İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/606 K.2023/616

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin davalı şirket ile akdettiği taşıma sözleşmesi kapsamında 10.05.2021 tarihinde yurt dışı kargo taşımacılığı hizmeti satın aldığını, müvekkili şirkete ait ürünlerin Bursa İli’nden, Hollanda’ya taşınması için davalı şirket ile anlaştığı davacı şirkete ait ürünlerin (paslanamaz çelik flanş ve ptfe cona) 10.05.2021 tarihinde davalı şirkete teslim ettiğini ve 1.442,13-TL ödeme yapıldığını, davalı şirket, 04.06.2021 tarihinde davacının kargolanmak üzere teslim ettiği ürünü kaybettiğini kabul ve ikrar ettiğini ancak kargo bedelini davacıya iade etmediğini,

davalı şirkete karşı kaybolan emtianın bedelinin ödenmesine dair taleplerini 23.06.2021 tarihinde davalının gerek kep adresine gerekse mail yoluyla göndererek ihtar ettiklerini ancak sonucun değişmediğini, müvekkili tarafından teslim edilen emtianın zayi olmasında, müvekkili şirkete atfedilebilir hiçbir kusur bulunmadığını, davalı şirketin tam kusurlu olduğunu müvekkilinin uğradığı zararın tümden tazminle yükümlü olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile zararın tazmini ile birlikte ticari avans faizinin davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın alacak davasına ilişkin olduğunu, alacak belirli olduğu durumlarda kısmi dava açılamayacağını bu nedenle eksik harcın tamamlanması ve davaya tam dava olarak edilmesi gerektiği aksi halde davanın usulden reddinin gerektiğini, mevcut olayda gönderinin hava yolu taşımacılığı ile taşındığını bu nedenle Varşova Sözleşmesi ve Protokolleri ile Montreal Sözleşmesi ve Protokolleri uygulanacağını, Davalı Şirket’ in Taşıma Kural ve Koşulları’ nın 14.maddesi uyarınca “dolaylı, tesadüfî, özel ya da dolaylı hiçbir hasar veya kayıptan sorumlu değiliz” hükmü uyarınca davacının talepte bulunamayacağını,

Varşova ve Montreal Sözleşmelerine göre taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı ve kusur sorumluluğu olduğunu, davalının kastı ya da kasta yakın kusurlu eyleminin olduğunu ortaya koyan hiçbir delil bulunmadığını, yalnızca sınırlı sorumlu olacağını, bu nedenlerle davanın esastan reddini talep ettiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan emtia zararı sebebiyle tazminat istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

İddia, savunma, toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 15/08/2022 tarihli raporunda özetle;

"-Davacı şirketin, merkezi Hollanda’da bulunan dava dışı üçüncü kişi ile bir satış sözleşmesi akdettiği; bu sözleşmede yabancılık unsuru bulunduğundan ve ...’a taraf olduğundan, satış sözleşmesine ...’ın uygulanması ve ihtilafın bu düzenleme uyarınca bir çözüme kavuşturulması gerektiği,

-... m.67/f.1 uyarınca, davacının bağımsız taşıyıcı niteliğindeki davalıya malı teslim ederek ifa fiillerini tamamladığı ve bu an itibariyle hasar riskinin dava dışı alıcıya geçtiği,

-Malın davalıya tesliminden sonra, alıcının malları teslim alıp almamasından bağımsız olarak semeni davacı satıcıya ödemesi gerektiği; bunun bir sonucu olarak mallara ilişkin talep hakkının da alıcıya geçtiği,

-Davacının taşımanın karayoluyla gerçekleştiğini ve bu nedenle CMR’nin uygulanması gerektiğini ileri sürerken; davalı taşımanın havayoluyla gerçekleştiğini ve bu nedenle Montreal Konvansiyonu’nun uygulanması gerektiğini ileri sürdüğü ve fakat dosyaya sunulu bilgi ve belgelerden, taşımanın karayoluyla mı havayoluyla mı yoksa multi modal bir taşıma mı olduğunun anlaşılamadığı,

-Yargıtay kararlarında, satıcının malı taşıyıcıya teslimi ile mal üzerindeki menfaati ve hakkı sona erdiğinden, taşıyıcıya karşı ileri sürebileceği bir talebinin bulunmadığının kabul edildiği; dolayısıyla, satıcı sıfatına sahip davacının, bağımsız taşıyıcı niteliğindeki davalıya malı teslim etmesiyle mallar üzerindeki aktif taraf sıfatını kaybettiği; taşıyıcıdan talepte bulunabilecek kişinin dava dışı alıcı olduğu, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde görüş bildirdiği görülmüştür.

Dava, hava yolu ile taşıma sözleşmesi gereğince malın taşıtan uhdesinde iken kaybolmasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi, dosya kapsamındaki deliller ve taraf beyanları ile kabul edildiği üzere uluslararası hava yolu ile taşıma işine ilişkin olup, davacı taşıtan, davalı ise taşıyıcıdır.

Dava konusu taşıma işinin Türkiye'den Hollanda'ya varışlı olması, her iki ülkenin de Montreal Sözleşmesine taraf olması sebebiyle uyuşmazlığın çözümünde iç hukuk düzenlemesi haline gelen Montreal Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosyaya sunulan yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve taraf vekillerince itiraz edilen 15/08/2022 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde, davacı taşıtan ile dava dışı alıcı arasında satım sözleşmesi bulunduğu,

uluslararası satım işinin söz konusu olduğundan bahisle uluslararası satım sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirme yapılmış olması hatalı bulunmakla, dava konusu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemli uyuşmazlığa Montreal Sözleşmesi gereğince tespit ve hesaplama yapılması gerektiği gözetilerek taraf vekillerinin rapora karşı itirazların kabulü ile taşımaya konu ürünün mahiyeti gereği heyete makine mühendisi bilirkişi eklenerek ek rapor tanzimine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce ek rapor tanzimine dair verilen ara karar uyarınca dosyaya sunulan 20/11/2022 tarihli ek raporda özetle; "-Davacının, ... Havalimanı çıkışlı hava kargo gönderisi için dava dışı ... firmasına-Hollanda’ya gönderdiği ve davalının taşıma sürecine aldığı 1 parça, 50 kg miktarında yük, davlaının taşıma sürecinde KAYIP şeklinde zayi olmuştur.

- Taraflar arası mail yazışmalarında, kayıp zararı için davacının 1 kap – 50 kg emtia için 6.000 EURO tazminat talep ettiği, bu yönde 23.06.2021 tarihli ihtar metninde de beyanlar yer aldığı, zararı ispat açısından flange-sample 5.800 EURO ve seal-sample şeklinde 200 EURO olmak üzere “proforma fatura” ibraz edildiği görülmektedir. -10 Mayıs 2021 tarihli taşıma için TAM ZAYİ-KAYIP zarar 6.000 EURO “kargo talep formu” ile de davalıdan talep edildiği görülmektedir.

Davalı yan ise 136,36 TL ödeme yapılabileceğini kabul etmiştir. Montreal Konvansiyonunda hava taşıyanının sorumluluğu sınırlandırılmıştır. “Yük taşımasında, paket taşıyıcıya verilirken, gönderici varış yerinde teslimindeki menfaatine ilişkin özel bir bildirimde bulunmadıkça ve gerekiyorsa ek bir meblağ ödemedikçe taşıyıcının sorumluluğu kilogram başına yeknesak hesaplama tarzı 22 SDR’ dir.

SDR olarak hesaplanan sınırlı sorumluluk miktarının milli paralara çevrilmesi, dava halinde, ... adresinden mahkemenin karar tarihindeki özel çekme hakkının bu paralar karşısındaki değerine göre yapılacaktır.

Bu çerçevede, Konşimentoda, malın değerine yönelik herhangi bir bilginin yer almaması, gerek taşımacının sınırlı sorumluluğunu yükseltecek bir özel fayda beyanında bulunulmamış olması ve ilave bir ödeme de yapılmamış olması nedeniyle; Montreal Konvansiyonu - m.22 gereğince,davalı sorumluluğunun; zayi beher kg için 22 SDR ile sınırlı olması gerektiği, bu çerçevede yapılan hesaplamaya göre, üst sorumluluk sınırının;Zayi mal miktarı : 50 kg Sorumluluk üst sınırı : 50 kg x 22 SDR kg= 1.100 SDR olduğu hesaplanmıştır.

İşbu rapor tanzim tarihi olan29.11.2022 tarihinde (...) 1 SDR = 24,5077 TL hesabı ile 1.100 SDR x 24,5077= 26.958,47 TL tutarına denk gelmektedir.

-Davacının talep miktarı aşılmamak üzere, sayın mahkemece hüküm tarihinde kurlardan 1.100 SDR karşılığı TL miktarında tazminat hesaplanabileceğinin değerlendirildiği, " yönünde tespit bildirilmiştir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; dava dışı alıcıya gönderilmek üzere davacı gönderici tarafından davalı taşıyıcıya teslim edilen ürünün yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan ek bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere tam zayi olduğu, dava konusu taşıma işinin Türkiye'den Hollanda'ya varışlı olması,

her iki ülkenin de Montreal Sözleşmesine taraf olması sebebiyle uyuşmazlığın çözümünde iç hukuk düzenlemesi haline gelen Montreal Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, Montreal Sözleşmesi'nde taşıma senedinde yazılı olan kg değerinden daha fazla miktarda menfaat bulunduğunun ispatlanmadığı sürece sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüş olup, ilgili taşıma senedinde kg değeri dışında daha fazla menfaat değerine ilişkin bir belirtme olmadığı anlaşılmakla, davalı yanın tam zayi nedeniyle sınırlı sorumluluğunun birim kg başına 1.100

SDR olduğu, SDR/TRY 1 SDR =24,5077 TL (TCMB kurları ) 1.100 SDR x 24,5077= 26.958,47-TL tazminat hesabı doğrultusunda davacı vekilince sunulan ıslah dilekçesi de gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; 26.958,47 TL'nin 1.000,00 TL'si için temerrüt tarihi olan 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile geriye kalan 25..958,47 TL'ye ıslah tarihi olan 16/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte olacak şekilde davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gerekli 1.841,54-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 59,30-TL harç ile 444,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 503,30 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 1.338,24-TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 127,10-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 4.606,00 TL masraf ve 444,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.050,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

6-1.320,00 TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/07/2023

Katip ... Hakim ...