İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/14 K.2021/322

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin faaliyet adresinde 19.08.2014 tarihinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, olay neticesinde şirket kasasından 30 adet çekin kimliği belirsiz kişiler tarafından kasanın cebren açılması suretiyle çalındığını, çeklerin çalınması sebebiyle ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından çeklerin tamamı hakkında ödeme yasağı kararı konularak kararın ilgili bankalara tebliğ edildiğini, çeklerin kaybolduğuna dair tüm faktoring firmalarına da fax mesajı ile bildirimde bulunulduğunu, davalı faktoring şirketinin çeklerin çalıntı olduğunu bilmesine rağmen çekleri kabul ettiğini, müvekkili şirketin diğer davalılar ... ... ve ... ile herhangi bir ticari faaliyetinin de bulunmadığını, müvekkili şirket aleyhine davalı ....A.Ş tarafından ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, dava sırasında icra dosyasının infazı halinde davaya istirdat davası olarak devam edilerek karara bağlanmasına, dava sonuçlanıncaya kadar ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas numaralı dosyasına cebri icra tehditi ile yatırılacak bedellerin takip alacaklısına ödenmemesine ilişkin teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ....A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Çekin iktisap anında verilmiş bir ödeme yasağı bulunmadığı gibi davacı tarafça gönderilen faks yazının da işlemin bitiminden bir gün sonra gönderildiğini, bu nedenle müvekkilinin çalıntı olayından haberinin dahi olmadığını, çekteki alacağı tevsik eden fatura ile çek arasında uyum olduğunu, müvekkili şirketin yönetmeliğe uygun hareket etmiş olduğundan yetkili ve iyi niyetli hamil olduğunu, açıklanan nedenlerle; davanın reddi ile davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Davacı tarafından müvekkili şirketin faaliyet adresinde 19.08.2014 tarihinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, olay neticesinde şirket kasasından 30 adet çekin kimliği belirsiz kişiler tarafından kasanın cebren açılması suretiyle çalındığı iddiası ile davaya konu ... ... Şubesine ait, 12/09/2014 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği, ayrıca ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, mahkememiz 05/11/2014 tarihli ara karar ile dava konusu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmıştır.

Davaya konu ... ... Şubesine ait, 12/09/2014 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecisinin dava dışı ... olduğu, lehtarının dava dışı ... olduğu, çekin lehtar tarafından ciro ile dava dışı ...'a devri sonrasında sırasıyla yine dava dışı .....Ltd. Şti.'nee, dava dışı ... ...'a, dava dışı ...'e, davacı ....Ltd. Şti.'ne, davalı ...'e, davalı ...'e, ve son olarak da davalı ...'e ciro yolu ile devredildiği, çekin süresi içinde bankaya ibrazında .... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen tedbir kararı nedeniyle işlem yapılamadığına dair şerhin bulunduğu görülmüştür.

6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi uyarınca, “ Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”.

Yine TTK.'nın 792. Maddesi uyarınca, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” .

Davalılardan ... tarafından dava konusu çek sebebiyle dava dışı keşideci ... olduğu, dava dışı lehtar ve ciranta ..., dava dışı cirantalar ...'a yine dava dışı .....Ltd. Şti.'nee, dava dışı ... ...'a, dava dışı ...'e, davacı ....Ltd.

Şti.'ne, davalı ...'e, davalı ...'e karşı icra takibi yapılmış olup icra takibi sonrasında davacı tarafından açılan iş bu menfi tespit davasında ispat yükü davacıda olup; davacının, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Bu kapsamda dava konusu çekin ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalıların çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun ispatı bakımından ise davacının kendisinden sonra gelen ciranta olan davalı ... ve davalı ... ... ile arasında ticari ilişki bulunmadığı, çekin çalındığı dışında başkaca bir iddia ileri sürülmediği, davacı ile davalılar ... ve davalı ... ... arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığının tespiti hususunda ...

Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat marifetiyle alınan raporda özetle; davalılardan ...'in defter ve belgelerini ibraz etmediği yalnızca ... defter ve kayıtlarında inceleme yapıldığı davalı ... tarafından iskonto edilen çekin dayanağını oluşturan fatura dışında davalı ... ile davalı ... arasında başkaca herhangi bir alım- satım ilişkisinin bulunmadığı görüşü bildirilmiş, mahkememizce alınan davaya konu çekin takip alacaklısı davalı ... tarafından faktoring kurallarına uygun olarak iktisap edilip edilmediği hususunda bilirkişi raporunda ise özetle; davaya konu çekin fatura ile tevsik edildiği,

faktoring kurallarına uygun olarak iktisap edildiği, alınan ek raporda ise özetle; davacı ile çeki ciro ettiği davalı ... arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı yönünden davacı taraf defter ve kayıtlarının incelendiği bu kapsamda aralarında ticari ilişki bulunmadığına yönelik görüş bildirilmiş ise de;

taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunun tek başına davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve davalıların çeki kötüniyetle iktisap ettiklerini ispata elverişli olmayacağı, yukarıda da ayrıntılı olarak izah edildiği üzere kambiyo senetlerinin sebepten mücerret özelliği dikkate alındığında davacı tarafça ispat külfetinin yerine getirilmediği anlaşılmakla davanın reddine, davacının ihtiyati tedbir talebi kabul edilip infaz edildiğinden İİK'nun 72/4 maddesi uyarınca 5.545,58 TL'nin % 20'si oranındaki tazminatın davacıdan alınıp takip alacaklısı davalı ...

A.Ş.'ye verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza