İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/835 K.2021/297

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin başka birinden ciro yoluyla aldığı 75.000,00-TL bedelli çekin rızası dışında elinden çıktığını, çekin aramalara rağmen bulunamadığını, bunun üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığını, Mahkeme tarafından çek üzerine ödeme yasağı konulduğunu, davalının ödeme yasağı üzerine çekin kendisinde olduğunu Mahkemeye bildirdiğini, davaya konu çekin davalıya müvekkili tarafından verilmediğini ve verildiğine dair hiçbir kanıtın bulunmadığını, taraflar arasında dava konusu olmayan başka bir çeke ilişkin protokol imzalandığını fakat bu protokolde de bu çeke ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığını belirterek davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı ...'ın kardeş olduklarını, müvekkilinin davacıya ve kardeşine babasından miras kalan taşınmasın kendisine ait hissesini sattığını, satış bedelinin 175.000,00-TL olduğunu, bu bedelin 75.000,00-TL'sinin davaya konu çek ile ödendiğini, çeki davalı ve kardeşinden ortak tanıdıkları olan dava dışı şahısların getirdiğini, tarafların kardeş olması nedeniyle müvekkilinin şüphe etmeden çeki aldığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davaya konu ... Bankası .../... şubesi 30/07/2017 keşide tarihli, 75.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; Keşidecisinin dava dışı .. olup, davacı emrine düzenlenmiştir. Buradan davalı ...'a ciro yolu ile geçmiş, davalı tarafından çekin muhatap bankaya ibrazında çek hakkında ... ... ATM 'nin ödemeden men kararı sebebiyle işlem yapılamadığına dair şerhin bulunduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK.nun 792. maddesi, emre yazılı çeklerle ilgili olarak, hamile yazılı senetlere ilişkin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun TMK 990. Md. Paralel bir koruma sağlamaktadır. Maddeye göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 686/2. Md "poliçe hamilin elinden herhangi bir surette çıkmış bulunursa " İbaresi, poliçenin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir.

Ancak senedi çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin sahte ciro ile devretmesi halinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan; eş söyleyişle, kötüniyetli ve ağır kusurlu bulunmayan (yeni) hamil korunur. (Poroy-Teklnalp, Kıymetli Evrak hukuku esasları, Genişletilmiş 15. Baskı.

154 vd. Yargıtay, Çalıntı çekin istirdat davalarında talebinin haklı görülmesi için, vermiş olduğu kararlarında, Çek üzerindeki ciro silsilesi ve çeki kötü niyetle iktisap edildiği veya iktisabında ağır kusuru bulunduğu takdirde istirdadın olabileceğini yeterli görmektedir. Bu yeterli görülmedikçe kıymetli evrakın "kamu itimadına mazhar olma" özelliğini ortadan kaldıracağı gerekçesi ile İstirdada karar veren bir çok yerel mahkeme kararını bozmaktadır. Y.

11. HD. 2014/....-2014/... K.

Davacı tarafından senedin doğrudan davalı hamil tarafından çalındığı iddia edilmiş olup, davacı tarafın dava konusu çekin davalı hamil tarafından çalındığına yönelik şikayet üzerine yürütülen soruşturma sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosya kapsamında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, karara itiraz edildiği, ... .Sulh Ceza Hakimliğinin ... değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmekle söz konusu kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafından çekin, davalıya ait taşınmazın davacının dava dışı kardeşine satış vaadi sözleşmesi ile satış bedeline mahsuben kendisine verildiği savunması yapılmakla davacının kardeşi dava dışı ... ile davalı ... arasında satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin feshi ve bedelin iadesi istemine ilişkin .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde 2020/611 karar, 12/11/2020 tarihli gerekçeli kararında özetle; sözleşmede ifa imkansızlığından kaynaklı olarak sözleşmenin feshine ve satım bedeli olarak davalıya ödenen 100.00,00 TL bedelin davacıya iadesine karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği satış vaadi sözleşmesinde ise satım bedelinin 100.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı, söz konusu ödemeye ilişkin dekont fotokopisinin işbu dava dosyasında da bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda; çekin kambiyo senedi vasfı dolayısı ile sebepten soyut olduğu yönündeki kanuni karinenin aksine her ne kadar davalı tarafça

çekin taşınmaz satış vaadi sözleşmesi gereğince satım bedeline mahsuben kendsine verildiği savunmasında bulunulmuş ise de tüm yargılama süreci boyunca davacı tarafından söz konusu savunma kabul edilmemiş, çekin rızası hilafına elden çıktığı, davalı tarafından çalındığı iddiası kapsamında menfi tespit talep edilmiş, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası kapsamındaki yargılama sırasında iş bu menfi tespit davasına konu 75.000,00 TL bedelli çekten ne çekin lehtar ve cirantası olan davacı ...'ın kardeşi olan taşınmaz satış vaadi yapılan dava dışı ... ne de taşınmaz satışını vaad eden davalı ... tarafından dile getirilmemiştir.

Bu hali ile çekin sebepten mücerret niteliğinin somut olay bakımından korunduğu ispat yükü kendisinde olan davacı tarafından çekin davalıya ciro edildiği, davacı tarafından imza inkarında bulunulmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...