İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/302 K.2024/708

Mahkememizde görülmekte olan Hakem Tayini (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, ... Liman İşletmeciliği AŞ ve ...AŞ arasında 30/06/1997 tarihinde otuz (30) yıl geçerli olmak üzere ...

Limanı İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 37. Maddesi ile sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yolu olarak ad hoc tahkim mekanizması öngörüldüğü, ... sözleşmeden kaynaklı tüm mali yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmiş olması ve sözleşmeden kaynaklı olarak açılmış davası bulunmamasına rağmen ...'nin ısrarları sebebiyle ... tarafından başlatılan davaların neticesinde ...'un mali yükümlülüğünün doğması halinde ilgili yükümlülüğü garanti altına alma amacına haiz çözüm önerileri sunmuşsa da ... tüm bu çabaları sonuçsuz kaldığı,

... irade sakatlığı halindeyken kendisinden haksız yere tahsil edilen bedelin iadesi talebiyle sözleşmenin 37.maddesi uyarınca 21.11.2023 tarihinde ...'ye bildirim gönderdiği, ancak ... uzlaşma talebi neticesinde taraflar arasında uyuşmazlığın sulhen halledildiğine dair protokol tanzim olunmadığı, bu kapsamda ... tahkim yargılamasını başlattığı ve .... Noterliğinden keşide etmiş olduğu 08/02/2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile akabinde ....

Noterliğinden keşide etmiş olduğu 06/03/2024 tarih ve 1313 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Dr. ...'i hakem olarak atadığı, Dr. ... ve Dr. ... hakem heyeti başkanının seçimi amacıyla görüşmeler geçekleştirmiş ise de 14/08/2024 tarihinde Dr. ... tarafından taraflara gönderilmiş olan e posta ile hakemler arasında uzlaşma sağlanamadığının öğrenildiği, izah edilen nedenlerle taraflar arasında başlatılmış olan ad hoc tahkimi kapsamında görevlendirilecek olan hakem heyeti başkanının seçilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Mülkiyeti Kuruluşumuza ait ... Limanının, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 07.04.1997 tarih ve... Kararı ile İşletme Hakkının devrine karar verilmiş, müvekkil Kuruluş, Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ( o zamanki ünvanıyla) ve ... ... ... A.Ş arasında 30.06.1997 tarihli ... Limanı İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi akdedildiği, Bilahare ... ... ... A.Ş. hisselerini davacı ... A.Ş.'ye devrettiği, halihazırda ...

Limanı davalı şirket tarafından işletildiği, davacı taraf Ek Sözleşme imzalanmasını teminen kanunun şart koştuğu yükümlülükleri yerine getirmek amacıyla müvekkil Kuruluşa ödeme yaptığı, yapılan ödemeler ek sözleşme imzalanması için Liman İşleticilerine getirilen kanuni bir zorunluluk olup bu kapsamda davacının müvekkil Kuruluşun haksız talebiymiş gibi iddiaları ile “irade sakatlığı” gibi iddiaları yerinde olmadığı, müvekkil Kuruluşça davacı tarafa gönderilen ....

Noterliği'nin 06.03.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkil Kuruluş hakeminin Dr. ... olduğu bildirildiği, Dr. ... —Dr. ... tarafından gönderilen 14.08.2024 tarihli mail ile kısaca taraflarca seçilen hakemler olarak hakem kurulu başkanının seçimi hususunda anlaşmaya varamadıklarını başkan olarak görev yapacak hakemin seçimi amacıyla mahkemeye başvurulması gerektiği bildirildiği,

ayrıca davacı taraf yargılama giderleri ile ücreti vekaletin müvekkil Kuruluşa hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiş olup taraflarca seçilmiş hakemlerin, 3. Hakemin seçimi noktasında anlaşamaya varamamış olmaları, bu durumda gerek HMK gerek taraflar arasındaki İHDS'nin 37. Maddesi mucibince mahkemeye başvurulma usulünün düzenlenmiş olması bu minvalde davanın mahiyeti itibariyle 3. hakemin tayini davası olması ve davanın açılmasına müvekkil Kuruluşun sebebiyet vermemiş olduğu nazara alındığında vekalet ücretine hükmedilmemesi yargılama giderlerinin de davacı tarafın üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülen dava, hakem tayinine ilişkindir.

Davacı tarafın dava dilekçesinde taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ihtilafın çözümü için her iki tarafın belirlediği hakemlerin üçüncü hakemi seçme konusunda uzlaşma sağlamayadıklarını belirterek üçüncü hakemin seçiminin mahkememizce yapılmasını talep ettiği görülmekle, talebin HMK 416/2 maddesi kapsamında üçüncü hakemin mahkemece belirlenmesi istemi olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nun 416. Maddesinde;

(1)Taraflar, hakem veya hakemlerin seçim usulünü kararlaştırmakta serbesttir. Taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa hakem seçiminde aşağıdaki usul uygulanır:

a) Ancak gerçek kişiler hakem seçilebilir.

b) Tek hakem seçilecek ise ve taraflar hakem seçiminde anlaşamazlarsa hakem, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından seçilir.

c) Üç hakem seçilecek ise taraflardan her biri bir hakem seçer; bu şekilde seçilen iki hakem üçüncü hakemi belirler. Taraflardan biri, diğer tarafın bu yoldaki talebinin kendisine ulaşmasından itibaren bir ay içinde hakemini seçmezse veya tarafların seçtiği iki hakem seçilmelerinden sonraki bir ay içinde üçüncü hakemi belirlemezlerse, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından hakem seçimi yapılır. Üçüncü hakem, başkan olarak görev yapar.

ç) Üçten fazla hakem seçilecek ise son hakemi seçecek olan hakemler yukarıdaki bentte belirtilen usule göre taraflarca eşit sayıda belirlenir.

d) Hakemin birden fazla kişiden oluşması hâlinde en az birinin kendi alanında beş yıl ve daha fazla kıdeme sahip bir hukukçu olması şarttır.

(2) Hakemlerin seçim usulünü kararlaştırmış olmalarına rağmen;

a) Taraflardan biri sözleşmeye uymazsa,

b) Kararlaştırılmış olan usule göre tarafların veya taraflarca seçilen hakemlerin hakem seçimi konusunda birlikte karar vermeleri gerektiği hâlde, taraflar ya da hakemler bu konuda anlaşamazlarsa,

c) Hakem seçimi ile yetkilendirilen üçüncü kişi, kurum veya kuruluş, hakemi ya da hakem kurulunu seçmezse,hakem veya hakem kurulunun seçimi, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından yapılır. Mahkemenin, gerektiğinde tarafları dinledikten sonra bu fıkra hükümlerine göre verdiği kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz. Mahkeme, hakem seçiminde tarafların sözleşmesini ve hakemlerin bağımsız ve tarafsız olması ilkelerini göz önünde bulundurur. Üçten fazla hakem seçilecek hâllerde de aynı usul uygulanır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 37. Maddesinde

“ Bu sözleşmenin uygulanmasından doğan her türlü ihtilafta taraflar öncelikle sulh yoluna gideceklerdir. İhtilafın taraflardan birinin diğerine yazılı olarak bildiriminin diğer tarafa tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde sulhen halledildiğine dair protokol tanzim olunmaması halinde tahkime gidilir.

Hakemini seçen taraf diğer tarafa bildirerek 7 gün içerisinde kendi hakemini seçmesini ister. Süresinde hakemini seçmeyen tarafın hakemi ...'nin merkezinin bulunduğu Ticaret Mahkemesi tarafından seçilir.

Hakemler kararlarında ittifak edemedikleri takdirde aralarında anlaşarak ismi üzerinde mutabık kaldıkları şahsı üçüncü hakem olarak tayin ederler.

Üçüncü hakemin seçiminde hakemler anlaşamazlarsa üçüncü hakem taraflardan birinin müracaatı üzerine ...'nin merkezinin bulunduğu Ticaret Mahkemesi tarafından seçilir.

Hakem Heyeti H.U.M.K.'daki hükümler çerçevesinde öncelik sırasıyla 4046 sayılı yasa, ilgili diğer mevzuat, İhale Şartları Belgesi, işletme hakkının verilmesi sözleşmesi ve ek sözleşme hükümlerine göre ihtilafı çözümler." düzenlemeleri yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ihtilafların çözümü başlıklı 37. Maddesinde uyuşmazlıkların öncelikle sulh yolu ile çözüleceği belirtilmiş olup, sulh ile çözüm imkanı olmadığı için, aynı madde gereği davacı taraf .... Noterliği'nden keşide etmiş olduğu 08.02.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Dr. ...'i hakem olarak atamış, davalı taraf ise davacı tarafın bildirimi üzerine .... Noterliği'nden keşide etmiş olduğu 06.03.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Dr. ...'i hakem olarak atamıştır. Dr. ... ve Dr. ... hakem heyeti başkanının seçimi amacıyla görüşmeler gerçekleştirmiş, ancak 14.08.2024 tarihinde Dr. ... tarafından taraflara gönderilmiş olan e-posta ile hakemler arasında uzlaşma sağlanamadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda taraflar arasındaki ihtilafın, aralarındaki sözleşme gereği uyuşmazlıkların çözümü için taraflarca belirlenen hakemlerin üçüncü hakemi seçememelerinden kaynaklandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin yukarıda açıklanan 37. Maddesine göre bu durumda üçüncü hakemin mahkememizce seçilmesi gerektiği anlaşılmakla mahkememizce HMK 416. Maddesindeki düzenlemeler ve taraflar arasındaki sözleşme çerçevesinde üçüncü hakem olarak ...'ın seçilmesine karar verilmiş olup, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza