İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/653 K.2021/264

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkil şirket tarafından keşidecisî ... İnşaat Itd. Şti olan, ...

Bankasının 23.11.2017 keşide tarihli, ... seri numaralı 50.000 Lira bedelli ve 21,12.2017 keşide tarihli ... seri numaralı 50.000 Lira bedelli İki adet çeki tahsili amacıyla takas için davalı bankaya teslim edildiğini, bu çekleri davalı Banka tarafından kaybedildiğini, Davalı Bankanın 28.11.2017 ve 21.12.2017 tarihli yazıları ile taraflarına bu çekleri kaybettikleri ve çeklerin iptali için dava açtığını bildirdiklerini, tarafınca çek bedelinin tahsilini sağlamak amacıyla keşidecisini karşılıksız çek keşide etme suçundan dolayı Cezalandırılmasını temin amacıyla İki çek için ayrı ayrı ...

İcra Ceza Mahkemelerine şikayetlerde bulunulduğunu, yapılan yargılama neticesinde Her iki Mahkemede özet olarak Çek asıllarının mevcut olmaması nedeni ile çek arkasına karşılıksız ibaresini olmaması, bu durumun bankanın iç işleyişi ile olduğu gerekçesiyle nedeniyle sanık hakkında beraat karan verdiğini, karara yapılan istinaf başvurusu neticesinde istinaf daire başkanlığının çekin ibrazında muhatap banka tarafından karşılıksız olduğuna yönelik işlem yapılmayışına göre atılı suçun unsurlarının oluşmadığı anlaşılmıştır denilmek suretiyle istinaf başvurusunun esastan reddedildiğini,

çekin en önemli özelliğinin karşılıksız çek keşide etme suçundan dolayı çek bedeli kadar adli para cezasına hükmedilmesi, bu bedelin ödenmemesi halinde hapse dönüşmesi olduğunu, yani karşılıksız çek keşide eden verilen adli para cezasının hapse dönüşmemesini temin için sonunda çek bedelini ödemek zorunda olduğunu, bu durumun çeke tahsil kabiliyet sağlayan ve çeki diğer kambiyo senetlerin ayıran ve çeke değer kazandıran en önemli özellik olduğunu, çek keşideci aleyhine ellerinde çek asılları mevcut olmadığından ilamlı icra takibi başlatıldığını,

dava dilekçesinde ayrıntılarıyla bahsedilen nedenlerden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000 liranın çeklerin keşide tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davaya konu çeklerin davacı şirket tarafından müvekkil Bankaya tahsil amacıyla teslim edilmiş olup, takastan ibraz edilmiş ve çeklerin karşılıksız olarak işlem gördüğünü, Akabinde Müvekkil Banka çeklerin kaybolması nedeniyle üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek bahse konu çeklerin iptali talebiyle .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. ile sayılı dosyaları ile çek iptal davaları açtığını, Söz konusu davaların neticesinde çeklerin iptaline karar verilmiş olup, kararların kesinleştiğini, huzurdaki davanın erken açılmış bir dava olduğunu, davacının çek bedellerini müvekkil bankadan talep hakkı bulunmadığını,Davacının bir zararı olabileceğini kabul etmemekle birlikte, herhangi bir kesinleşmiş zararı doğmadığı için bu davayı açmasının da mümkün olmadığını, bir zararı olsa dahi müvekkil banka tarafından ödeneceği anlamına gelmemekle birlikte, davacının icra takipleri devam etmekte olup aciz vesikası dahi bulunmadığını,

Davacının tahsilat süreci devam ederken ve tahsilata ilişkin tüm yolları tüketmemişken iş bu davayı açmasının kabul edilemez olduğunu, zira çeklerin kaybolmasının davalının alacağını ortadan kaldırmamakta olduğunu, dava konusu çeklerin zaten karşılıksız işlemi gördüğünü davacının aksi yönde tüm iddiaları ispata muhtaç olduğunu,husumeti ve iddiaları kabul anlamına gelmemek kaydı ile , çek sadece bir ödeme aracı olup çeke konu alacağın başka hukuki yollar ile de tahsili mümkün olduğunu, davacının faiz talebi de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, cevap dilekçesinde ayrıntarıyla açıklanan nedenlerle,

erken açılan davanın öncelikle bu nedenle reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan da reddine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiş olduğu görülmüştür.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı şirket tarafından tahsili için davalı bankaya teslim edilen çeklerin, davalı elindeyken zayi olması nedeniyle, çek bedellerinin tahsil edilememesi dayalı zarara uğranıldığı iddiası ila açılan tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın tahsil amacıyla davalıya verilen çeklerin zayi olması nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, davalıdan tazminat talebinde bulunup bulunamayacağı noktalarında toplandığı görülmüştür.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği, dosyanın incelenmesinde; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/03/2018 tarih, ... esas ... karar sayılı kararı ile, Mahkememiz davasına konu ... ... Şubesine ait keşidecisi ... Ltd. Şti., Lehtarı ... san. Ve Tic. Ltd. Şti olan, 23.11.2017 keşide tarihli, 50.000,00 TL miktarlı, ... numaralı çekin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının celp edildiği, dosyanın incelenmesinde; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/05/2018 tarih, ... esas ... karar sayılı kararı ile, Mahkememiz davasına konu ... ... Şubesine ait keşidecisi ... Ltd. Şti., Lehtarı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olan, 21.12.2017 keşide tarihli, 50.000,00 TL miktarlı, ... numaralı çekin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce, ... Bankasından çeklerin keşide tarihleri itibariyle çek hesabına ilişkin hesap hareketleri celp edilmiştir.

.... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ve .... İcra Dairesi... Esas sayılı dosyalarının uyap kaydı celp edilmiş, icra dosyalarında; alacaklı olarak davacı ..., borçlu olarak çeklerin keşidecisi dava dışı ... Limited Şirketi olduğu, borçlu aleyhine 55.683,56 TL tahsili ve 56.028,72 TL nin tahsili için takip başlatıldığı, dosyaların açık olduğu, çeşitli haciz işlemleri yapıldığı, dosyalarda tahsilat yapılmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında; davacı şirket tarafından, davalı bankaya ... ... Şubesine ait keşidecisi ... Ltd. Şti., Lehtarı ... san. Ve Tic. Ltd. Şti olan, 23.11.2017 keşide tarihli, 50.000,00 TL miktarlı, ... numaralı çek ve ... ... Şubesine ait keşidecisi ... Ltd. Şti., Lehtarı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olan, 21.12.2017 keşide tarihli, 50.000,00 TL miktarlı, ... numaralı çekin tahsili için verildiği, çeklerin davalı banka elindeyken zayi olduğu, çekler ile ilgili olarak ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarından, zayi nedeniyle iptallerine karar verilmiş olduğu hususlarında taraflar arasında çekişme bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, çeklerin zayi olması nedeniyle, çek bedellerinin tahsil edilmemesi nedeniyle davacı şirketin davalı bankadan tazminat talebinde bulunup bulunamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davacı şirket tarafından tazminat iddiasının dayanağı olarak çeklerin zayi olması nedeniyle karşılıksız işlemi yapılamadığı, çek keşidecisinin karşılıksız çek düzenlenmesine ilişkin cezai yaptırımdan kurtulmasıyla, çek bedellerinin tahsil edilememesi nedeniyle davalı bankanın çek bedellerinden sorumlu olduğudur.

Çek ile yapılan işlemlerde en önemli güvencelerden biri, çekin keşide tarihinde ibraz edildiğinde, çek hesabında çek bedeli kadar paranın bulunmaması halinde, karşılıksızdır işlemi yapılması ve 5941 sayılı kanun uyarınca karşılıksız çek keşide etme suçunun bir cezai müeyyideye tabi tutularak, çekin tahsilinin sağlanmasıdır.

Bu nedenle, davacının çeklerin karşılıksız işlemi görmeyerek, çek keşidecisinin çek bedelini ödemeye zorlama imkanından mahrum kalması ile davalı bankanın çekin zayi edilmesi eylemleri arasında illiyet bağının bulunduğu açıktır. Çek bedelleri yönünden asıl sorumlu dava dışı çek keşidecisi şirkettir. Davacı şirketin zararının, ancak davalı yönüyle kredi alacağının kredi borçlusundan tahsil olanağının kalmaması halinde doğduğunun kabulü gerekecektir.

Bu durumda, davacı tarafından çek bedellerinin tahsili için dava dışı çeklerin keşidecisine başlatmış olduğu icra takiplerine bakılması gerekmiş, kayıtları celp edilen icra takip dosyaları incelendiğinde, takip dosyalarının derdest olduğu, çeşitli haciz işlemlerinin yapıldığı, herhangi aciz belgesinin alınmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacı çek lehtarının dava tarihi itibariyle alacağın asıl sorumlusu olan keşideci şirketten alacağını tahsil etme imkanı devam ettiği, zararının doğmadığı, davalı bankanın zayi olan çeklerin iptali için dava açmak suretiyle üzerine düşün yükümlülüğü de yerine getirdiği, zayi olan çeklerin dava dışı ...

Bankasına ait olduğu ve çek yaprağı bedellerinden de davalı bankanın sorumlu olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza