İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/96 K.2023/150

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı; davalı şirket tarafından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafa icra dosyasında göründüğü gibi bir borcunun bulunmadığını, icra dosyasına yatan paranın davalı alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, icra dosyasına konu borçtan dolayı davalı tarafa borçlu olunmadığının tespitini, davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; davacı hakkında iki tane icra takibi başlatıldığını, icra takibinden sonra davacı tarafından haricen bir kısım ödemeler yapıldığını, davalı tarafından ödeme taahhüdünde bulunduğu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası borcu için taahhüt verdiği 11/03/2021 gününe kadar yaptığı ödemelerle .... İcra Dairesi'nin borcunu karşılar vaziyete geldiğinden bu dosya borcu için taahhüt alınmadığını, davanın reddi ile davacı tarafın %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; talep açıklama dilekçesindeki anlatım ve istinaf ilamı doğrultusunda, icra dosyasına konu borçtan dolayı davalı tarafa borçlu olunmadığının tespiti istemli menfi tespit davası olarak kabul edilmiştir.

Davacı; icra takibine konu kalemlerden çek tazminatı dışındaki borçlarına itiraz etmemekte ancak yaptığı ödemelerin davalı tarafından bildirilmemesi sebebiyle borçlu olmadığını iddia etmektedir. Bu nedenle çözümlenmesi gereken mesele; davacıların çek tazminatından sorumlu olup olmadıkları ve icra takibinden sonra yapılan ödemeler mahsup edilecekse ne şeklide mahsup edileceğidir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki; karşılıksız çıkan çekten dolayı tazminat sorumlusu olmak için çekin keşidecesi olmak gerekir. Bu nedenle 6102 sayılı TTK'nın 783/3 fıkrası uyarınca davacıları çek tazminatından sorumlu tutmaya olanacak bulunmamaktadır. Hükmün genişletici yoruma imkan vermeyen lafzı ve 6098 sayılı TBK'nın 78.maddesi dikkate alındığında davacının taahhüt beyanında çek tazminatını ödemeyi de kabul etmesinin sonucu etkisi bulunmayacaktır.

Menfi tespit davalarında borç durumu dava tarihi itibari ile belirleneceğinden davadan sonraki ödemeler dikkate alınmamalıdır.

Takipten sonra ve davadan önce yapılan ödemelerin ise TBK'nın 100.maddesi uyarınca öncelikle masraf ve faizden tenzil edilip en son asıl alacaktın indirim yapılmalıdır.

Çözümlenmesi gereken diğer mesele ise birden fazla takibin varlığı halinde yapılan ödemelerin hangi borçtan mahsup edileceğidir.

Davaya konu icra takibi, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıdır. Bu yüzden "21026" ibaresinin bulunduğu dekontların takibe konu borç ile ilgili olduğundan tereddüt bulunmamalıdır. Dekontların 1 tanesinde ise "21026" ibaresinin yanında, diğer takibin yapıldığı .... İcra Dairesi'nin adı yazılıdır. Her ne kadar bu durum tereddüte sebep olsa da dosya numarasını yanlış yazmanın daha zor olması, davaya konu takibin diğer takipten daha önce başlatılmış olması nedeniyle (TBK'nın 102/1 fıkrası) söz konusu ödemenin de davaya konu takibe ilişkin olarak yapıldığı kabul edilmiştir.

Hiç açıklama bulunmayan ödemelerin de TBK'nın 102/1 fıkrası uyarınca daha önce başlatılan takip olan davaya konu takibe ilişkin yapıldığını kabulü gerektiği, zira muacceliyet kavramı ile vade kavramının farklı kavramlar olduğu, bu nedenle TBK'nın 102/2 fıkrasının uygulanma olanağının bulunmadığı dikkate alınarak ve ara karar ile detaylı olarak izah edilen gerekçeye uygun olan ek bilirkişi raporunun 3.seçeneği benimsenerek istem kısmen kabul edilmiştir.

Davalının icra takibini kötüniyetli olarak başlattığına ilişkin delil bulunmadığından davacıların kötüniyet tazminatı istemi reddedilmiştir.

Son olarak; her ne kadar davacılar talep açıklama dilekçesinde çekin teslimini de talep etmiş ise de talep açıklama dilekçesi ile dava konusu yapılmayan meselenin dava konusu haline getirilemeyeceği, usulünce yapılmış ıslah işlemi bulunmadığı ve bu talep için harç da yatırılmadığı dikkate alınarak çekin istirdadı istemi yönünden usulünce açılmış bir dava bulunmaması sebebiyle bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, ayrıca İİK'nın 72/4 fıkrası uyarınca davalı lehine tazminata hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır