İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/136 K.2019/233

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili Şirket ile davalı arasında anlaşma yapılarak; davalının müvekkili şirketin merkez idari binasının dış cephesinde mantolama işlemi yapacağını, müvekkili şirketin ise fatura karşılığı 17.700,00 TL ödeme yapacağını, davalının... seri numaralı, 13.12.2018 tarihli ve 17.700,00 TL bedelli faturayı kesip müvekkiline verdiğini, müvekkilinin de...Bankası A.Ş....

Şubesi, ... çek seri numaralı, 20.03.2019 tarihli ve 17.700,00 TL bedelli çeki düzenleyerek davalı şirkete teslim ettiğini, davalı şirketin, müvekkili şirket ile aralarındaki anlaşma gereği yerine getirmesi gereken işi henüz yapamadan, 11.01.2019 tarihinde iş yerlerine giren hırsızlar tarafından çekin çalındığını ve işi yapamayacaklarını, davalı şirket ile görüşmeler yapıldığını, çalınan çekin iptali ya da işin yapılması için girişimde bulunması konusunda taleplerinin olduğunu, davalı şirketin işi yapamayacağını, faturayı iade almak kaydıyla da çekin iptali için tarafımızca dava açılabileceğini beyan ettiklerini belirterek,

öncelikle çalınan çek bakımından uygun bir teminat karşılığı ödeme yasağı konulmasına, müvekkili şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, müvekkili şirket tarafından davalıya teslim edilen ve davalı şirket tarafından çalındığı bildirilen ... çek seri numaralı, 20.03.2019 tarih ve 17.700,00 TL bedelli çekin iptaline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyaya, davacı tarafından sunulan;...Bankası A.Ş./...Şubesine ait ... çek seri nolu, 20/03/2019 vade tarihli, keşidecisi ...Şti., hamili ... Şti.

Olan 17.700,00.-TL bedelli çekin ön yüzünü gösterir suretinin bulunduğu, söz konusu suret üzerindeki incelemede, çekin keşidecisinin Davacı şirket olduğunun açıkça anlaşıldığı, davacı tarafından dosyaya sunulan 16/01/2019 tarihli ...Polis Merkezi Amirliği tarafından düzenlendiği anlaşılan "Şikayetçi İfade Tutanağında", şikayetçinin dava dışı ... olduğu ve ifadesinde özetle Torul Alüminyum Dış Cephe Sistemleri adlı işletmesine 11/01/2019 tarihinde gittiğinde bir kısım eşyası ile birlikte ...Şti tarafından alacağı karşılığında aldığı ... çek seri nolu...

Bankasına ait 17.700,00.-TL bedelli çekinde çalındığını beyan ettiği, ayrıca dava dilekçesinde davacı tarafından iptali talep edilen çekin davalı şirkete teslim edildiği ve davalı şirket elinde hırsızlık suretiyle çalındığının beyan edildiği anlaşılmıştır.

Dava, çekin zayi nedeniyle iptali ve menfi tespit davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlık ise dava Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemi ve davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

a)Davacı tarafın zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin istemi yönünden yapılan değerlendirmede:

Keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Keşideci; kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir.

Dava dilekçesindeki açıklamalara ve dosya kapsamına göre keşidecinin çek iptali davasını ikame edemeyeceği belirlenmiş olup; HMK 320. Maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde araştırmayı ve davacının duruşmada bizzat dinlenmesini gerektirir başkaca bir hususun olmadığı anlaşılmakla,

6102 sayılı TTK'nun 780.maddesinde yazılı unsurları ihtiva etmemesi sebebiyle TTK'nun 818/1-(s) maddesi yollamasıyla TTK'nun 757.maddesi gereğince dava açılmasında davacının hukuki yararının bulunmaması sebebiyle davanın HMK 114-115 maddeleri gereğince, dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

b)Davacı tarafın davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin istemi yönünden yapılan değerlendirmede:

Açılan davada, HMK 114/2 maddesi uyarınca diğer kanunlarda yer alan şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğunun belirtilmiş olması gözetilerek HMK 138 maddesi de dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerektiği yine HMK 115/1 maddesi gereğince de dava şartlarının yargılamanın her safhasında mahkeme hakimliğince resen dikkate alınması gerektiği hususları hep birlikte değerlendirilmiş ve öncelikle bu yönde karar vermek gerekmiştir.

İncelenen dosyada, HMK 118/1 madde gereğince "Davanın dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış " sayılacağının belirtildiği, 7155 sayılı kanunun 20.maddesi ile 13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK.5.maddesinden sonra gelmek üzere dava şartı olarak Arabuluculuk getirildiğini, söz konusu düzenleme ile "Bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarada, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmünün bulunduğunu ve yine 7153 sayılı kanun Yürürlük başlıklı 26/1-a maddesinde 10,20 ve 21.maddelerinde,

kanunun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girer hükmü bulunduğu anlaşıldığından somut durumda davanın 13/03/2019 tarihinde açılması nedeniyle iş bu davada davanın HMK 115/1 ve HMK 115/2 maddeleri gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.