İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/134 K.2023/155

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemesi sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı şirketin %4,95 oranındaki payını satın aldığını ve 17/08/2022 sözleşme tarihi itibariyle pay sahibi sıfatını haiz olduğunu, müvekkilinin şirketten bilgi alma ve inceleme hakkı talep ettiğini ancak, davalı şirket tarafından pay sahipliğine ilişkin kendileriyle paylaşılmadığı gerekçesiyle şirket pay defterine kaydedilmediğinin belirtildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından gönderilen ihtarname ile pay sahipliğinin şirket pay defterine kaydını ve şirket defter, kayıt ve belgelerini incelenmesi için uygun yer ve zaman bildirilmesinin talep edildiğini,

davalı şirket tarafından ihtarnameye cevap verilmediğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkilinin pay sahipliğinin davalı şirketin pay defterine kaydına ve TTK 437 md gereğince bilgi alma ve inceleme hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; davacının davalı şirkette pay sahipliğinin tespitine ve davacıya, TTK'nın 437.maddesinde düzenlenen bilgi alma ve inceleme hakkı tanınmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

Talebe konu davalı şirketin sicil kaydının incelenmesinden; adresinin mahkememiz yargı alanı dışında bulunan Ümraniye / İstanbul olduğu anlaşılmıştır.

Pay sahipliğinin tespiti istemi yönünden olaya uygulanması gereken HMK'nın 14.maddesi; "(1) Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

(2) Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." hükmünü içermekte olup; HMK'nın 114/1-ç md. gereğince kesin yetki kuralı dava şartıdır.

Bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması istemi yönünden olaya uygulanması gereken TTK'nın 437.maddesi; "(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.

(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.

" hükmünü içermektedir.

Anılan maddenin 5.fıkrasına göre, bilgi alma veya inceleme istemlerinin, cevapsız bırakılması, haksız olarak reddedilmesi, ertelenmesi ve bilgi alınamaması durumunda şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Pay sahipliğinin tespiti istemi yönünden; HMK'nın 14.maddesindeki kesin yetki kuralı gereğince pay sahipliğinin tespiti istemli davanın şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden talep edilmesi gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalara göre; dava dilekçesi, ekleri ve incelenen Ticaret Sicil kaydından anlaşılacağı üzere davalı şirketin sicildeki adresinin yargı alanımız dışında bulunan Ümraniye/İstanbul ve İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı alanına giren adreste kayıtlı bulunduğu; davacının pay sahipliğinin tespiti ve davalı şirkette bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması yönündeki istemlerinin yukarıda değinilen yasal düzenlemelere ve kesin yetki kuralı gereği İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerince incelenip sonuçlandırılmasının gerektiği anlaşıldığından, davanın HMK'nın 114/1-ç, 115/2 ve HMK 14.maddeleri gereği mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.