İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1050 K.2025/467

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil ..., sermayesinin tamamı doğrudan ve dolaylı olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait olan ortaklıklardan olup, 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun bu kanuna dayanarak yürürlüğe koyduğu mevzuata tabi olarak, İstanbul genelinde doğalgaz dağıtım hizmetini ifa ettiği, ... sermayesinin tamamının doğrudan ve dolaylı olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait olması sebebiyle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında olduğu,

buna göre, müvekkil şirket nezdinde her tür kaynaktan karşılanan mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri, Kamu İhale Kanunu kapsamında dışarıdan ihale ile temin edildiği, belirtmemiz gerekir ki 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale ile hizmet alımlarında yapılan sözleşme ve şartnamelerdeki düzenlemeler müvekkil şirket taraf inisiyatifiyle değil, Kamu İhale Kurumu'nun talimat ve uygulamaları doğrultusunda düzenlendiğinden, bu durum ...’ın ihale makamı olması sonucunu doğurmakta, bir başka anlatımla, müvekkil şirketi hizmet alımı yaptığı firmalar bakımından asıl işveren statüsüne sokmadığı, açıklanan nedenle;

müvekkil şirket dava konusu hukuki ilişkide, davalı taraf karşısında ihale makamı sıfatına haiz olduğu, nitekim müvekkil şirket ile davalı arasındaki sözleşmede; ... işin yapılmasını, yürütülmesini ve işçilerin organizasyonunu bir bütünlük içinde yükleniciye (davalıya) bırakmış olup, ayrıca taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde, sözleşme konusu işlerle ilgili yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin İş Kanunları ve diğer mevzuattan kaynaklanan sorumlulukların yükleniciye ait olduğu taraflarca imza altına alındığı,

diğer yandan, ihale sözleşmesi kapsamında ihale makamının işçilik alacaklarından sorumlu olmadığı hususu son derece açıktır.

Buna ilişkin (aşağıda örnekleri paylaşılan emsallerden de anlaşılacağı üzere) Yargıtay Kararları ışığında, müvekkil şirketin ihale makamı olduğunun ve taraflar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin kurulmadığının, dava dışı personellere ödenen tüm miktarlardan davalı tarafın sorumluluğu olduğunun ve rücu olunan miktarların müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğinin kabulü gerekmektedir.Görüldüğü üzere, müvekkil şirket Kamu İhale Kanunu kapsamında tanınan haklarını kullanmak suretiyle davalı şirkete sözleşme konusu işi ihale etmiş olup, yalnızca ihale makamı sıfatını haiz olduğu,

davanın kabulü ile tahkikat sürecinde ve bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacak olan miktarda artırmak üzere ve fazlaya ilişkin haklarımızın saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin, müvekkil ... tarafından gerçekleştirilen ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalıdan tahsiliyle müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava dışı işçinin uzun yıllardan beri kesintisiz olarak, çeşitli işverenlere bağlı olarak Davacı ... bünyesinde çalıştığı sabittir.

Dolayısı ile esasında dava dışı işçi başından beri davacı kurumun çalışanı olduğu, davacı kurum ile imzalanan ihale sözleşmesine istinaden yine davacıya bağlı kurum yönetimi tarafından, müvekkil şirkete işe alınacak personel listesi verilmek sureti ile ve belirli süreli hizmet sözleşmesiyle müvekkil şirkette işe başladığı, dava dışı işçiler ...'ın işçileri olmasına rağmen bu şekilde çeşitli işverenlere bağlı gözükerek uzun yıllar çalıştığı, başından beri davacının işçisi olan dava dışı ...

01.10.2013-31.07.2014 tarihleri arasında en son 2.175,60-TL brüt ücret ile müvekkil şirket sigortasında ancak davacı bünyesinde çalıştığı, işçinin iş akdi fesih sebepleri işçiye feshe bağlı alacaklarını talep hakkı vermediği, dava dilekçesinde hangi nedenle kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı belirtilmediği, dava dışı işçi başından beri davacının işçisi olup velev ki varsa tüm içilik hak ve alacaklarından davacı tek başına sorumlu olduğu, bu nedenle de başından beri asıl ve gerçek işveren olan davacının işçi alacaklarına ilişkin gerek müvekkil şirketlere rücu hakkı bulunmadığı,

davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, gerek müvekkil şirket ile gerekse diğer davalılarla imzalanan ihale sözleşmeleri incelendiğinde aslında ihale konusunun iş değil işçi olduğu açıkça görüldüğü, sözleşmede yaptırılacak ihale ile üstlenilen belirli bir iş bulunmayıp sözleşme esasen kuruma işçi teminine yönelik olduğu, bu nedenledir ki gerçekte davacı ile müvekkil şirket arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinden dahi söz edilemeyeceği, işçi işe başladığı günden beri aslında davacının işçisi olduğu,

dolayısıyla müvekkil şirket ile davacı arasında yapılmış olan sözleşmenin muvazaalı olduğunun kabulü gerektiği, müvekkilin işverenliği maalesef aslında yasadaki boşlukların kamu kurumları tarafından kullanılması sonucu ortaya çıkan “muvazaalı” bir durum olduğu, bu durumda gerçek işveren davacı olup, müvekkilin işveren dahi sayılmaması gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmede işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir düzenleme olmadığı,

bir an için alt işverene rücu imkanı bulunduğu kabul edilse dahi davacı asıl işverenin yarı yarıya sorumluluğu devam ettiği, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla her yüklenicinin işçilik alacaklarından kendi dönemi ile ve sınırlı sorumlu olduğu yargıtay yerleşik içtihatları ile sabit olduğu, alacakları kabul etmediğimiz gibi davac kurum tarafından ödendiği belirtilen alacak kalemlerinin ayrıştırılması, hangi alacağa istinaden ne kadar ödeme yapıldığının belirtilmesi gerektiği, müvekkil şirket ihale sürecinde açıklanan yaklaşık maliyeti göz önüne alarak sözleşmeyi imzaladığı,

müvekkile sunulan hesap cetvelinde işçilerin kıdem tazminatları ya da diğer tüm işçilik alacakları bulunmadığı, hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7.maddesi, yaklaşık maliyete ilişkin genel ilkeleri, 8.maddesi yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespitini, 9.madde yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesini, 10.madde ise personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyeti düzenlediği, bu maddeler incelendiğinde işçilik maliyetlerinin gerçeğe ve uygulamaya yakın hesaplanmasının idarenin asli ve önemli bir görevi olduğu ve tüm bunların idari şartnamelerde yer alması gerektiğini öngördüğü,

müvekkilin imzaladığı sözleşme eki idari şartnamelerde işçilerin kıdem tazminatları ve diğer tüm işçilik alacaklarına ilişkin ilave ücretler bulunmadığı, ihale bedeli içinde bu kalemler bulunmadığı, yukarıda açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle davanın müvekkil şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafta bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesi kapsamında işveren - alt işveren ilişkisi çerçevesinde davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının rücun tahsili istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 08/01/2025 tarihli raporda özetle;

"-Dava dışı ...’ın Güvenlik Görevlisi olarak çeşitli ...’ın ihale yolu ile hizmet satın aldığı çeşitli alt işverenler nezdinde 01.04.2009-28.02.2022 tarih aralığında kesintisiz olarak çalıştığı,

-...’ın 01.04.2009-28.02.2022 tarih aralığındaki dönem içinde davalı şirkette çalıştığı sürenin 01.10.2013-31.07.2014 tarih aralığında geçen 9 ay 30 gün olduğu,

-...’ın davalı şirketteki çalışmasına isabet eden kıdem tazminatı brüt tutarının 9.028,10 TL net tutarının ise 8.959,58 TL olduğu,

-... tarafından ... için içinde davalıya ödenen 8.959,58 TL tutarında dahil olduğu 01.04.2009-28.02.2020 tarih aralığındaki tüm çalışma dönemi için ödenen net tutarın 138.818,25 TL olarak 28.02.2022 tarihinde ödendiği," şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; yukarıda ayrıntılarına yer verilen dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre, davalı nezdinde yapılan çalışma süresine göre davalının sorumlu olacağı işçilik alacağı miktarı 8.959,58 TL olarak tespit edilmiş olup, bu miktar üzerinden davanın kabulü gerektiği anlaşılmakla, davacı tarafın bu miktar üzerinden davasını ıslah ettiği gözetilerek davanın kabulü ile, 8.959,58 TL'nin ödeme tarihi olan 28/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; 8.959,58 TL'nin ödeme tarihi olan 28/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 612,02-TL karar ve ilam harcından 80,70-TL peşin harç ile 136,00-TL ıslah harcının mahsubu ile geriye kalan 395,32-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 172,90-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 1.830,00-TL masraf ile 136,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.138,90-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 8.959,58-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

6-1.560,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/06/2025

Katip ... Hakim ...