İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/513 K.2025/461

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında 17.02.2018 tarihli ...

Mahallesi Meydan Spor Alanları ve Zeminaltı Otopark İnşaatı İşi Kapsamında Kalıp, Demir Beton İşleri Sözleşmesi imzalandığı, davalı tarafın ise bu işi... Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı

Yapı İşleri Müdürlüğünden aldığı, mezkûr sözleşme ile davacı şirketin kaba inşaatı üstlendiği, sözleşme ile

sarf malzemeleri ile işçilik bedelinin davacı şirkete ait olacağı, bunun dışındakilerin bilhassa kalıp ve iskele

maliyeti ile beton ve demir temininin davalı şirkete ait olacağı, işin bedelinin 2.750.000,00-TL, süresinin 210

gün olacağının kararlaştırıldığı; ancak davalı şirketin sözleşmede belirtilen malzeme sağlama borcunu yerine getirmediği, malzeme sağlama borcuna aykırı davranarak sözleşmenin ihlal edildiği, bu nedenle sözleşme

süresinin uzadığı, sözleşme süresi aşılmasına rağmen yapılan işin asıl işe oranla %30 seviyelerinde kaldığı,

bunun neticesinde de davacı şirketin aleyhine fazladan işçilik alacaklarının, SGK primlerinin ve sair işletme maliyetlerinin doğduğu, davacı şirketin zarara uğradığı, söz konusu bu durumun defalarca davalı şirkete bildirildiği, malzeme temini, eksikliği giderilemeyecek ise işçi sayısında azaltmaya gidilmesi gerektiğinin

belirtilmesine rağmen davalı tarafça işçi sayısına da onay verilmediği, davacı şirket tarafından davalı tarafa

02.05.2018 tarihinde mail gönderildiği, mail ile izolasyon çalışmaların yavaş gittiği, temel imalatların bu

nedenle olumsuz etkilendiği, demir sevkiyatı konusunda ciddi sıkıntıların yaşandığı, mevcut ekibin tam

kapasite çalışamadığı, kolon ve perde kalıpların henüz şantiyeye geldiği, imalatın süresel bazda ciddi

etkilendiği, 28 Mayıs 2018 tarihli mailde ise Yaşanan Sorunlar bölümünde Demir Temini, Kule Vinç Arızası,

Kalıp Malzeme Temininde yaşanan problemler sebebi ile personel yevmiyeleri, izolasyon ekibi yetersizliğinden

imalatı yapılabilecek olan yerlerde imalatlara başlanamaması, Harita Ekibi ve Teknik Ofis Kadro yetersizliği,

sözleşme süresi aşılmış olmasına rağmen işin ancak %30’luk bölümünün yapılabildiği, işin tamamlanamaması

sebebi ile davacı şirketin başkaca iş alamadığı bu nedenle zarara uğradığı, 15 Aralık 2018 tarihi itibariyle

102.528,-TL. tutarında son hak edişinin davalı şirket tarafından onaylandığı, faturasının kesildiği ancak davacı

şirkete ödenmediği, görüşmeler sürerken davalı şirket tarafından davacı şirkete .... Noterliğinden 09.01.2019 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiği, ardından bir başka ihtar daha

Esas Rapor gönderilerek sözleşmenin haksız olarak feshedildiği, bunun üzerine yapılan hesaplamalar sonucunda 699.651,64 TL.lık kesin hak ediş düzenlendiği, bu hak edişe şantiyedeki iş sebebi ile doğmuş alacak kalemlerinin eklendiği, ancak davalı şirket tarafından kabul edilmediği, oysa imalata konu olsun olmasın şantiyede bulundurulan işçilere dair tüm ödemelere davalı tarafça katlanılması gerektiği, davalı tarafın tüm

işçilik ödemelerinden davacı şirkete karşı sorumluluğunun bulunduğu, zira işçilerin şantiyede işverenin işinin

yapılması amacı ile bulundurulduğu, malzeme teslim borcunu yerine getirmeyen davalının doğmuş olan

fazladan işçilik bedellerinden sorumluluğunun bulunduğu, davalı tarafça sözleşmenin haksız olarak

feshedildiği, zira işçilik bedellerinin ödenmediği, şantiyede yeterli sayıda işçi bulundurulmadığı, şantiye şefinin

işyerinde olmadığı gerekçesi ile gönderilen ihtarname ile bu eksikliklerin ve sözleşme gereği yapılacak olan

işlerin 3 gün içerisinde bitirilmesinin ihtar edildiği, eksik işlerin tamamlanmasına yönelik verilen 3 günlük

sürenin iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, sözleşmenin kalan eksik kısımlarının davacı şirketin kusurundan

kaynaklanmadığı, davalı tarafın ifa borcunu yerine getirememesi sebebi ile oluştuğu, bu nedenle davacı

şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle sözleşmenin haksız feshedildiği;

Davalı şirketin kötü niyetli olduğu, zira arabuluculuk görüşmeleri devam ederken teminat amacı ile

verilmiş olan bedelsiz senet üzerinden icra takibi başlatıldığı, T.C. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin

... Esas sayılı dosyası ile davalı şirkete borçlu bulunulmadığının tespiti ve menfi tespite konu alacak

tutarının %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı talepli davanın yapılan yargılaması sonucunda

huzurdaki dava ile birleştirme kararı verildiği; taraflar arasındaki sözleşmenin 14. Maddesine istinaden davalı

tarafça davacı şirketten 275.000,-TL.lık teminat senedinin talep edildiği, buna istinaden teminat senedinin

verildiği, davalı şirket tarafından .... Đcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile

takibe geçildiği, davacı şirket tarafından itiraz ile takibin durduğu ve T.C. .... Asliye Ticaret

Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiği, bu dosyanın da huzurdaki

dava ile birleştirildiği; Davacı şirketin sözleşme ilişkisinden kaynaklı 102.528,-TL.alacağını tahsil edemediği gibi sözleşme

sebebi ile uğradığı 699.651,54 TL tutarındaki kesin hak ediş alacağının da ödenmediği belirtilerek ıslah yolu

ile daha sonra artırılmak üzere şimdilik 40.000,-TL.lik kısmının ihtarname tarihinden itibaren işleyecek

mevduat faizi ile birlikte, ayrıca karşı tarafın ihlali ve haksız feshi sebebi ile uğranılan müspet ve menfi

zararlara karşılık ileride belirlenecek ve ıslah yolu ile artırılacak tutar açısından fazlaya ilişkin talep hakkı saklı

kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,-TL.nin ihtarname tarihinden başlamak üzere en yüksek mevduat faizi ile

birlikte ve .... İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı dosyasına dayanak senet ile ilgili

olarak borçlu bulunulmadığının tespiti ile mezkûr icra takibinin iptaline, %20’den aşağı olmamak üzere icra

inkar tazminatına hükmedilmesi davacı vekilince iddia ve talep etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; alacak miktarı belli iken harç ödememek için kısmi dava açılmasının kötü

niyetin göstergesi olduğu, ayrıca dava dilekçesinin 6100 sayılı HMK.nun 119/f-ğ maddelerinde belirtilen dava

dilekçesinde bulunması zorunlu unsurları taşımadığı belirtilerek usulden davanın reddi gerektiği, esasa ilişki

olarak davacının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediği, sözleşme konusu işi kendi kusurundan

kaynaklı sebeplerle tamamlayamadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 17. Maddesinde Alt Yükleniciye

düzenlenecek olan hak edişler onaylandıktan sonra %60’ının nakit, kalan miktarın 60 – 90 – 120 günlük çekler

halinde ödeneceği, buna uygun olarak davacıya ödemelerin gerçekleştirildiği, hatta davacının hak ettiği

bedelin fazlasının ödendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 7. Maddesinin k bendinde Altyüklenicinin

çalıştıracağı işçilerin maaşlarını düzenli bir şekilde ödeyeceği, bu ödemeler neticesinde işçilerine ve ekiplere

borcu olmadığını aylık hak ediş ekinde belgeleri ile sunacağı hükmünün yer aldığı, ancak davacının 2018 yılı

Ekim ve Kasım aylarına ait işçi ödemelerini ekonomik sıkıntıları sebebi ile yapmadığı, davacı şirketin işçilere

yapılacak olan ödemeleri 14.12.2018 tarihli talimat dilekçesi ile davalı şirketten doğmuş ve doğacak hak edişlerinden mahsup edilmesinin talep edildiği, davacının sözleşmesel edimlerini yerine getirmediği, davalı

şirketin taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiği, nitekim .... Noterliğinden 09.01.2019

tarih ... yevmiye sayılı ihtarname keşide edilerek sözleşmeden kaynaklı tüm yükümlülüklerini ifa etmesi

aksi takdirde sözleşmeden doğan tüm talep ve haklarını kullanarak sözleşmeyi feshedeceğinin ihtar ve

ihbarını yaptığı, ihtarnamede davacının işçilik ödemelerini yapmadığı, 01 Aralık 2018 / 31 Aralık 2018 tarihleri

arasında şantiye şefinin iş yerinde olmadığı, davalı şirketin eleman sayısını artırması yönündeki talebin

dikkate alınmadığı, davacı şirketin taahhüdü altındaki tüm imalatların durmuş olduğu, çalışmaz hale geldiği

gibi bir çok hususların davacıya bildirildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 30. Maddesinde işverenin işin gecikmesini göz önüne alarak altyükleniciden eleman artırılmasını talep edebileceği, altyüklenicinin bu talebi

karşılamaması halinde ceza kesme hakkına ve işi feshetme hakkına sahip olduğu, davacı şirketten davalı

şirket tarafından eleman artırılması talebinde bulunulduğu halde bu talebin yerine getirilmediği, şantiyede tüm

imalatların durduğu, çalışılamaz hale geldiği, 14.12.2018 tarihinde işçi ücretleri ile SGK primlerinin hak

edişlerden karşılanmasının talep edildiği, davacı şirketin ödeme güçlüğü içerisinde olduğunu bu talebin

ispatlar nitelikte olduğu, işçi ödemelerinin yapılmamasının davalı şirket sorumluluğunda olmadığı, davacı şirketin davalı şirket tarafından gönderilen ihtarnameye cevaben .... Noterliğinden 21.01.2019 tarih

... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile 699.651,54 TL tutarında zararının olduğu, bu zarardan davalı şirketin

sorumlu bulunduğu ihtarının yapıldığı, ancak açıklandığı üzere davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun

bulunmadığı, çekilen ihtarname ile verilen sürede sözleşeme gereğince yükümlülükler yerine

getirilmediğinden davalı şirket tarafından sözleşmenin haklı olarak feshedildiği, davacı şirketin zarara uğradığı

iddia edilmiş ise de iddialarına dayanak gösterdiği sebeplerin gerçeği yansıtmadığı, aksine davalı şirket

tarafından ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığı, tespit raporu ile de davacının iddiasının aksine davalı şirketin zarara uğradığı ve alacaklı olduğunun sabit hale geldiği, taraflar

arasındaki sözleşmenin 14. Maddesinde Altyüklenici tarafından herhangi bir sebeple sözleşme hükümlerinin

yerine getirilmemesi halinde işverenin yolladığı ihtarname ile en az 5 gün süre verilerek eksikliklerin

tamamlatılmasının talep edileceği, altyüklenicinin gerekli düzenlemeyi yapmaması halinde de ikinci bir ihtara

gerek olmaksızın tek taraflı sözleşmenin feshedilebileceği, bu durumda işverenin teminat üzerinde tasarrufta

bulunma yetkisine sahip olacağı, böyle bir durumda altyüklenicinin herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı

hükmü bulunduğu, davalı şirket tarafından söz konusu bu durumlar yerine getirildikten sonra ....

Noterliğinin 28.01.2019 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği, sözleşmenin ilgili

maddesi gereğince de davalı şirketin tasarrufta bulunduğu belirtilerek davanın öncelikle usulden, aksi halde

davacının eksik ve usulüne aykırı olarak yaptığı iş sebebi ile herhangi bir hak kazanamayacağından davanın

esastan, haklı fesih sebebi ile sözleşmenin ilgili maddesi gereğince haklı fesih sebebi ile davalı şirketin

teminat senedi üzerinde tasarruf yetkisine haiz olduğuna, yargılama ve vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; asıl dava dilekçesindeki beyanlarına ilave olarak özetle işin başında, sözleşmenin 14. maddesinde belirtildiği üzere, davalı tarafça müvekkilinden 275.000 TL

tutarında teminat senedinin talep edildiğini, senedin imzalanarak davalıya teslim edildiğini, davalı tarafından

sözleşmenin haksız fesih yolu ile sona erdirildiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan alacaklarına

kavuşmasının engellendiğini, ayrıca teminat amacı ile verilmiş olan bu senedin de dayanağı bir borç söz

Konusu olmadığı halde .... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden

takibe konu edildiğini, Yargılama konusu senedin, “... Merkez Mahallesi Meydan, Spor Alanları Ve Zeminaltı Otopark İnşaatı İşi Kapsamında Kalıp Demir Beton İşleri Sözleşmesi” kapsamında davalı tarafa verildiğini,

taraflar arasındaki sözleşmenin "işin kesin teminat tutarı ve süresi başlıklı 14. maddesinde

“alt yükleniciden bu işe ait vermesi gereken teminat tutarı, 275.000 TL (İkiyüzyetmişbeşbin Türk Lirası)'

dir. Bu senet en geç 06.04.2018 tarihinde işveren'e teslim edilmiş olmalıdır." denilmekte olduğunu,

görüldüğü üzere senedin, taraflar arasındaki işin yapımı dolayısı ile teminat amacı ile verildiğini,

Davalı tarafın, müvekkili şirketin kendilerine cari hesaptan kaynaklanan 251.977,87-TL borcu olduğu

yönündeki iddiasının hukuki dayanaktan yoksun ve gerçek dışı olduğunu, davalı tarafın, gönderdiği ....Noterliği'nin 09.01.2019 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde ve sözleşmeyi haksız fesih yolu ile

sona erdirdiği .... Noterliği'nin 28 Ocak 2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde

Esas Rapor

müvekkili şirketin kendilerine cari hesaptan kaynaklanan borcu olduğunu iddia ettiğini, bu borcun, işin yapımı süresince doğan işçilik alacakları ile inşaatta şantiye şefi bulundurulmamasından kaynaklandığının ileri sürülmekte olduğunu, ayrıca yine kendilerine göre, müvekkilinin şantiyede yeterli sayıda işçi bulundurmaması

işlerin yavaşlamasına ve durma noktasına gelmesine sebep olduğunu, tüm bu hususların aşağıda detaylı

olarak izah edecekleri gibi tamamen gerçek dışı ve hukuka aykırı olduğunu iddia ederek; a- Menfi tespit davasının kabulü ile müvekkilinin davalı tarafa .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyasına dayanak senet ile ilgili olarak borçlu bulunmadığının tespitine, mezkur

icra takibinin iptaline; b- Davalı aleyhine takip konusu alacağın %20 oranında kötü niyet tazminatının davalı şirketten tahsili

ile davacı müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; asıl davaya cevap dilekçesindeki beyanlarına

ilave olarak esasa ilişkin özetle Sözleşmenin “İşin Kesin Teminat Tutarı ve Süresi” başlıklı 14. Maddesinde “Alt yüklenici tarafından

herhangi bir sebeple sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi halinde İşveren yolladığı ihtarname ile en az

5 gün süre vererek eksikliklerin tamamlatılmasını talep edecektir. Alt yüklenici gerekli düzenlemeleri yapmaz

ise; ikinci bir ihtara gerek kalmaksızın sözleşme işveren tarafından tek taraflı fesih edilebilecektir. Bu durumda

da İşveren teminat üzerinde tasarrufta bulunma yetkisine sahip olacaktır. Böyle bir durumun gerçekleşmesi

halinde Alt yüklenici hiçbir hak talebinde bulunamaz. “hükmünün düzenlendiğini,

ilgili hükümden de anlaşıldığı üzere davacı tarafın sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine

getirmemesi halinde müvekkili şirketin teminat üzerinde serbestçe tasarrufta bulunma yetkisine haiz olduğunu,

davacı tarafın sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili şirketçe

öncelikle eksikliklerin tamamlanması için ihtar çekilmiş olduğunu, bu ihtara rağmen davacı tarafça eksikliklerin giderilmemiş olduğunu, müvekkili şirketin taraflar arasındaki sözleşmeyi tek taraflı olarak haklı nedenle feshettiğini, sözleşmenin ilgili maddesinde de belirtildiği üzere davacının işi tamamlayamaması nedeniyle

sözleşmenin feshedildiğini, müvekkili şirketin teminat üzerindeki serbestçe tasarruf etme yetkisini kullanarak

.... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E. sayılı dosyası ile takip başlattığını, dolayısıyla

davacının senet bedeli nedeniyle borçlu olmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını,

Sözleşmenin “İşin Geçici Olarak Durdurulması” başlıklı 33. maddesinde “ İşveren gerek gördüğü

taktirde işi geçici olarak durdurma hakkına sahiptir. Böyle bir durumun ortaya çıkması halinde, İşveren,

durumu Alt yükleniciye tebliğ edecek ve tanınacak süre içerisinde işi durdurmasını talep edebilecektir. İşin

geçici olarak durdurulması halinde, işin tekrar başlama zamanı gelinceye kadar iş durdurulacak ve hiçbiri

talepte bulunamayacaktır. Alt yüklenici ilave süre haricinde başkaca hiçbir talepte bulunamayacaktır. Alt

yüklenici işin durdurulmasını öne sürüp, herhangi bir zarar, ziyan veya tazmin talebinde bulunamayacaktır. Alt

yüklenici işin geçici olarak durdurulmasına itiraz etmeyeceğini, ilave süre haricinde bir talepte

bulunmayacağını, kabul ve taahhüt etmiştir. ” şeklinde düzenlemenin mevcut olduğunu, müvekkili şirketin işi

yavaşlatma hakkı olduğu ve bu durumda da davacının süre dışında hiçbir hak talep edemeyeceğinin hüküm

altına alındığını, hal böyle iken işin planlanan şekilde devam etmemesi nedeniyle davacının işin

tamamlanması için süre dışında herhangi bir talep hakkı olmadığını sözleşmenin ilgili hükmü ile açıkça kabul

ettiğini, kaldı ki işin zamanında tamamlanamaması konusunda müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun

bulunmadığını, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini fazlasıyla yerine getirdiğini,

Davacı tarafın;

Şantiyede eksik personel bulundurduğunu,

1 Aralık 2018 – 31 Aralık 2018 tarihleri arasında şantiye şefi teknik personelin iş yerinde

bulundurmadığını,

Müvekkili şirketin talebine rağmen işin tamamlanması için işçi sayısı arttırmadığını,

Sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini açıkça yerine getirmediğini ve işin tamamlayamadığını,

Hal böyleyken iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı davrananın müvekkili şirket değil, davacı taraf

olduğunu, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle müvekkili şirketin yasal

ve sözleşmeden kaynaklanan fesih hakkını kullandığını ileri sürerek Davanın esastan reddine, yargılama ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava önce .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sırasına kaydedilmiş ve .... Asliye Ticaret Mahkemesince birleştirme kararı verilerek Mahkememize gönderilmiştir.

Asıl dava, 17/02/2018 tarihli Sözleşmenin davalı tarafça ihlal edildiği ve haksız olarak davalı tarafça feshedildiği iddiasıyla sözleşme dolayısıyla alacaklı olduğu 40.000,00-TL ve sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğradığı müspet ve menfi zararların tahsili taleplerine ilişkindir.

Birleşen dava, 17/02/2018 tarihli sözleşmeye konu edilen ve .... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı dosyasında takibe dayanak senetle ilgili davalıya borçlu olmadığının tespiti ve takibin iptali taleplerine ilişkindir.

.... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı dosyası celp edilerek birleşen dosya arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd Şti, borçluların ... ... Taahhüt Ltd Şti ile ... olduğu, takibin 275.000,00-TL asıl alacak, 1.638,54-TL işlemiş faiz ve 825,00-TL komisyon olmak üzere toplam 277.463,54-TL alacağa ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip olduğu, takip dayanağının 17/03/2018 tanzim tarihli, borçluları/ keşidecileri ... ... Taahhüt Ltd Şti ile ... olan, lehtarı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd Şti olan 01/02/2019 ödeme tarihli 275.000,00-TL bedelli bono olduğu görülmüştür.

Davacı tanığı ... 22/09/2021 tarihli celsedeki ifadesinde.

"Ben 25 Nisan 2018 tarihinde davacı şirkette inşaat mühendisi olarak çalışmaya başladım taraflara arasında akdedilen sözleşmeye göre işin yapıldığı şantiyede aralıksız olarak 31 Aralık 2018 tarihine kadar çalıştım, davacı şirket davalı şirketin taşeronudur, sözleşme konusu işçiliği davacı şirket nezdinde biz yapıyoruz sözleşmeye konu işin yapılması için gerekli malzemeye ise davalı şirket temin edecekti, inşaata başladığımızda temel imalatında gerekli demir ve beton temini sağlayamadığı malzemeler geç teslim edildi, 7 kişi olarak inşatta çalışmaya başladık sayı gün geçtikçe arttı,

çalışma için inşaatta görevlendirilen işçiler koğuşlarda ve kamp alanlarında iş yapmadan yattılar ve biz bunların çalışmasalar bile ödemelerini yaptık, sözlemenin feshedildiği tarihe kadar malzemeler sürekli olarak gecikmeli gönderildi,

hatta inşaat malzemelerinde birden fiyat artışı olduğu ağustos 2018 den sonra malzemelerin gönderilmesi daha da gecikti bunun üzerine davalı şirkete malzemeler gelmemesi nedeniyle çalıştıramadığımız işçileri geri göndermeyi teklif ettik ancak davalı taraf malzemeleri göndereceğini işçilerin sahada hazır olmasını istediğini belirtti bizde bu güne kadar görevlendirdiğimiz hiçbir çalışına sahadan almadık sözleşme feshedilene kadar şantiyede hazır bulundular ve davalı şirket bizi bu konuda zor duruma düşürdüğünü kabul ettiğinden,

tüm işçilerin birer maaşını davalı şirket ödedi bunu da benim maaşımı yatırdıklarından biliyorum ayrıca davalı şirket tarafından malzemeler geç gönderilmesinin dışında hep eksik gönderildi, bunu da yapılan iş ve çalışan personel ile bakıldığından rahatlıkla görebilirsiniz, şantiyede yaklaşık 35-40 kişiye varana kadar çalıştık çalışla süresi boyunca sürekli olarak inşaat mühendisi olarak ben bulundum inşaat teknikeri olarak ... bulundu, bunun dışındakiler işçelerdir, ... ve ben tam zamanlı olarak çalıştık, ben sadece evlendiğim dönemde bir hafta evlilik izni kullandım" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ... 22/09/2021 tarihli celsedeki ifadesinde.

"Ben davacı şirkette saha şefi olarak çalıyordum, işe giriş çıkış tarihlerimi tam olarak hatırlayamam ancak dava konusu sözleşmeye ilişkin şantiyede başından sonuna kadar çalıştım saha şefiydim, sözleşmeye konu iş için malzemeler davalı şirket tarafından temin ediliyordu, davacı şirkette işçiliğini yapıyordu, işe başladığımızda ilk önce kalıp malzemesinin tedariğinde sıkıntı oldu, sonrasında işin devamı için demir tedariği gerekiyordu ve sürekli olarak demir tedariğinde sorun oluyordu gecikmeli geliyordu, beton için malzeme temininde de sıkıntı oluyordu, malzemeler hem geç hem de eksik geliyordu,

şantiye de demir işi ve kalıp işi için ayrı ayrı iki grup çalışıyordu yaklaşık 50 işçi çalışırdı, ... şantiye şefi olarak ... ise firmanın sahibi olarak şantiye de bulunuyorlardı başından sonunda kadar tam zamanlı olarak işçilerle birlikte bende çalıştım, işçilerle birlikte biz malzemelerin zamansız gelmesinde dolayı fazla mesai yapıyorduk, işçilerde de zamansız çalışıyordu, malzeme olmasa da işçiler şantiyede hep hazır bulunurdu" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı tanığı ... 29/12/2021 tarihli celsedeki ifadesinde;" ben hali hazırda çalışmamakla birlikte dava konusu edilen sözleşme kapsamında işin yapıldığı süreçte davalı şirkette şantiyeler koordinatörü olarak çalışıyordum. Taraflar arasındaki sözleşmeden haberdarım.

Davacı şirket sözleşme kapsamında işi yapmaya başladı bu sözleşmeye göre malzemeler demirler davalı şirket tarafından temin ediliyordu davalı şirket malzemeleri zamanında temin etmesine rağmen davacı taraf yeterli sayıda personel bulundurmadığından iş aksamaya başladı 2018 yılı aralık ayında teknik personelde bulunmuyordu. Yaklaşık 1 ay boyuncu teknik personeli sahada görmedim ben işim gereği bizzat şantiyeye hafta 3-4 gün gidiyordum. Gitmediğim zamanlarda raporlar geliyordu.

Teknik personelin olmadığını bu yolla tespit ettim. Ayrıca şantiyede yeterli sayıda işçi bulunmadığından artırılması için defalarca sözlü olarak uyarıda bulunduk ancak artırılmadı. Davacının hak edişleri davalı tarafından ödendiği halde davacı işçilerin ücretini ödemediğinden davacının çalıştırdığı işlerin ücretlerini de biz ödedik. Yapılan işler ise proje ve teknik şartnameye uygun değildi. Bu konuda belediye de bize uyarılarda bulundu. Betonlarda segregasyon oluşuyordu.

Döşeme ve temel kotları arsında fark vardı. Kabul edilebilir sınırın üzerindeydi" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ...

13/04/2022 tarihli celsedeki ifadesinde;" Ben davalı şirkette 2012 yılından beri inşaat mühendisi olarak çalışıyorum, taraflar arasındaki sözleşmenin ifası sırasında da teknik kordinatör olarak işimin başındaydım, firmayla işe başladıktan 4-5 ay sonra firma personel sayısını azaltıp maaşlarını ödeyemez durumdaydı, biz ödemeye başladık, personel sayısı giderek azaldı ve Eylül ayında 3-4 kişi çalışıyordu Ekim Kasıma aylarında da yaklaşık 20 kişi çalışıyordu, bu süreçte davacı şirket işçilerin ücretini ödeyemeyince biz ödedik ve işçilerin SGK pirimlerini de biz yatırdık ,

bu konuda işin devam ettiği ve gereğinin yapılması hususunun ihtarname ile davacı tarafa bildirdik, davacı şirket bizim alt yüklenicimiz taşaron firmasıdır, imalatlardan sonra hakedişlerinden daha fazlasını işçilerin ücret ve SGK pirimleri ödenmek suretiyle yapılmıştı, tüm bu hususları derleyen ikinci bir ihtarnameyle bildirdik, işçilik imalatlarından dolayı kusurlar olduğunu sözlü olarak ve ihtarname ile de bildirildi, geçici kabul sırasında ... de tarafımıza imalatların hatalı ve kusurlu olduğunu yazılı olarak bildirdi.

Bu kusur ve imalatları gidermek için 65.000-TL +KDV karşılığında başka bir firmaya işi yaptırdık, sözleşme davacı tarafça haklı nedenlerle fesh edilmiştir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mali müşavir ..., İnşaat Mühendisi ..., Borçlar hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı ... tarafından müşterek imzalı 20/03/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; takdir Mahkemeye ait olmak üzere. Taraflar arasında 17.02.2018 tarihli ...

Merkez Mahallesi Meydan, Spor Alanları ve Zemin Altı Otopark İnşaatı İşi Kapsamında Kalıp, Demir, Beton İşleri Sözleşmesi imzalanmış olup, raporun Sözleşme başlıklı paragrafında bazı maddeler detaylı bir şekilde yazılarak Mahkemenin takdirlerine arz edildiğini, Sözleşme maddelerinin irdelenmesinde. Özetle.

5. Ve 6. Maddelerinde yapılacak işin Projesinde, Mahal Listesinde ve Pursantaj Cetvelinde belirtilen Kaba İnşaat İşçiliği olduğu, Kalıp, Demir, Beton ve iskele malzemelerinin davalı Yüklenici tarafından tedarik edileceği belirtilmiş ise de davalı Yüklenici şirket tarafından davacı Alt Yükleniciye kalıplık kereste, iskele ve demir tedarik edilip edilmediğine dair dosyasında herhangi bir teslim tesellüm tutanağı bulunmamaktadır.

Keza beton dökümlerine ilişkin olarak yine dava dosyasında her hangi bir bilgi ve belge de bulunmamaktadır. Nitekim davacı Alt Yüklenici tarafından davalı Yükleniciye 19.03.2018 tarihinde işe başlanmasına müteakip yaklaşık 2 Ay geçtikten sonra 12 Mayıs 2018 tarihinde gönderilen e-postada (mail'de) kalp ve demir tedarikinde büyük sıkıntılar yaşandığı ifade edilmiş, Şantiye Sorunları ve Çözüm Önerileri adı altında Yüklenici Şirkete tablo halinde açıklamalarda bulunulmuştur.

7. Maddesinde davacı Alt Yüklenicinin işi zamanında ve yeterli sayıda ekip ve ekipman bulunduracağı, kendisinin ve teknik personelin işin başında olacağı, çalıştıracağı personel ödemelerinin düzenli bir şekilde ödeyeceği taahhüdünde bulunulduğu, bu taahhüt doğrultusunda Alt Yüklenici davacı tarafından dava dosyası içerisindeki yazışmalardan şantiyede yeterli sayıda ekip ve ekipman bulundurulduğu halde zaman, zaman teknik personelin şantiyede olmadığı,

dosyadaki bilgi ve belgelerden, yazışmalardan davalı Yüklenici tarafından malzeme tedarikinde aksamalar ve sıkıntılar olması sebebi ile işin ancak verilen sürede (210 takvim gününde) ancak *9630'luk bölümünün yapılabildiği, davalı Yüklenici şirketin zamanında ödememesi sebebi ile davacı Alt Yüklenicinin bu nedenle ödeme güçlüğüne, sıkıntısına düşmüş olabileceği, nitekim davalı Yüklenici şirketten düzenlenen hak edişlerden personel ödemelerinin gerçekleştirilmesi talep edilmiştir.

8. ve 11. Maddelerinde sözleşme ekindeki birim fiyatlar üzerinden 2.750.000,-TL.* KDV bedel ile yapılacağı ve 210 takvim gününde bitirileceği kararlaştırılmış ise de bu sürede yukarıda da yazıldığı üzere işin ancak %30'luk kısmının tamamlanabildiği anlaşılmaktadır.

12. Maddesinde sözleşmenin imzalanmasına ve yer teslimine müteakip davacı Alt Yüklenicinin 5 gün içerisinde İş Programı hazırlayıp teslim edeceği, aksi halde geciken her gün için 1.000,00-TL ceza ödeyeceği kararlaştırılmış olmasına rağmen dava dosyası İçerisinde hazırlanması kararlaştırılan İş Programı bulunmamaktadır. Bu nedenle taahhüt edilen işin süresi içerisinde safahatı görülememektedir.

13. ve 14. Maddelerinde hak edişlerden %5 * KDV oranında nakit kesintisi yapılacağı, geçici kabulün yapılmasına müteakip 17. Maddede belirlenen şartlarda bu kesintinin iade edileceği, taahhüt edilen işe ait 275.000,00TL'lik Teminat Senedi verileceği kararlaştırılmış, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelerden davacı Alt Yüklenicinin 275.000,00-TLlik Teminat Senedini davalı Yükleniciye verdiği, davalı Yüklenici tarafından davacı Alt yüklenicinin taahhüt edilen işi süresinde tamamlamadığı gerekçesi ile verilmiş olan Teminat Senedini icraya koyduğu,

öte yandan dava dosyasında davacı Yükleniciye ait hak edişler bulunmadığından ya da sunulmadığından hak edişlerden %5 * KDV kesintisi, yapılıp yapılmadığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamamıştır. 15. Maddesinde 30 günde (ayda) bir hak ediş düzenleneceği kararlaştırılmış olup, dava dosyasına HAKEDİŞ adı altında sunulan hak ediş faturalarından davacı Alt Yüklenicinin 7 adet hak ediş düzenlediği, üzere dava dosyasına HAKEDİŞ değil HAKEDİŞ FATURASINI sunduğu görülmektedir.

Dava dosyasında sözleşme ekinde yer alan Pursantaj Cetveli sunulmuş olup, yukarda da yazıldığı üzere A,B, C, D, E, F ve G Bloklarından oluşan ... Merkez Mahallesi Meydan, Spor Alanları ve Zemin Altı Otopark İnşaatı İşinde Pursantaj Cetvelinde (Temeller, Perdeler ve Kolonlar, Tabliyeler ve Parapetler olarak) belirtilen işlerin toplam 22.750.000, TL. bedel ile yapılacağı anlaşılmaktadır. Dava dosyası içerisine HAKEDİŞ adı altında 7 adet HAKEDİŞ FATURALARI sunulmuştur.

Davacı tarafça her ne kadar 19.03.2018 tarihinde işe başlandığı belirtilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşme 17.02.2018 tarihinde imzalanmış olup, son hak ediş 01.12.2018 tarihi olmakla 285 günlük (takvim günü) çalışma süresi olduğu, bu sürede davacı Alt Yüklenicinin sunmuş olduğu Hak Ediş Faturalarından 824.438,70-TL. * 148.398,97 TL(KDV 9618) £ 972.837,67 TL'lik iş yapıldığı, sözleşme kapsamındaki işin %30'luk kısmının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Dava dosyası içerisindeki .... İcra Dairesinin 2019/... E. Sayılı dosyası ile davacı Alt Yüklenici aleyhine sözleşme kapsamında verilmiş olan 275.000,-TL.lık Teminat Senedi için işlemiş faiz ve komisyon ile birlikte 277.463,54 TL.lık icra takibi başlatıldığı görülmektedir. Dava dosyasına ibraz edilmiş olan fotokopiden davalı Yüklenici tarafından davacı Alt Yükleniciye ....

Noterliğinden 09.01.2019 tarih ... yevmiye ile gönderilen ihtamamede sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerinin ifa edilmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceği, ayrıca 3 gün içerisinde Yüklenici şirkete olan 251.997,87 TL.lık borcun da şirketin banka hesabına yatırılması, aksi halde her türlü hukuki yola başvurulacağı ihtar edilmiştir. Netice olarak tüm bu değerlendirmeler göz önüne alındığında taraflar arasında ...

Merkez Mahallesi Meydan, Spor Alanları ve Zemin Altı Otopark İnşaatı İşi ile alakalı Kaba İnşaat İşçiliği (kalıp, Demir, Beton ve İskele) Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme doğrultusunda 210 günlük sürede 2.750.000,-TL'lik Kaba İnşaat İşlerinin yapılacağı kararlaştırılmışken işin 285 takvim gününde ancak %30'una karşılık gelen KDV dahil 972.837,67-TLlık iş yapıldığı, kalan işlerin yapılmadığı, söz konusu İşlerin yapılmamasının nedeninin davalı Yüklenici firmanın taahhütlerini yerine getirmeyerek Kereste ve Demir tedarikini yapmadığı, bunlar ile İlgili yazışmaların bulunduğu, hak edişlerin zamanında ödenmediği,

son hak edişin ise imzalanmasına ve olur verilmesine rağmen hiç ödenmediği belirtilmiş. Ancak dava dosyası içerisindeki sözleşmede davalı Yüklenici şirketin taahhüdünde olan Ahşap Kereste (kalıplık ve iş iskelesi), Demir ve Beton tedarikine ilişkin herhangi bir tutanak olmadığından işin yapılamamasının ya da gecikmesinin davacıdan mı yoksa davalıdan mı kaynaklandığı doğrultusunda kanaat belirtmek mümkün olamamıştır.

Keza yine dava dosyası içerisinde davacı Alt Yükleniciye ait hak ediş raporları ve buna bağlı metraj, metraj özeti ya da hak edişe esas pursantaj oranları bulunmadığından hak edişlerden kesinti yapılıp yapılmadığına ilişkin kanaat belirtlememektedir. Davacı Alt Yüklenici tarafından sözleşme gereği sunulması gereken İş Programı da dava dosyasında bulunmadığından işin safahatı ile alakalı kanaat belirtilememektedir.

Sonuç olarak özellikle davalı Yüklenicinin davacı Alt Yükleniciye işin süresince hangi tarihlerde ne kadar demir, kalıplık kereste ve beton tedarik ettiğine ilişkin belgeler ile birlikte yukarıda netice bölümünde belirtilen eksikliklerin dava dosyasına sunulması halinde kanaat belirtilebileceği tespit ve rapor edilmiştir.

Mali müşavir ..., İnşaat Mühendisi ..., Borçlar hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı ... tarafından müşterek imzalı 31/07/2023 tarihli ve 06/11/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporlarda özetle; bilirkişilere tevdi edilen dava dosyasında yapılan İncelemede kurulca düzenlenmiş olan 23.03.2023 tarihli kök raporda belirtilen eksikliklerin hiçbiri ne davacı, ne davalı ve ne de kurum İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğü tarafından giderilmediği gibi kurum tarafından davalı yüklenici ...

İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı Alt Yüklenici ile alakalı İdareye herhangi bir sözleşme / bilgi verilmediği. Sonuç olarak kök raporumuzda da belirttiğimiz üzere eksikliklerin giderilmesi halinde kanaat belirtir rapor düzenlenebileceği tespit ve rapor edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

Asıl ve birleşen davada davacı ... ... Taahhüt Ltd Şti ile asıl ve birleşen davada davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd Şti arasında 17/02/2018 tarihli ... Mahallesi Meydan Spor Alanları ve Zeminaltı Otopark İnşaatı İşi Kapsamında Kalıp, Demir Beton İşleri Sözleşmesi akdedilmiş olup, asıl davada davacı taraf iddiasında taraflar arasında akdedilen işbu sözleşmenin davalı tarafça haksız olarak feshedildiği,

sözleşme kapsamında yükümlülüklerine aykırı davranan tarafın davalı olduğunu belirterek sözleşme kapsamında alacakları ile haksız fesih nedeniyle uğradığını iddia ettiği müspet ve menfi zararlarının tahsilini talep etmiş, davalı taraf ise savunmasında, sözleşmesel yükümlülüklerine aykırı davranan tarafın davacı olduğunu ve taraflar arasında akdedilen sözleşmeye konu iyin davacının kusurundan kaynaklı sebeplerle davacı tarafından tamamlanamadığını, sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini ve fesih nedeniyle zarara uğrayan tarafın davalı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, birleşen davada ise davacılar iddiasında,

davacı ... ... Taahhüt Ltd Şti ile davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd Şti arasında akdedilen 17/02/2018 tarihli ...

Mahallesi Meydan Spor Alanları ve Zeminaltı Otopark İnşaatı İşi Kapsamında Kalıp, Demir Beton İşleri Sözleşmesinin 14. Maddesi uyarınca dava ve takibe konu senedin davalıya verildiğini ve senedin teminat senedi olduğunu, davalıya cari hesap borcunun bulunmaması ve davalının da hakediş borcunu ödememesi nedeniyle dava ve takibe konu senetle ilgili borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, davalı taraf ise savunmasında, davacının işi tamamlayamaması üzerine sözleşmenin feshedildiğini ve teminat senedi üzerinde serbestçe tasarruf etme yetkisi olduğunu ve dava konusu takibi başlattığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş,

yapılan incelemede, Mahkememizce dinlenen tanık beyanlarından, malzeme temininin davalı şirket tarafından yapılacağı, işçiliğinin ise davacı şirket tarafından yapılacağı hususunda davacı ve davalı tanıklarının beyanlarının tutarlı olduğu, malzemelerin temininde gecikme olup olmadığı, işin yapılacağı yerde ise yeterli işçi bulunup bulunmadığı hususlarında ise davacı ve davalı tanıkları arasındaki beyanların tutarsız olduğu görülmüştür.

Alınan bilirkişi raporlarında davacı şirketin ticari defter kayıt ve dayanağı belgeleri incelenmiş, davacı defterlerinin usule uygun tutulduğu ve davacı lehine delil vasfı taşıdığı belirlenmiş, davalı şirketin ise defterlerinin sunulmaması nedeniyle incelenemediği anlaşılmış, davacının incelenen kayıtlarına göre davalı ile ticari ilişkisinin bulunduğu ve davacının davalı adına düzenlediği faturaların, hakedişlerin kaydedildiği, 31/12/2018 tarihi itibariyle davalının cari hesap bakiyesinin (0) olduğu, birleşen davada dava ve takibe konu bononun davacı kayıtlarında yer almadığı,

şantiye hesap tablosundaki kayıtların, davacının ticari defterlerindeki kayıtlar ile uyuşmadığı, sözleşmenin 5. ve 6. maddelerinde işin adı ve kapsamının belirlendiği ve bu maddelere göre malzeme teminin asıl ve birleşen davada davalı şirkette olduğunun belirlendiği, ancak dosya kapsamında malzeme temininin yapılıp yapılmadığına dair herhangi bir teslim tesellüm tutanağı bulunmadığı anlaşılmış, sözleşmenin 7.maddesine göre davacı şirketin çalıştırılacak personelin temin edilmesi ve ödemelerinin düzenli yapılacağını taahhüt ettiği, sözleşmeye göre işin 210 gün içerisinde tamamlanmasının kararlaştırıldığı,

ancak kararlaştırılan bu süre içerisinde %30'luk bölümünün yapılabildiği, sözleşmenin 12.maddesine göre davacının sözleşmenin imzalanması ve yer teminini müteakip 5 gün içerisinde iş programı hazırlayıp teslim etmesi gerektiği ancak dosya kapsamında kararlaştırılan bu iş programının olmaması nedeniyle taahhüt edilen işin süresi içerisinde safahatının belirlenemediği,

sözleşmenin 13. Ve 14. Maddelerinde hakedişlerden %5 kesinti yapılacağının ve geçici kabul yapılmasını müteakip 17. Maddede belirtilen şartlarda bu kesintinin iade edileceği ve taahhüt edilen işe ait 275.000,00-TL bedelli teminat senedi verileceğinin kararlaştırıldığı ancak dosya kapsamında davacı yükleniciye ait hakedişler bulunmadığından kesinti ve iadelere ilişkin tespit ve değerlendirme yapılamadığı, dosyaya hakediş adı altında hakediş faturalarının sunulduğu, hakedişlerin bulunmadığı belirlenmiştir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme ile kararlaştırılan iş için kararlaştırılan sürede, işin %30'luk kısmının tamamlandığı belirlenmekle birlikte, bilirkişi kök ve ek raporlarında değinilen bu eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle dosya kapsamındaki mevcut delillere göre işin yapılmamasının/ gecikmesinin davacının mı yoksa davalının mı kusurundan kaynaklandığı hususu, hakedişlerden kesinti yapılıp yapılmadığı, işin safahatının ne olduğu, davalının malzeme tedarik yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği,

sözleşme kapsamında verilen ve teminat senedi olduğu her iki tarafın da kabulünde olan birleşen davaya ve takibe konu bononun bedelsiz kalıp kalmadığı hususları belirlenemediğinden asıl ve birleşen dava yönünden ispat yükünün davacıda olduğu göz önüne alındığında mevcut delillere göre davacının iddialarını ispatlayamadığı değerlendirildiğinden asıl ve birleşen davanın bu nedenle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim .. · e-imzalıdır e-imzalıdır