İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/181 K.2021/648

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin Türkiye'de ve dünyada plastik işiyle iştigal ettiğini, müvekkil firmaya 20/02/2014 tarihinde hırsız girdiği ve söz konusu hırsızlık neticesinde müvekkilinin zilyetliğinde olan ve davaya konu olan çek de dahil olmak üzere 12 adet çekin çalındığını, bu çeklerden birinin de ... ... Şubesine ait ... nolu çek olduğunu, bu çek için ... ...

Polis Merkezi amirliğne müracaatta bulunduğunu, ayrıca söz konusu çeklerin müvekkilin rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödem yasağı talepli olarak ... ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile çek iptali davası açtıklarını, Mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini, dava konusu çekin ise ... Bankası tarafından takas yoluyla ibraz edildiğinden ...

Bankasınca mahkemeye verilen cevapta ise dava konusu çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiğinin bildirildiğni, davalının dava konusu çeki bankaya ibraz ettiğinin banka tarafından bildirilmesi üzerine ise ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/05/2014 tarihindeki celsesinde müvekkiline 20 günlük kesin süre içinde hamile karşı istirdat davası açmak için süre verildiğini, davalının davaya konu çeki kötü niyetli olarak elinde bulundurduğunu, tüm bu nedenlerle hırsızlık nedeniyle zayi olan müvekkiline ait ... nolu, 20/03/2014 vadeli 16.000,00 TL tutarındaki ... ...

Şubesine ait çekin gerçek ve meşru hamili olan müvekkiline iadesine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu çekin beş yıllık müşterisi olan ... ... Ltd. Şti. (Vergi Dairesi: ..., Vergi No= ...)’nden kendisine intikal eden ... ... ... nolu çeki kendisine verdiğini, kendisinin de ...’na takasa verdiğini, 20.3.2014 tarihinde bankanın kendisine çekin karşılığı olmadığını söylediğini,ve iade ettiğini, ... ... Ltd.

Şti Yönetim kurulu başkanı ...le görüştüğünü “çekin karşılıksız olduğunu belirttiğini, onun da çeki kendisine göndermesini, ve havale yapacağını söylediğini, ...

Bankası hesabımı verdiğini, hesabına 16.000.- TL’yı yatırdığını, ancak son celse dosyaya sunmuş olduğu 3 sayfadan ibaret belgelerden anlaşılacağı üzere kendisinin çek aslını 16.000 TL alacağı alarak çeki ...'e kargo yoluyla gönderdiğini, buna ilişkin belgeyi dosyaya sunduğunu, ... ile duruşmadan sonra telefon ile yaptığı görüşmede kendisine çek ile ilgili borcunu ödediğini, çeki kargo yolu ile göndermesi üzere teslim aldığını, avukatına verdiğini, avukatının yurt dışında olduğunu, çekle kendisinin ilgisinin olmadığını, kendisiyle ilgili bir şey olmadığını söylediğini, bu duruma davacı vekilinin şahit olduğunu,

dolayısıyla çek aslının ...'de olduğunu, tüm bu nedenlerle davaya konu çek aslının kendisinde olmadığını beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Davacı lehtarı olduğu çekin, hırsızlık sonucu rızası hilafına elinden çıktığını, bu nedenle....Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/... Esas sayılı dosyası ile dava konusu çekin zayi nedeniyle iptali istemiyle dava açtığını, davalının meşru hamil olmadığını belirterek çekin istirdadını talep etmiştir.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792.maddesi uyarınca çek istirdadı istemine ilişkindir.

Dava konusu çekin, ... T.A.Ş. .../... Şubesine ait, keşidecisi ... Makina San. Ve Tic. Ltd. Şti., lehtarı davacı ... ... Plastik San. Ve Tic. A.Ş olan, ... seri numaralı, 20/03/2014 keşide tarihli, 16.000,00 TL bedelli olduğu, çekin arka yüzünde sırasıyla ... ... Plastik San. Ve Tic. A.Ş, ...Ltd. Şti., .... Şti., ... Tur. İnş San ve Ltd. Şti. ile davalı ... 'in cirolarının bulunduğu, bankaya 20/03/2014 tarihinde ibraz edildiği ancak .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/... Esas sayılı dosyası kapsamında verilen tedbir kararı nedeniyle işlem yapılamadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce, davacı ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi raporunda özetle; davacı şirket tarafından paylaşılan ticari defter ve belgelerinde yapılan inceleme esnasında davaya konu edilen çekin dava dışı ... Makine San. Ve İtc. Ltd.

Şti.'nden 16/01/2014 tarihnide ... nolu tahsilat makbuzu ile ... nolu 20/03/2014 vadeli 16.000,00 TL bedelli çek teslim alınarak, 2014 yılı yevmiye defterinin 95 sayfasında ... yevmiye madde numarası ile 16/01/2014 tarihinde kayda alındığı, çeki düzenleyen ... Makine San. .... Ltd.

Şti. ile 2013 yılında da ticari faaliyeti olduğunun görüldüğü, çek silsilesinde kaşe, imzası olan firma, kişiler yevmiye defterinden kontrol edildiği ve yevmiye defterinde kayda rastlanmadığı, 11/02/2020 tarihinde maıl adresinde Muhasebe ve Finans sorumlusunun bilgileri ile paylaşılan mail'de "... Ltd. Şti÷ -2013-2014- yılları ekstresi yoktur, ... 2013-2014 yılları ekstresi yoktur, ... İnşaat 2013-2014 yılları ekstresi yoktur, ... Gıda ... ve İç vce dış ticaret ...

2013-2014 yılları ekstresi yoktur..." şeklinde bilgi paylaşıldığı, dava konusu çekin incelenmesinde çekin arkasında ... Bankası ... Sitesi Şubesi kaşesinde .... Asliye Ticaret Mah. Kanalı ile 20/03/2014 tarihinde ibraz edilmiş olup, 2014/... mahkeme kararı ile işlem yapılmadığının bilgisinin yer aldığı, sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizce, bu kez davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılmasına, karar verilmiştir. Bilirkişi raporunda özetle; kök rapordaki kanaatine ilave olarak, davalı taraf yasal defterlerinin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, açılış ve kapanış kayıtlarının kanunun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, davalı mali bilgi paylaşımlarının hiçbir yerinde davaya konu ... nolu 20.3.2014 vadeli 16.000.- TL’lik çeki Dava dışı ... ... İmalat Paz. Ltd.

Şti’ den edindiğine dair belge paylaşmadığı, çekin alınması ile Yevmiye Defterinde herhangi bir kayıt olmadığı, davalı beyanlarında yer alan Dava dışı ... ... İmalat Paz. Ltd. Şti.’ ne davaya konu çeki kargo ile iade edildiğini belgelemek için “... Kargo Servisi/... ...

Şubesinden” 25.03.2014 tarihli Kargo belgesinin mevcut olduğu, davaya konu ... nolu 20.3.2014 vadeli 16.000.- TL’lik çeki tahsil için Davalının çalıştığı ... bankasından karşılıksız işleminden sonra (arkasına not düşülmesini takiben) geri aldığına dair belgelerin davalı tarafından dosyaya sunulduğu, davalı ... tarafından dava dosyasına sunulan belgelerin, Davalının cevap dilekçesindeki dava dışı ... ... İmalat Paz. Ltd.

Şti ile yapılan ticari ilişkiyi ispatlar / destekler nitelikte olduğu, davalı taraf ile çekte ciro silsilesinde yer alan kendisinden önceki cirantalarla herhangi bir ilişkisinin olmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür'' hükmü yer almaktadır.

Davacı iddiası ile yasal düzenleme değerlendirildiğinde, davacı çekin rızası dışında elinden çıktığını ve yetkili hamil olduğunu iddia ettiğinden, ispat yükü davacıya ait olup, davacının ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir. Dosya kapsamı değerlendirildiğinde ise; davalının dava konusu çeki dava dışı ... ... ... İmalat Paz. Ltd.

Şti.' den aldığını beyan etmiş ise de, çek üzerinde dava dışı şirketin ciranta olarak yer almadığı, ciro zincirinin kopuk olduğu, basiretli tacir olarak çek üzerinde cirantaları kontrol etmesi gerektiği, dolayısıyla çeki iktisabında ağır kusuru bulunduğu anlaşıldığından, mahkememizce, yargılama safhasında daha önce usulüne uygun ön inceleme duruşması yapılmadığından, son duruşmada ön inceleme yapılarak, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır