İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/586 K.2019/887

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekilinin 21.06.2017 harç ikmal tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Şirket davaya konu çeki aralarındaki ticari ilişki karşılığı olarak verildiği, ancak çek şüpheliye elden ödendiği ve her nasılsa çekin geri alınması unutulduğunu, şikayet konusu çek ...

Şubesi ... seri nolu 51.000 TL bedelli 23/12/2016 ödeme tarihli çek olduğu, davalı çekte oynama yaparak ödeme tarihini 20/06/2017 yaptığı paraf imza taklidi ile tahsile koyduğu, davaya konu çekte yeniden yazılan tarih ve yanına atılan paraf müvekkile ait olmadığı, çekin müvekkilinin imzası taklit edilerek ödeme günü değiştirilerek tahsile sunulduğu, bu hususta ... Cumhuriyet Savcılığına 20.06.2017 tarih ...

Hazırlık Soruşturma dosyası ile şikayetle bulunulduğunu ve mağduriyetin önlenmesi için tedbiren davaya konu çek hakkında ödeme yasağı konulmasını ve akabinde de adı geçen çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin 31.07.2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın keşide ederek müvekkiline verdiği ... /Şubesine ait ... nolu 51 000 TL bedelli çekin iptalini, sonrasında da davaya verdiği dilekçe ile davanın menfi tespit davası olması nedeniyle adı geçen çekle ilgili borçlu olmadıklarının tespitinin talep edildiği, ancak davacının bütün bu iddia ve taleplerinin haksız ve yensiz olduğu olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, öncelikle dava çek iptali davası olarak açıldığı, akabinde davanın menfi tespit davasına dönüştürülmesinin mümkün olmadığı,

davacı tarafından sonradan verilen dilekçedeki davanın ıslah edildiğinden bahsedilmediği, davacının çek iptali olarak açtığı davayı menfi tespit davasına dönüştürmesine veya sonradan verdiği dilekçenin ıslah dilekçesi olarak kabul edilmesine muvafakat edilmediğini, çek iptali davası zayi davası olan bir çekin son yetkili hamili tarafından açılabildiği, çekin son yetkili hamili müvekkil olduğu, söz konusu çek davacı şirketin rızası dışında elinden çıkmadığı, davacı şirket tarafından müvekkili şirkete borçlarına karşılık verildiği. bu nedenle davacı şirket mezkur çek için iptal davası açma yetkisine sahip olmadığı,

bu nedenle de aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı, dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığı iddiasının da yersiz olduğu, dava konusu çek davacı tarafından halen müvekkili şirkete ödenmediği, davacı konu çeki müvekkiline ödediğini yazılı belge ile ispatlaması gerektiğini, davacı şirketin müvekkili şirkete çek bedelinin çok üstünde bir miktarda kambiyo senedine bağlı olna ve olmayan borcu bulunduğa, davacı, müvekkiline olan borçların ödemesini sürüncemede bırakmakmayı hedeflediğini, dava konusu çek üzerinde her hangi kalem hareketinin söz konusu olmadığı,

çekin verilmesinde ödeme tarihi olarak 23.12.2016 tarihi belirlendiği, çek bedelinin o tarihte ödenemeyeceği öngörülmesi üzerine davacı şirket tarafından tarih 20.06.2017 olarak değiştirilmiş ve değişiklik davacı şirket tarafından parafladığı, dava konusu çek üzerindeki tüm yazı ve rakamlar aynı el ürünü olduğu, davacı şirket çekten sorumlu olduğu,

çek borcundan ancak söz konusu çek borcunu ödediğine İlişkin ödeme belgesini ibraz ile kurtulabileceğini, beyanla davanın reddine haksız ve kötü niyetli davacının dava konusu çek bedelinin %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; İcra takibinden önce menfi tespit davası olduğu anlaşıldı. Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmişler, davada; Banka kayıtları her türlü yazılı delil v.s deliline dayanmışlardır.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre davacının, davalı borçludan alacaklı olup olmadığı hususunda bilirkişiden rapor alınmış, 23/09/2019 tarihli Bilirkişi raporunda özetle ; taraf beyanları, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, ... ve ...

C.Başsavcılığı Soruşturma dosyaları, Taraflarca ibraz edilen ticari defterler, dava konusu çek ve dosya kapsamı belgeler üzerinde yapılan ve detayları yukarıda ilgili bölümlerde verilen inceleme ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu 51.000 TL bedelli 20.06.2017 keşide tarihli çekin davacı tarafından keşide edilerek davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirket ise söz konusu çeki ciro yoluyla ... A.Ş’ne teslim edildiği, çekte son hamil olan ...

A.Ş.’ı söz konusu çeki ... aracılığı ile takastan sorgulandığı, ancak çekin süresinde bankasına ibraz edilmediği, dava konusu çek davacının ticari defterlerinde 01.06.2017 tarih ... fiş ile davalıya olan cari hesap borcuna ödeme olarak kayıtlı olduğu, davacı defterlerinde kayıtlı olan çek ile ilgili olarak keşideci davacı tarafından çekin keşide tarihi olan 20.06.2017 tarihinde Savcılığa yamış olduğu şikayette, çekin davalıya ticari ilişki gereği verildiğini, bedelinin elden ödendiğini, çekte tahrifat yapıldığı keşide tarihinin değiştirildiği ve değişikliğin paraflandığı, değişikliğin ve parafın kendisi tarafından yapılmadığı,

çekin ödeme gününü değiştirilen şüpheli davacı hakkında suç duyurusunda bulunduğu, savcılık suç durusunun çekin davacı ticari defterlerinde kaydedildiği 01.06.2017 tarihinden sonra 20.06.2017 tarihinde yapıldığı, davacı tarafından çekin tahrif edildiği ve ödeme tarihinin değiştirildiği iddia edilen tarihin 23.12.2016 tarihi olduğu,

davacı tarafından değiştirildiği iddia edilen çekin 23.12.2017 tarihinden önce davalıya teslim edilmiş olması gerektiği, çekin davacı kayıtlarında ve davalı cari hesap borcuna 01.06.2017 tarihinde mahsup edilmiş olması karşısında, tarihler dikkate alındığında çek üzerindeki ödeme tarih değişikliğinden davacının bilgi sahibi olduğunun kabulü gerektiği, tarafların tacir olduğu, gerçek veya tüzel kişilerce yapılacak her türlü para ödeme/tahsilatlarda 8.000 TL ve üstü tutarlar için Bankalar, katılım Bankaları veya PTT aracılığı ile yapılması zorunluluğu olduğu,

davacı tarafından söz konusu 51.000 TL bedelli ... seri nolu 20.06.2017 ödeme tarihli çekin ödendiğine ilişkin her hangi bir somut ödeme dekontu, makbuz veya her hangi bir ödeme belgesinin dosyaya ibraz edilmediği, ödeme dekontu olarak dosyaya ibraz edilen 3 adet banka ödeme dekontunda ise söz konusu çeke karşılık yapıldığına ilişkin her hangi bir açıklamanın olmadığı, tüm bu ineleme, tespit ve değerlendirmeler birlikte değerlendirildiğinde dava konusu ... seri nolu 51.000 TL bedelli 20.06.2017 ödeme tarihli çekten davacının sorumlu olduğunu tespit ve rapor etmiştir.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; davacı ve davalı defterlerinin incelendiği, taraflar arasında 2017 yılı öncesinde başlayan ticari ilişki ile ilgili olarak davalı şirket tarafından davacıya Su ürünleri satışı yapıldığı, fatura karşılığı satış bedellerinin, davacı tarafındanverilen ileri keşide tarihli çekler ile yapıldığı,

taraflar arasındaki işbu davada, davacı tarafından keşide edilerek davalıya, mal alışından kaynaklanan borcuna karşılık 23.12.2016 keşide tarihli olarak düzenlenen, bilahare keşide tarihinin 20.06.2017 olarak düzeltilen 51.000 TL bedelli ... nolu çekin davacı defterlerinde 01.06.2017 ... nolu fiş kaydı ile ticari defterlerine kayıtlı olduğu, davacının ticari defter kayıtlarında dava konusu 51.000 TL bedelli çekin ... Nolu ...

Ltd Şti’ne olan cari hesap borcuna 01.06.2017 tarih ... nolu fiş kaydıyla davalı şirkete ödeme olarak verildiği ve cari hesap borcundan mahsup edildiği, işbu mahsup sonrası davacının kayıtlarına göre davalı şirkete 44.990.84 TL borçlu kaldığı, davalıya ait 2016 ve 2017 yılı ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede dava konusu edilen 51.000 TL bedelli çekin davacı tarafından cari hesap borcuna karşılık tahsile alındığından, davacı cari hesap borcuna mahsup edildiği, davacı yan, 2016 yılı ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği,

2017 yılı defterlerini de eksik olarak ibraz etmiş olması nedeniyle tarafların ticari defter kayıtlarının karşılaştırılmasının imkan dahilinde olmadığının tespit edildiği,

Dava konusu çek, davacı tarafında ciro yoluyla ... A.Ş’ne teslim edildiği, çekte son hamilin Bankası ... tarafından takasbank aracılığı ile çekin sorgulandığı, çek bankasından dosyaya gönderilen yazıda da çekin sorgulandığı, Sorgulamalardan ve gönderilen yazılardan, çekin Keşidecisi ve aynı zamanda davacı şirket tarafından son hamile ödenmediği,

dava konusu çek ile ilgili olarak gerek keşideci davacı tarafından yapılan Savcılık şikayeti ve Savcılık soruşturmasında alınan ifadeler, çek bankası ve takas yoluyla sorgulayan ... bankası tarafından dosyaya gönderilen yazılar ve dava konusu çekin davacı kayıtlarında davalı şirkete cari hesap borcuna karşılık verildiğine ilişkin kayıt birlikte değerlendirildiğinde, davacının 51.000 tl bedelli çekten dolayı borçlu olduğunun kabulü gerektiği, tarafların tacir olduğu,

gerçek veya tüzel kişilerce yapılacak her türlü para ödeme/tahsilatlarda 8.000 TL ve üstü tutarlar için bankalar, katılım bankaları veya PTT aracılığı ile yapılması zorunluluğu olduğu, davacı tarafından söz konusu 51.000 TL bedelli ... seri nolu 20.06.2017 ödeme tarihli çekin ödendiğine ilişkin her hangi bir somut ödeme dekontu, makbuz veya her hangi bir ödeme belgesinin dosyaya ibraz edilmediği, ödeme dekontu olarak dosyaya ibraz edilen 3 adet banka ödeme dekontunda ise söz konusu çeke karşılık yapıldığına ilişkin her hangi bir açıklamanın olmadığı,

dava konusu ... seri nolu 51.000 TL bedelli 20.06.2017 ödeme tarihli çekten davacının sorumlu olduğu hususun tespit ve rapor edildiği anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...