düzenlenmesi nedeni ile davacının düşük bedelde alım yapmak istemesi nedeni ile davacıya atık verilmediğine ilişkin davalı savunmasına itibar edilmemiş ve bu hali ile davalının son fatura tarihinden sonra, sözleşme süresi boyunca aylık en az 25 ton üretim atığı oluşturma taahhüdünü yerine getirmediği ve davacının sözleşmeyi feshinin, sözleşmenin 1. ve 4. maddesine uygun ve haklı bir fesih olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra davacı yan talepleri değerlendirildiğinde; sözleşme gereği

üretim atığı sağlamak için gerekli tesisin davacı tarafından oluşturulduğu sabit olup, 2.000 ton üretim atığının sağlanması halinde tesis davalı yana bedelsiz olarak devredilecektir ancak bilirkişi raporu ile davalının kendi defter ve kayıtlarına göre sağladığı üretim atığı toplamının 754.683 kg olduğu tespit edilmiştir, bu durumda davalı tesisi bedelsiz olarak devralamayacaktır.

Ancak sözleşmenin "ÖZEL ŞARTLAR" başlıklı 1.maddesinde "- SATICI, ALICI firmaya söz konusu yatırım İçin aylık minimum 25 ton üretim atığı oluşacağını taahhüt etmiştir. Bu miktar sözleşme süresince temin edilemez ise; sözleşme ALICI firma tarafından tek taraflı fesih edilebilir.

SATICI firma ALICI firmaya söz konusu feshin yazılı bildirimi ile beraber yapmış olduğu yatırımın bedeli olarak 50.000.-TL(ellibin) ödemeyi kabul eder." olarak kararlaştırıldığı, davalı tesisi bedelsiz olarak devralamayacak ise de bu sözleşme hükmü gereği davacı davalıdan kurulan tesis için ancak 50.000 TL yatırım bedelini talep edebilecektir. Bu nedenle davacının ekipman bedeli isteminin 50.000,00 TL yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının ekipman kullanım bedeli ile davalının sözleşmeye aykırı davranışı nedeni ile uğradığı zarara ilişkin istemine gelince; az yukarıda yazılı sözleşme hükmü gereği, davacı sözleşmenin feshi ile birlikte 50.000 TL yatırım bedelini talep etme hakkına sahip olduğundan, ekipmanların kullanımına ilişkin bedel isteminde bulunamayacaktır bu nedenle davacının ekipman kullanım bedeli isteminin reddine, davacının davalının 25 tonun üzerinde atık sağladığı dönemlerde bile dava dışı 3. kişi firmalardan bu miktardan fazla atık alımı yaptığı,

bu hususun davacı yana ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde bilirkişi ... tarafından düzenlenen 28/08/2023 tarihli bilirkişi raporundan anlaşıldığı, davacının sözleşmenin feshinden sonra dava dışı firmalardan yapmış olduğu alımın bu nedenle sözleşmenin feshinden kaynaklanan zarar olarak değerlendirilemeyeceği, davacı tarafından sözleşmenin feshi nedeni ile uğranıldığı iddia edilen başkaca bir zararında ispat edilemediği anlaşıldığından buna ilişkin isteminin de reddine karar verilerek, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır