İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/361 K.2023/512

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ... San. Tic. A.Ş. tarafından üretilen toplamda 66 palet gıda ürününün dava dışı ... San. Tic.

A.ş. adlı nakliyeci firma sorumluluğunda nakledilmek üzere, davalı sürücü ... idaresindeki tır ile ...'den ... sevk edildiğini, nakliye aracının ...'da tahliyesi öncesi kontrollerde, dorse içindeki ürünlerin üzerinde tırın egzozundan çıkan yoğun gazın etkisiyle is lekelerinin olduğunun belirtildiğini, bu nedenle depo yetkililerinin üzerinde belirgin is lekeleri olan 42 palet ürünü teslim almadığını, zararın, nakliye aracının mazot pompasının valflerinin sıkışması sonucu pompanın görevini yerine getirememesinden ve bu sebeple egzoz gazının süzülmeksizin egzozdan çıkıp araçtaki yüke zarar vermesinden dolayı meydana geldiğini,

oluşan hasar sonucunda müvekkil şirket tarafından hasar dosyası açıldığını, sigortalı dava dışı ... San. Ve Tic. A.ş.'nin hesabına hasar miktarı olan 43.729,00 TL'nin 26.09.2013 tarihinde geçirildiğini, 29.03.2013 tarihli Ekspertiz Raporu'na göre, taşıma işine konu olan tüm ürünlerin zıyamın söz konusu olduğunu, TTK md. 875/1 ve 877/1. TBK md. 66-70 gereğince davalı ... San. Ve Tica. Ltd.

Şti.'nin sorumluluğunun sabit olduğunu, sigortalı ile müvekkil şirket arasında imzalanan Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve TTK hükümlerine göre, müvekkil şirketin hasar bedelini ödedikten sonra sigortalısının haklarına halef olduğunu, oluşan zarar sonucunda hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, ödenen bedelin rücuen tahsili için tam kusurlu olan ... San. Ve Tic, Ltd. Şti. ve ...'ya karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalı borçluların itiraz ettiklerini, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile borçluların icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... San. ve Tic.Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu taşımada kullanılan iki aracın 15.01.2013 tarihli Taşıt Kiralama Sözleşmesi ile dava dışı üçüncü kişi ...'a uzun süreli kiraya verilip teslim edildiğini, bu nedenle dava konusu trafik kazasından dolayı müvekkil şirketin hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, taşıt kiralama Sözleşmesi'nin 6 ıncı maddesinden anlaşılacağı üzere, her türlü yaralanma ve can kaybı ile her türlü maddi ve manevi tazminat taleplerinden kiracının sorumlu olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 3 ve 85 vd. hükümleri gereğince aracın malik tarafından uzun süreli kiralandığında kiracı işletenin sorumlu olduğunu,

dava dilekçesinde nakliye işini üstlenen firma olarak ... San. Tic.

A.Ş.'nin gösterilmesine karşın icra takibi ile davanın müvekkile açıldığını, halbuki davanın sayılan nedenlerle husumetten reddinin gerektiğini, talebin zaman aşımına uğraması nedeniyle davanın zaman aşımı sebebiyle reddinin gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün tamamen kusurlu olmadığını, kusurun bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenebileceğini, davacının sigortalıya ödemiş olduğu bedelin fahiş olduğunu, müvekkil şirketin davacı şirketin sigortalısı olan yük göndericisi ...

Ambalaj firması ile herhangi bir taşıma ve navlun sözleşmesinin bulunmadığını tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, dava dilekçesinde anılan plakalı tırlar ile ...'den ... nakliyeyi yapan şoförün ... olmadığını, ...'daki depoda düzenlenen tutanakta bu tespitin yapıldığını, bu nedenle ...'nın sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın husumetten reddinin gerektiğini, diğer davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin usulsüz işlemlerde bulunarak müvekkili söz konusu tırın şoförlüğünü yapan kişi olarak gösterdiğini, ...'de vekil eden adına taşıma irsaliyesine ilişkin evrak düzenleyerek müvekkilin imzasını attıklarını ve sahte takograf düzenlediklerini, ilgili tutanakların mahkemece celb edilmesi gerektiğini, tutanakların incelenmesiyle müvekkilin söz konusu tırın şoförlüğünü yapmamış olduğunun anlaşılacağını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini ayrıca vekalet ücreti ve yargılama giderinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İddia, savunma ve tüm dosya kapsamı ile birlikte incelenmiştir.

Dava itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilaf, davaya konu taşıma işlemi esnasında araçta iddia edildiği gibi bir arızanın oluşup oluşmadığı, araçta arıza meydana gelmişse bunun taşınan yüke zarar verip vermeyeceği, zararın mevcut olması halinde zararın niteliğinin ne olabileceği, oluşabilecek zarar nedeniyle gıda maddelerinin yeniden kullanılıp kullanılmayacağı, yeniden kullanılamayacak ise ürünlerin değeri ile gerçek zarar miktarının ne olacağı, meydana gelecek zarardan sorumluluğun davalılara atfedilip atfedilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Dava, taraflarca tutanaklar, taşıma irsaliyeleri, takip dosyası, hasar ekspertiz dosyası, taşıt Kiralama Sözleşmesi, sigorta poliçesi, ticari defter kayıtları, tanık imza örnekleri üzerinde ve dosya genelinde bilirkişi incelemesi delillerine dayandırılmıştır.

Mahkememizce celp edilen .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde davacı tarafından mahkememiz davalıları ile dava dışı ... .. Ltd. Şti. aleyhine toplam 45.086,40TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalıların itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İhtilaf konusu uyuşmazlığın çözümünün uzmanlık görüşü gerektiği kanaati ile mahkememizce dosyanın alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi ile iddia, savunma, taraflarca sunulan bilgi ve belgeler ile mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda gerekli incelemenin yapılarak davaya konu taşıma işlemi esnasında araçta iddia edildiği gibi bir arızanın oluşup oluşmadığı,

araçta arıza meydana gelmişse bunun taşınan yüke zarar verip vermeyeceği, zararın mevcut olması halinde zararın niteliğinin ne olabileceği, oluşabilecek zarar nedeniyle gıda maddelerinin yeniden kullanılıp kullanılmayacağı, yeniden kullanılamayacak ise ürünlerin değeri ile gerçek zarar miktarının ne olacağı, meydana gelecek zarardan sorumluluğun davalılara atfedilip atfedilemeyeceği ile davacının talepte bulunup bulunamayacağı hususlarında rapor düzenlenilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi heyetince sunulan raporda özetle. Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkemece celp edilen bilgi ve belgelerin hep birlikte değerlendirildiğini, neticeten; ... nolu Emtia Blok Abonman Poliçesi ve ... nolu Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısı dava dışı ... San. Tic.

AŞ.nin çeşitli ... bisküvileri ve çikolatalarının ... ve ... plakalı araçlarla ...'den ... taşımasından doğan riskler sigortaladığını, davacı sigorta şirketinin Ekspertiz Raporu sonucu tespit edilen 43.729,00TL tazminatı dava dışı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.ye ödendiği; ... nolu poliçede sigortalı olarak gösterilen ... A.Ş.nin sigorta tazminatının ...

Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.ye ödenmesine muvafakat ettiğine ilişkin belgenin dosya ibrazı şartıyla, davacı sigorta şirketinin TTK m. 1472 uyarınca halefiyete hak kazandığının söylenebileceğini, dava dışı sigortalının dava konusu hasara uğrayan yükü taşıması için dava dışı ... Tic. A.Ş. ile anlaştığını beyan ettiği; davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.nin alt ve fiili taşıyıcı olduğunun dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden tespit edilemediğini, davacı sigorta şirketinin akdi taşıyıcı ... San. Tic. A.Ş. ile davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında dava konusu hasara uğrayan yüklerin taşınması konusunda alt taşıma sözleşmesi yapıldığını / taşıma ilişkisi kurulduğunu yazılı taşıma sözleşmesi, taşıma senedi, taşıma ücretine ilişkin fatura, dekont vs. belgeleri ibraz ederek ispatlaması gerektiğini, yine davalı ...'nın davalı alt taşıyıcı olduğu iddia edilen ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına taşıma konusu yükü teslim aldığı ve ...'nın idaresindeki araçlarla yükün taşınması sırasında hasara uğradığının da davacı sigorta şirketince ispatlanması gerektiğini, hali hazırdaki dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin alt ve fiili taşıyıcı, davalı ...'nında taşımayı gerçekleştiren şoför olduğu tespit edilemediğinden, taşıma sırasında oluştuğu belirtilen hasardan dolayı sorumluluğuna gidilemeyeceğini, TTKm.

855 uyarınca taşıma konusu eşyanın hasara uğramasından kaynaklanan davanın eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılması gerektiğinin düzenlendiğini, dava konusu taşımaya ilişkin yüklerin taşıyıcı tarafından 24/03/2013 tarihinde teslim alındığını, icra takibinin 07/01/2014 tarihinde başlatıldığı, takibin davalı ... San, ve Tic. Ltd. Şti.nin 22/01/2014 tarihli borca, takibe ve faize itiraz dilekçesiyle durduğu.

İşbu davanın ise 31/03/2016 tarihinde açıldığını, TTK m. 855/1'deki 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı hususunda takdir hakkının mahkemeye ait olduğunu, 13/09/2013 tarihli Nakliyat Sigortası Ekspertiz Raporunda hasarın “taşıma esnasında çekicinin mazot pompasının arızalanması nedeniyle, egzozdan yoğun olarak çıkan duman gazının, dorse kapak aralıklarından sızarak dorse içerisindeki ürünlerin üzerine sinmesi sonucu oluştuğunun” belirtildiğini,

ancak Ekspertiz raporuna dayanak oluşturan tutanaklarının hiçbirinde davalı şirket ile şoförün ismi ve imzalarının bulunmadığı ve söz konusu hasarın davalılara TTK m. 889 uyarınca bildirildiğinin tespit edilemediğini, ... nolu Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesinde ... ve ... plakalı araçlarla yapılan taşımanın sigorta edildiği belirtilmesine rağmen Ekspertiz Raporu ve ekindeki tutanaklarda ... plakalı araçtan bahsedildiğini, hal böyle olunca gerçckleşen hasarın sigorta teminatı kapsamında olmadığının da söylenebileceğini, mahkemece davalı şirketin alt ve fiili taşıyıcı,

davalı ...'nın da taşımayı gerçekleştiren şoför ve davalı şirketin çalışanı olduğu ve hasarında sigorta teminatı kapsamında olduğu ile halihazır ihbarının usulüne uygun olduğu kanaatine varılması halinde. Eskpertiz Raporunda tespit edilen ve davacı sigorta şirketince dava dışı sigortalısına ödenen 43.729,39 TL hasar tazminatından davalıların müteselsilen sorumlu olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Bilirkişi raporun taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilince rapora ilişkin beyan ve itirazlar sunulmuştur.

Bilirkişi raporuna karşı itirazlar değerlendirilmiş, mahkememizce resen seçilecek SMM bilirkişi tarafından davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılarak, taşımaya konu araçların uzun süreli kiralama sözleşmesine konu edilip edilmediği, kira sözleşmelerinin ticari defter ve kayıtları geçirilip geçirilmediği, damga vergilerinin ödenip ödenmediği, kiralama ilişkin olarak faturaların mevcut olup olmadığı, faturaların vergi dairesine bildiriminin yapılıp yapılmadığı, dosyada mevcut kira sözleşmeleri ile varsa davalı kayıtlarında yer alan bilgilerin uyumlu olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; huzurdaki davanın; davacı Sigorta Şirketi tarafından, davalılar aleyhinde, 07/01/2014 tarihinde .... İcra Mi 'nün ...

E. sayılı dosyası ile 43.729,00 TL asıl alacak ve 1.357,40 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 45.086,40 TL alacağı için başlatılan takibe davalının yaptığı itirazın iptali davası olduğunu, Mahkemenin 24/11/2021 tarihli ara duruşmada 1 no.lu ara kararında verilen bilirkişinin görevini; ”Mahkememizce resen seçilecek SMMM bilirkişi tarafından davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılarak, taşımaya konu araçların uzun süreli kiralama sözleşmesine konu edilip edilmediği, kira sözleşmelerinin ticari defter ve kayıtları geçirilip geçirilmediği, damga vergilerinin ödenip ödenmediği,

kiralama ilişkin olarak faturaların mevcut olup olmadığı, faturaların vergi dairesine bildiriminin yapılıp yapılmadığı, dosyada mevcut kira sözleşmeleri ile varsa davalı kayıtlarında yer alan bilgilerin uyumlu olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmesi” olarak belirlediğini, Mahkeme tarafından tarafıma verilen görevin ifası açısından 08.02.2022 tarihinde davalı vekili Sayın Av. ...

Hanım'a ...©gmail.com mail adresine mail gönderilerek inceleme talep edildiğini, davalı vekili tarafından “Müvekkilinin yetkilisi ...'in vefat ettiği, o tarihten beri diğer şirket ortaklarına ulaşamadığını, bu nedenle dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunamadıklarını, istenen evraklara müvekkili yetkililerine ulaşamadıklarından temin edemedikleri” bilgisi verildiğini, açıklanan nedenlerle davalı şirketin 2013 yılına ait ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamamış olup, bu halde davalının ticari defterlerini TTK.80 ve HMK.

219. maddeleri gereğince takdirinin mahkemeye ait olduğunu, mahkeme tarafından davacının alacaklı olduğunun kabulü halinde;

Davacının 07.01.2014 icra takip tarihinde, davalıdan 43.729,00 TL alacaklı olduğunu iddia ettiği; alacağının varlığının davacının ... IBAN no.lu ... A.Ş. hesabından Sigortalısı ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin ...

Bankası A.Ş. ... hesabına “Tazminat Ödemesi ...” açıklaması ile Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan 26.09.2013 tarihli 43.729,00 TL “Sigorta Tazminat” bedeli ödemesinin davalılara rucuen yansıtılmasından kaynaklandığını, davacı taraf 07.01.2014 tarihli icra takibinde 43.729,00 TL asıl alacağına 1.357,40 TL (26.09.2013-07.01.2014) işlemiş avans faizi talep ettiğini, davacının 43.729,00 TL ödemeyi yaptığı 26.09.2013 tarihi ile 07.01.2014 icra takibi arasında geçen sürede 43.729,00 TL davacının asıl alacağına.

1.349,61 TL işlemiş faiz alacağının olduğu hesaplanmakla birlikte, davacının işlemiş faiz talebinin takdirinin mahkemeye ait olduğunu, buna göre. TCMB verilerinden 07.01.2014 takip tarihi itibariyle avans faizi %11,75 olduğu görüldüğünden, davacının belirlenen 43.729,00 TL asıl alacağına takip tarihinden itibaren % 11,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceğini, faizin infaz aşamasında hesaplanabileceğini, özetle.

Mahkeme'nin takdirinde olmak üzere, davacının, davalıdan, takip tarihi itibariyle ve itirazın iptaline konu alacağının. 43.729,00 TL ana para, 1.349,61 TL işlemiş faiz olabileceği görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.

Somut olayda davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle ... nolu Emtia Blok Abonman Poliçesi ve ... nolu Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısı dava dışı ... San.Tic.

AŞ.nin çeşitli ... bisküvileri ve çikolatalarının ... ve ... plakalı araçlarla ...'den ... taşıması esansında ürünlerin zarar gördüğünü, zararın dava dışı sigortalıya ödendiğini, davalıların zarardan sorumlu olduklarını beyanla icra takibi başlattığını davalıların haksız itirazlarının reddi ile takibin devamına karar verilmesini beyan ettiği, dosyanın ve delillerin incelenmesinde, dava dışı sigortalının dava konusu hasara uğrayan yükü taşıması için dava dışı ... San. Tic.

A.Ş. ile anlaştığını beyan ettiği; davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin alt ve fiili taşıyıcı olduğunun dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden tespit edilemediği; davacı sigorta şirketinin akdi taşıyıcı ... San. Tic. A.Ş. ile davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında dava konusu hasara uğrayan yüklerin taşınması konusunda alt taşıma sözleşmesi yapıldığını / taşıma ilişkisi kurulduğunu yazılı taşıma sözleşmesi, taşıma senedi, taşıma ücretine ilişkin fatura, dekont vs. belgeleri ibraz ederek ispatlaması gerektiği, yine davalı ...'nın davalı alt taşıyıcı olduğu iddia edilen ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına taşıma konusu yükü teslim aldığı ve ...'nın idaresindeki araçlarla yükün taşınması sırasında hasara uğradığının da davacı sigorta şirketince ispatlanması gerektiği, hali hazırdaki dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.nin alt ve fiili taşıyıcı, davalı ...'nında taşımayı gerçekleştiren şoför olduğu tespit edilemediğinden, taşıma sırasında oluştuğu belirtilen hasardan dolayı sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca ... nolu Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesinde ... ve ... plakalı araçlarla yapılan taşımanın sigorta edildiği belirtilmesine rağmen Ekspertiz Raporu ve ekindeki Tutanaklarda ... plakalı araçtan bahsedildiği,

hal böyle olunca gerçekleşen hasarın sigorta teminatı kapsamında olmadığı anlaşılmakla, her ne kadar davacı vekili tarafından belgelerin sunulmasından sonra dosyanın önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına dair ara karar kurulmuşsa da, davacıya gerekli belgeleri sunmak üzere kesin ve ihtaratlı süre verilmesine rağmen dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı bu haliyle söz konusu taşımanın davalı şirket tarafından ve davalı şoför tarafından yapıldığının ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı şirket vekili husumetinin bulunmadığını beyan etmişse de dosyaya kira ilişkisine dair belge sunulmadığı, ticari defterlerinin incelenmesi için dosyanın bilirkişiye verildiği, davalının defterlerini ibraz etmediği bu sebeple husumet itirazının değerlendirilmediği, yine davalı ... ’in de aracın şoförü olduğunun ve davacının kötüniyetli olduğunun ispatlanamaması nedeniyle davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır