İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1034 K.2021/392

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı çek iptali davasının dayanağı olan olayın müvekkili şirkete ait işyerinde 21/04/2018-23/04/2018 tarihleri arasında hırsızlık olayı olduğunu, müvekkili şirketin kasasından 9 adet çekin çalındığını, hırsızlık olayı ile ilgili olarak soruşturma başlatıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına müdahale talebiyle dilekçe ibraz eden ...Ltd.

Şti.'nin, ... ... şubesine ait, ... nolu, 15/06/2018 tarihli, 2.400,00 TL bedelli çeki, ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.

Yetkilisi ... tarafımdan 22/05/2018 tarihli, ... seri nolu, 2.401,30 TL tutarlı fatura alacağına karşılık olarak aldığını iddia ettiğini, dava konusu çek fotokopisi ve davalı ... şirketinin müdahale dilekçesi incelendiğinde davalıların yetkili hamil olmadıklarının açıkça anlaşılacağını, müvekkili ile çekteki ciro silsilesinde davalıların çeki aldığını iddia ettiği şahıslarla hiç bir hukuki bağlantısının bulunmadığını belirterek davanın kabulüne, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... İnş, Nalb. Tur. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının mesnetsiz ve gerçeğe aykırı iddialarını kabul etmelerinin mümkün olmadığını, müvekkili şirket tarafından daha önce .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına ibraz olunan fatura suretlerinden de anlaşılacağı üzere müvekkili şirketin ticari faaliyeti gereği dava konusu çeki ödeme yolu olarak aldığını ve müvekkilinin dava konusu çekin yasal hamili konumunda olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı şirketin davaya konu çekin yetkili hamili olduğu ve çekin çalındığı iddiasına dayalı çek istirdadı istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

İddia, savunma, toplanan deliller ve davacı ile dava dışı keşideci ... ... Ltd. Şti.'nin ilişki dönemlerine ait davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; davacı şirket ile dava dışı keşideci şirket arasında ticari ilişki bulunduğu dava konusu çekin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ancak çekin çalınması olay tarihinden sonra 31/08/2018 tarihinde dava dışı ... ...Ltd. Şti^'ne iade edildiğinin kayıtlardan anlaşıldığı bildirilmiştir.

Dava konusu çekin incelenmesinde; dava dışı ... Ltd.Şti.'nin .... .../... Şubesi nezdinde bulunan yyyİban no.lu hesabından dava dışı ... emrine keşide edildiği, çekin arka yüzünde dava dışı lehtar ... ... cirosunun bulunduğu, ardından davalılardan ...'ın cirosunun bulunduğu, çekin süresi içinde bankaya ibrazında mahkemece verilen tedbir kararı nedeniyle işlem yapılamadığına dair şerhin bulunduğu görülmüştür.

6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi uyarınca, “ Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”.

Yine TTK.'nın 792. Maddesi uyarınca, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” .

Davacı tarafından yine mahkememizin ... esas sayılı dava ile dava konusu olan çek ile birlikte toplam 9 adet çekin çalındığından bahisle iptali talep edilmiştir Söz konusu yargılama esnasında davalı şirket yetkilisi dava dışı ...'ın kardeşi olan diğer davalı ve aynı zamanda davaya konu çekin cirantası olan ... tarafından ibraz edilmesi üzerine mahkememizce söz konusu yargılama dosyası kapsamında davacıya çek istirdadı davası açılması hususunda verilen süreye dair ara karar uyarınca çek istirdadı talebiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalılardan ...'ın elinde bulunan ve yetkili hamili bulunduğu çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup; davacının, çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Bu kapsamda dava konusu çekin ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalıların çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun ispatı bakımından ise davacının dava dışı keşideci ... ... Ltd. Şti. İle arasında ticari ilişki bulunduğu ve dava konusu çekin ticari ilişki kapsamında davacıya verilmiş olduğu dışında başkaca bir iddia ileri sürülmediği, davacı ile dava dışı keşideci ... ... Ltd. Şti.

İle arasında ticari ilişki bulunmasının ise tek başına davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu, çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve davalıların çeki kötüniyetle iktisap ettiklerini ispata elverişli olmayacağı kaldı ki davacı tarafça çekin çalındığı iddiası ile hırsızlık olayı şikayet başvurusunun 23/04/2018 tarihinde yapılmış olmasına karşın davacı taraf ticari defter ve kayıtlarına göre dava konusu çekin 31/08/2018 tarihinde dava dışı keşideci ...... Ltd.

Şti.'ne iade edildiği şeklinde kayıt bulunduğu gözetildiğinde bu hali ile davacı ticari defter ve kayıtlarına itibar edilemeyeceği de açıktır.

Bu kapsamda; taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunun tek başına davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalıların çeki kötüniyetle iktisap ettiklerini ispata elverişli olmayacağı, yukarıda da ayrıntılı olarak izah edildiği üzere kambiyo senetlerinin sebepten mücerret özelliği dikkate alındığında davacı tarafça ispat külfetinin yerine getirilmediği anlaşılmakla davanın reddine, davacının ihtiyati tedbir talebi kabul edilip infaz edildiğinden İİK'nun 72/4 maddesi uyarınca dava konusu çek bedeli olan 2.400,00-TL'nin %20'si oranında hesap edilen 480,00-TL tazminatın davacıdan alınarak çeki ibraz eden ciranta davalı ... ... verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza