İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/695 K.2026/78

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 07.08.2023 tarihinde müvekkili şirkete T-...-0-0 numaralı poliçe ile ZMM sigortalı davalı ...'a ait ... plaka numaralı araç, alkollü ve %100 kusurlu sürücü ...'in sevk ve idaresindeyken meydana gelen kaza neticesinde ...

A.Ş.'ye ait bariyerler üzerinde hasar meydana geldiğini, kaza sırasında müvekkili şirkete trafik sigortalı buluna ... plaka numaralı aracı sevk ve idare eden ... isimli şahsın 1,73 promil alkollü olduğu anlaşıldığını, dava konusu trafik kazası esnasında sigortalı araç sürücüsünün alkollü olması sebebiyle “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının” B.4.-C maddesi ihlal edilmiş olup müvekkili sigorta şirketinin sigortalı davalıya rücu hakkı doğduğunu, trafik kazası neticesinde tespit edilen tazminat miktarının tamamı olan 36.486,53 TL müvekkili şirketçe karşı tarafa ödendiğini,

müvekkili şirket tarafından ilgilisine ödenen toplam 36.486,53 TL'nin sigortalıdan Türk Ticaret Kanunu'nun halefiyet ilkeleri uyarınca rücuen tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine ....

İcra Dairesi 2024/... esas sayılı dosyası ile yasal takip başlatılmış ise de, davalı şirketin süresi içerisindeki itirazı ile takip durduğunu ve huzurdaki davanın açılması zorunluluğu doğduğunu beyanla fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; borçlunun itirazının iptali ile icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü..

CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ZMSS sigortacısı tarafından dava dışı zarar görene yapılan ödemenin teminat dışı hal sebebiyle davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 37.368,20-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların alkolün kazada münhasıran etkili olup olmadığının ve kusur durum ve oranlarının tespiti bakımından rapor hazırlanması hususunda dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesine karar verildiği, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurumunca sunulan raporda özetle;

"- Sürücü ...'in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde,

Adli Tıp 5. İhtisas Kurulunun raporunda ise;

"...Alkollü bir şekilde trafikte araç sevk ve idare eden bir sürücünün kanındaki alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun kişisel farklılıklara bağlı olarak değişebilen mahiyet ve derecede trafik güvenliği açısından risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı,

dolayısıyla alkolün etkisi altında araç kullanan sürücünün “emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde” olup olmadığının tespitinin kişinin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomodasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dâhili muayenesine ait tıbbî bulguların değerlendirilmesiyle mümkün olabileceği, bu muayeneler yapılmamış olmakla birlikte;

alkol düzeyi bireysel farklılıkları da elimine edebilecek 1,80(birvirgülseksen) Promil olarak bulunan ...'in emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyeceğinin kabulü gerektiği,

Kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği hususunun sadece kişinin alkol düzeyinin değerlendirilmesi ile tespit edilemeyeceği; kaza oluşumuna sebep olabilecek yol, araç, iklim durumu gibi diğer koşulların kazadaki rolünün tıbbi bir konu olmadığı,

Kusur hakkında Trafik İhtisas Dairesi'nden görüş alınmasının uygun olduğu oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde görüş bildirilmiştir.

İddia ve toplanan deliller kapsamında1 trafik uzmanı, 1 nörolog ve 1 nitelikli hesap uzmanından oluşacak bilirkişi heyetine dosyanın tevdi ile meydana gelen trafik kazasında sürücünün alkollü olmasının münhasıran etkili olup olmadığının dolayısıyla trafik kazası sonucunda teminat dışı hal oluşup oluşmadığının tespitinin istenilmesine karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 19/11/2025 tarihli raporunda özetle;

"Kusur yönünden: ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında tam derecede etkili olduğu, başkasına kusur atfedilemeyeceği,

Nörolojik yönden: ... plakalı araç sürücüsü ...' in 07.08.2023 tarihinde yaptığı kaza anında yasal sınır üzerinde 1,80 promil alkollü olduğu. Alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği, kazanın münhasıran (salt- tek başına) alkole bağlı olarak meydana geldiği,

Sigorta Yönünden:

1.Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/d maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu,

2.Davacının talep edeceği toplam tazminat tutarının 36.486,53- TL. olduğu ve kadri maruf bulunduğu,

3.Takip tarihine kadar işlemiş faizin toplam 820,95.- TL. Olacağı," şeklinde görüş bildirildiği görüldü.

ZMMS'de sigortacının rücu hakkı, TTK’nın 1301/2. maddesi, 2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Yine davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması,

sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840. YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212. YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18. YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713. YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

Bu kapsamda, yukarıda ayrıntılarına yer verilen denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluştuğu tespit edilmiş olmakla, kaza sonucu oluşan zararın teminat dışı olduğu hususu davacı tarafça ispatlanmıştır. Dolayısı ile davacının dava dışı zarar görene ödediği bedelin rücuen tahsili amacıyla davalı sigortalı aleyhine yapmış olduğu icra takibinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile; davalı tarafından .... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına, takip haksız fiile dayandığından likit olmayan alacak hakkındaki icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KABULÜ İLE; davalı tarafından .... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,

2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Alınması gerekli 2.552,62-TL karar ve ilam harcından 451,32-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 2.101,30-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 939,72-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 22.597,50-TL masraf olmak üzere toplam 23.537,22-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 37.368,20-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-3.600,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/01/2026

Katip ... Hakim ...