İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1116 K.2018/147

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili ile dava dışı ... Narenciye Depo Gıda Plat.Amb. Ür. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında kurulu ticari ilişki nedeniyle ilgili firmadan 5 adet çek alındığını, anılan çekler ileri vadeli oldukları için ibraz süresi içinde davalı bankaya ibraz edildiğini, fakat anılan çeklerin Mersin 1. ATM ...

E. sayılı davasında verilen 24.02.2015 tarihli karar ile şirket yönetiminin kayyım atandığını ve çeklerin kayyım atandıktan sonraki tarihlerde keşide edilmesi sebebiyle kayyımların müşterek onayı bulunmadığı için herhangi bir işlem yapılamayacağının çekleri arka yüzüne şerh olarak davalı bankaca düşüldüğünü, bu nedenle çeklerin ibraz edildiği 2015 yılındaki bedelleri 1.200,00 TL müvekkile ödenmediğini, sözkonusu çeklerin dava dışı çek keşidecisi firmaya 20 adet frigofirik treyler satışına karşılık 23.01.2015 tarihinde ileri vadeli olarak keşide edildiğini, sözkonusu keşide işleminin 24.02.2015 kayyım atama tarihinden önce gerçekleştiğini,

bu durumun çek tevdi bordrosu, muavin kayıt ve yevmiye defteri kaydı ile ispatlandığını, davalı banka ise bunun aksini düşünüp çeklerin kayyım atandıktan sonra keşide edilmiş olduklarını ileri sürüp garanti bedellerini ödemediğini, akabinde anılan 5 adet çekin yasal yükümlük bedellerinin tahsili için İstanbul 21.İcra Md. ...

E. sayılı dosyası ile davalı/banka aleyhine ilamsız icra takibine geçildiğini, davalı bankanın takibe ve tüm fer’ilerine itirazı üzerine takibin durduğunu, çeklerin o tarihte karşılıklarının olup olmadığını bilecek olan davalı banka olduğunu, bu nedenle bunun ispat keyfiyeti davalı bankaya ait olduğu belirtilerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının icra takibine koyduğu 5 adet çekin yasal mevzuat uyarınca karşılıksız olduğunun belgelenmesi gerektiğini, bahse konu çeklerin ibraz tarihleri itibariyle Mersin 1.ATM ...

E. sayılı dosyasından verilen tedbir ara kararı uyarınca kayyım onayı bulunmadığından, anılan çekler üzerinde müvekkil bankaca herhangi bir işlemin yapılamadığını ve çeklerin arka yüzüne bu hususun şerh olarak düşüldüğünü, dolayısıyla çeklerin karşılıksız olduklarının belgelendirilmediğini, davacının sunmuş olduğu muavin kaydın adi kağıda yazılmış olduğunu ve noter onayı taşımadığını, yine çek giriş bordrosunun adi yazılı ve imzasız olduğu belirtilerek, 23.01.2015 tarihinde keşide edildiğini ispatlamaya yeterli olmadığını belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; İİK'nun 67. Maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; İstanbul 21. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasına, 5 adet çeke, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına, banka ile yazışmalara, ticari defter ve kayıtlara, Yargıtay İçtihatlarına, bilirkişi incelemesi, tanık vs. delillerine dayanmıştır.

Davaya dayanak İstanbul 21. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında; alacaklı ...NAKLİYAT VAS.SAN.TİC.LTD.ŞTİ., borçlu ...BANKASI A.Ş aleyhine; 5 adet çekten kaynaklanan, 1.200,00 TL asıl alacak, 170,43 TL işlemiş faiz, 1.200,00 TL asıl alacak, 161,26 TL işlemiş faiz, 1.200,00 TL asıl alacak, 152,38 TL işlemiş faiz, 1.200,00 TL asıl alacak, 107,11 TL işlemiş faiz, 1.200,00 TL asıl alacak, 97,94 TL işlemiş faiz olmak üzere, toplam 6.689,12 TL alacağın tahsili için 25/10/2016 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, ödeme emrinin 26/10/2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içersinde 01/11/2016 tarihinde yetkiye ve borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre davacının, davalı borçludan alacaklı olup olmadığı hususunda bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi 30/01/2018 tarihli raporunda.

Takibe konu edilen 2 adet ” Çekin karşılıksız “ kalıp bedelinin ödenmemiş olduğu sarih olarak çekin arka yüzüne muhatap davalı bankaca beyan ve şerh edilmiş olması, diğer yandan 3 adet çekin tedbir kararı gerekçesiyle herhangi bir işlem yapılmamış olması, davacının sunmuş olduğu yan delillerle sözkonusu çeklerin davacı şirketin ticari defter kayıtlarına 23.01.2015 tarihinde işlenmiş olması karşısında davalı bankanın 24.02.2015 tarihli tedbir kararına dayanıp 5941 sayılı Çek K’nun 3. maddesinden uyarınca ödenmesi gereken yükümlülük/garanti bedelini ödememiş olmasının yasal gerekçesinin kalmadığı,

netice itibariyle 24.01.2014 matbu baskı tarihli çeklerin aslı muhatap bankaya ibraz edilmek kaydıyla, davalı bankanın yasal yükümlüğünün 10 yıllık genel zaman aşımı süresine tabi olduğu ve bu yasal süre içinde ilgili çek yasasının 3. maddesinen doğan sorumlu ve yükümlü olunan tazminat miktarının davalı bankadan talep edilebileceği,(5411 sayılı Bankalar K. 62.mad.) davacının sunmuş olduğu delillerin aslı, yevmiye defterinin fiziki olarak ibrazı ve dava dışı çek keşidecisi şirketin (...Narenciye Depo Gıda Plat.Amb.

Ür. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.) davalı banka nezdindeki hesap ekstresinin celbi ile olayın daha da netleştirilebileceğini, davacı şirketin takip tarihi itibariyle alacağının, asıl alacak (anapara) 6.000,00 (1.200x5 adet çek=), işlemiş faiz 681,00 TL olmak üzere toplam 6.681,00 TL olduğu, raporun benimsenmesi halinde, fazlaya ilişkin 8,12 TL (6.689,12-6.681=) reddi durumunda; davalı bankanın 5941 sayılı çek yasasının 3. maddesi hükmü uyarınca asıl alacak tutarı 6.000,00 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık %9 ve değişen oranlarda basit usulde işleyecek niteliksiz yasal faizi ile birlikte davalı bankadan istenilebileceği bildirmiştir.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere. 5941 sayılı sayılı Çek K’nun 3 m. hükmü uyarınca, T.C.

Merkez Bankasının 21.01.2015 tarih ve 29143 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tebliği’ne göre, 2015 yılı için “ beher çek yaprağı başına “ bankanın sorumlu olduğu garanti miktarı 1.200,00 TL olarak belirlendiğini, çekin emre muharrer olarak keşide edildiği, ...Nak. Vas. San. Tic. Ltd. Şti.’nin lehtar ciranta olduğu ve aynı zamanda yetkili meşru çek hamilinin de ...Nak. Vas. San. Tic. Ltd. Şti. (davacı) olduğu görüldüğü, sözkonusu çekin, yetkili meşru çek hamili olan ...Nak.

Vas. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından dava konusu edildiği, bu hususta ciro silsilesi bakımından tam bir teselsülün bulunduğu ve ciroda bir kopukluğun bulunmadığı, çekte yeni TTK’nın 780 m. (mülga TTK 692.

M) hükmü uyarınca, bulunması gereken yasal zorunlu unsurların tamamının mevcut olduğu ve şeklen bir eksiklik görülemediği, çekin yeni TTK’nun 796 m (mülga TTK’nun 708.m) öngörülen yasal ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmiş olduğu, çekte ciro silsilesinde şeklen bir bozukluk olmadığı ve tam bir teselsülün bulunduğu , (TTK 790 m) çekin İbrazı, çeklerin yasal ibraz süresi içinde davacı yanca muhatap bankaya ve/veya muhabirine ibraz edilmiş olduğu, 2 adet çekin arka yüzüne ibraz tarihinde doğrudan “Karşılıksızdır “şerhi düşüldüğü,

diğer 3 adet çekin arka yüzüne ise ibraz gününde “ Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından verilen 24.02.2015 tarihli tedbir kararı ile keşideci şirket yönetiminin tüm karar ve işlemlerinin kayyımların müşterek onayına tabi tutulmasına karar verildiğinden, kayyım onayı bulunmayan çek üzerinde herhangi bir işlem yapılamamıştır. “; denildiği, (5941 sayılı Çek K’nun 3/b- 5.fıkrası) “ çekin ibrazında tamamen karşılığının ödenmemesi veya çek hamili tarafından kısmi ödemenin kabul edilmemesi halinde, ibraz tarihi ile ödememe nedeni çekin üzerine yazılır ve çek üzerine imzası alınarak hamiline geri verilir.” denildiği,

yerleşik Bankacılık teamüllerine göre çekin arkasına, ibraz tarihi, ödememe sebebi varsa men ya da tedbir kararı ile birlikte varsa hesaptaki para miktarının ayrı, ayrı şerh edilmesi gerektiği, hatta eğer hesapta para varsa öncelik hakkı yetkili meşru çek hamiline ait olmak üzere, para miktarı hukuki ihtilaf çözümleninceye kadar bloke edileceği, somut örnekte çekin arkasına ödememe nedenine ilişkin şerh düşülürken, bu hususlara ayrıntılı bir şekilde bankacılık teamüllerine uygun olarak yer verilmiş olduğu, davacının bu yönde sunmuş olduğu ticari defter kayıt sayfası ve diğer belgeler tek tek irdelendiğinde;

davacı şirketin kenti antetli kağıdına 23.01.2015 tarihinde yazılmış “ çek giriş bordrosuna “ göre 5 adet dava konusu çekin çek tevdi bordrosunda yer almış olduğu, ancak, anılan belge üzerinde davacı şirketin kaşesi ve imzası bulunmadığı, 5 adet çekin 23.01.2015 tarihinde muavin kayıt ekstresinde kayıtlı oldukları, 31.12.2015 yıl sonu itibariyle davacı şirketin dava dışı keşideci firmadan 3.073.219,60 TL alacaklı olduğu, çek giriş bordrosu, muavin kayıt/cari hesap ekstresi, mahsup fişi ve yevmiye defterinin ilgili sayfasındaki kayıtları birbirini teyit eder nitelikte olduğu,

dava konusu çeklerin, dava dışı keşideci şirket tarafından davacıya 23.01.2015 tarihinde ileri vadeli olarak verilmiş oldukları, Mersin 1. ATM ...

E. sayılı dava dosyasından verilen 24.02.2015 tarihli tedbir kararı, dava konu çekler davacıya teslim edilip kendi ticari defter kayıtlarına girildikten/işlendikten sonra verilmiş olduğu gözönüne alındığında, davalı banka yukarıda (1.) bentte belirtilen 3 adet çekin ibraz tarihinde, mahkemenin verdiği tedbir kararının gerekli şartlarının oluşup oluşmadığı koşullarını (kayyımların müşterek onayları gibi) aramadan doğrudan çeklerin karşılıklarının olup olmadığını şerh düşme olanağına sahip olduğu, ilk 2 adet çekin zaten karşılıksız olduğu davalı bankaca şerh düşüldüğü,

karşılıksız olduğu belirtilen 2 adet çekin hemen devamında peş peşe birer ay arayla ibraz edilen 3 adet çekinde (tedbir kararına atıfta bulunulan çekler) karşılıksız olma ihtimalinin oldukça yüksek olduğu, uygulanacak Faiz: 5941 sayılı Çek K’nun (7/b m.) “ Banka. Kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın hamile ödenmesinin geciktirilmesi hâllerinde, çek hamiline, her geçen gün için binde üç gecikme cezası öder.

Bu hâllerde 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanmaz.“;denildiği, öte yandan davacı şirket takip talebinde yıllık %9 oranında niteliksiz yasal faiz talebinde bulunmuş olduğu nazara alındığında, taleple bağlılık kuralı uyarınca 5941 sayılı Çek K’nun 7/b m. uygulama olanağının kalmadığı, çeklerin davalı bankaya ibraz tarihlerinden başlamak üzere takip tarihine kadar geçen süre için yıllık %9 ve değişen oranlarda niteliksiz yasal faiz uygulanmak suretiyle, takip tarihi 20.10.2016 itibariyle İşlemiş faiz tutarının 681,00 TL olarak hesaplandığı,

fazlaya ilişkin 8,12 TL (6.689,12-6.681=) reddi durumunda; davalı bankanın 5941 sayılı çek yasasının 3. madde hükmü uyarınca asıl alacak tutarı 6.000,00 TL tamamen ödeninceye kadar yıllık %9 ve değişen oranlarda basit usulde işleyecek niteliksiz yasal faizi ile birlikte davalı bankadan istenilebileceği anlaşılmakla, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.