İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/579 K.2018/484

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize verdiği 08.06.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle. "Müvekkili davacı şirketin lehtarı olduğu keşidecisi ... Balık Gıda San.ve Dış Tic. A.Ş olan, ...bank ... Şubesine ait 56.700,00-TL bedelli 20.04.2015 keşide tarihli çekin rızaları dışında ellerinden çıktığını, bu nedenle ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, ilgili mahkemece tedbir kararı verilerek 7 gün içinde istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, söz konusu çeki ... Balık Gıda San.ve Dış Tic.

A.Ş. onlara sattıkları ürün bedeli için müvekkiline verdiğini, çekin müvekkilinin rızası dışında ciro edilerek haksız olarak 3.kişilerin ellerine geçtiğini, eline geçiren kişi sahte ciro ile çeki davalı bankaya verdiğini, davalı bankaca söz konusu çekle ilgili müvekkiline ... 11. İcranın ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, halbuki çekteki cironun şirket yetkililerine ait olmadığını, beyan etmiş, tüm bu nedenlerden dolayı dava konusu keşidecisi ...

Balık Gıda San.ve Dış Tic. A.Ş olan, ...bank ... Şubesine ait 56.700,00-TL bedelli 20.04.2015 keşide tarihli çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile çekin müvekkiline iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin vermiş olduğu 27.07.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ...bank ... Şubesine ait 56.700,00-TL bedelli 20.04.2015 keşide tarihli çekin müvekkili bankaya ... Su Ürünleri Tur.İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro edilerek müvekkili bankaya verildiğini, çek aslının ... 11. İcranın ... Esas sayılı dosyasının kasasında olduğunu, davacın çekin elinden çıktığı gerekçesi ile bu davayı açtığını, müvekkili bankanın meşru hamil olduğunu, davacı ile çeki bankalarına ciro eden şirketin aynı işle iştigal ettiğini, davacının iddialarının borçtan kurtulmaya yönelik itirazlar olduğunu beyan etmiş, sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce davacının imza itirazına yönelik olarak bilirkişi raporu alınması amacıyla 20.09.2017 tarihli oturumda bilirkişi incelemesine karar verildiği. Bilirkişi ücreti dosyada bulunmadığından dosyanın ara karar gibi bilirkişiye verilemediği. 31.01.2018 tarihli oturumda davacı vekiline bilirkişi ücretlerini 1 aylık kasin sürede yatırması için kesin mehil verilmesine rağmen bilirkişi ücretlerinin yatırılmadığı bu anlamda istenen delil avansının, davacı tarafça, verilen kesin sürede yatırılmadığı anlaşılmaktadır.

01.10.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun harç ve avans ödenmesi başlıklı 120. maddesine göre, “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığı'nca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.” Anılan Kanun'un 114. maddesinin “g” bendinde, gider avansının dava şartlarından olduğu belirtilmiştir. Dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115. maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.” denilmiştir.

Adalet Bakanlığı tarafından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesi gereğince hazırlanan gider avansı tarifesi ile buna ilişkin tebliğ, 30.9.2011 tarih ve 28070 sayılı Resmi Gazete'de yayınlamıştır. 01.10.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren tarifenin 3. maddesinde, gider avansının, her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri kapsadığı belirtilmiş; 4. maddesinde, taraf sayısı, tanık sayısı, başvurulan deliller (keşif gideri, bilirkişi ücreti vs.) gözetilerek belirlenen tahmini yargılama giderinin, gider avansı olarak önceden yatırılması amaçlanmıştır.

Somut olayda, davacı vekiline verilen kesin mehil yukarıda açıklandığı üzere gider avansının değil, 6100 sayılı HMK'nın 324. maddesinde yazılı olan bilirkişi ücretine ilişkin delil avansının yatırılmasına ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 324/2 maddesi "Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir.

Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır." hükmü uyarınca delil avansının yatırılmaması ilgili delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılma neticesini meydana getireceği gibi, mahkemece niteliği itibariyle delil avansı olan gider için verilen kesin mehilin sonuçları açıkça anlatılıp ihtar edilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece delil avansı olan bilirkişi ücretinin yatırılmaması 6100 sayılı HMK'nın 324/2 maddesi uyarınca ilgili delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılma sonucunu doğuracağından delil avansı olan bilirkişi ücretinin gider avansı olarak değerlendirilip, ihtaratta verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücretinin ikmal edilmemesi nedeniyle kanıtlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim