İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/533 K.2020/58

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; vekiledeni şirket ile davalı arasında ... Noterliği'nin 29.01.2014 tarih ve ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Sat-Geri Kiralama Sözleşmesi ve ...

Noteriği'nin 26.07.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sat Geri Kiralama Tadil Sözleşmesi bağıtlandığını, borçlu şirket sözleşmeden ötürü 13.06.2018 tarihindeki aylar için ödenmesi gereken 97.801,00-USD bedelli taksidi ve devam eden diğer taksitleri ödemediğinden, davalıya ...

Noterliği 20.06.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname gönderildiğini, ancak davalı yanca ödeme yapılmadığını, taşınmazın da vekiledenine iade edilmediğini beyanla, öncelikle davalının kötüniyetli davranışları sebebiyle, malları kaçırmak ve yasaya aykırı şekilde tasarrufta bulunmasına engel olacak şekilde, finansal kiralama konusu mülkiyeti vekiledeni şirkete ait gayrimenkulün sözleşmenin 39/b maddesi gereğince tahliyesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davalı tarafından iade edilmesi gereken sözleşme konusu taşınmazın davacı şirkete aynen iadesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; vekiledeninin 2014 yılında Taksim’de otel yapmak için bir taşınmaz satın aldığını, bu satış bedelinin önemli bir kısmını öz sermayesinden karşıladığını, kalan satış bedelini karşılamak ve taşınmazın inşaatını yapmak için gereken meblağ için davacı ...Ş.'den kredi kullandığını, davacı finans kurumunun, kredi vermeden önce bu taşınmazla ilgili bir ekspertiz çalışması yaptırdığını ve taşınmazın ekspertiz değeri 12.000.000.-USD olarak belirlendiğini ve vekiledeni şirkete 10.000.000.-USD kredi limiti tanımladığını,

ancak vekiledeni şirketin bu kredinin sadece 5.000.000.-USD (beşmilyon-Amerikan Doları)’lık kısmını kullandığını, tarafların, bu işlemlerin tamamlanmasını müteakip, ....

Noterliği’nin 29/01/2014 tarihli – ... yevmiye numaralı “Sat Geri Kiralama Sözleşmesi”ni düzenlediklerini şirket ortakları olan ... ve ...'nın ayrı ayrı 8.765.000.-USD kefalet sözleşmesi imzalayarak her birinin ayrı ayrı borcun tamamına –işleyecek faizleriyle birlikte- müşterek borçlu-müteselsil kefil olduklarını, vekiledeni şirketin, her bir taksit ödemesi için toplam 84 adet bono düzenleyerek davacıya teslim ettiğini, şirket ortakları olan ... ve ...'nın, bu senetleri de müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, vekiledeninin bu krediyi düzenli olarak geri ödemeye başladığını,

bu krediye karşılık davacı yana bugüne kadar 2.700.000.-USD ödeme yaptığını, davacı yanın, vekiledeni şirkete ödediği taksit bedellerine ilişkin bonoların bir kısmını iade ettiğini, bir kısmını ise ödemiş olmasına rağmen iade etmediğini, vekiledeni şirketin, bir yandan bu krediyi geri öderken bir yandan da metruk bir bina olan sözleşme konusu taşınmazın yıkım kararını aldığını ve metruk binayı yıktığını;

bunun için de yaklaşık 500.000.-USD (beşyüzbin-Amerikan Doları) masraf yaptığını, bu işlemler devam ederken taşınmazın bulunduğu “Beyoğlu” ilçesinin imar planlarının iptal edildiğini, yapılan yeni imar planında vekiledeni tarafından satın aldığında “ticari alan/turizm alanı” olarak görünen- imar durumunun, ilgili Belediye Başkanlığı tarafından “sağlık alanı” olarak değiştirildiğini, bu taşınmazı otel inşa etmek üzere satın alan vekiledeninin,

taşınmazın imar durumunun “sağlık alanı” olmaktan çıkarılarak “turizm alanı” olarak yeniden düzenlenmesi için ilgili Belediye Başkanlığı nezdinde girişimlerde bulunduğunu ve yeni imar durumunu çıkarabilmek için de yaklaşık bir yıl kadar uğraştığını ve 1.000.000.-USD masraf yaptığını, taşınmazın imar durumunun, 2016 yılında “turizm alanı” olarak yeniden belirlendiğini, tüm bu işlemlerin birarada yapılması ve dolar kurundaki beklenmedik/ öngörülemeyen artışlar sebebiyle ödemelerinde aksama yaşamaya başlayan vekiledeni şirketin, davacı yana tekrar başvurarak yeni bir ödeme planı yapılmasını talep ettiğini,bunun üzerine tarafların,

2016 yılında bir uzlaşmaya vardığını ve ....

Noterliği’nin 26/07/2016 tarihli–... yevmiye numaralı “Sat Geri Kiralama Tadil Sözleşmesi”ni bağıtladıklarını, taraflar bu kerre 6.745.258.-USD tutarlı bir ödeme planı belirleyerek yine bu ödeme planı gereğince her bir kira bedeline karşılık toplam 83 adet bono düzenleyip davacı şirkete verildiğini ve yine şirket ortakları ... ve ...'nın, müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatıyla işbu bonoları da imzaladıklarını, 2016 yılında yapılan bu tadil sözleşmesi gereğince vekiledeni şirketten yeni bonolar alınırken, eski sözleşme gereğince vekiledeninden alınmış olan bonoların da davacı tarafından vekiledenine iade edilmediğini,

yasalarla kendisine yüklenen yasal gereklilik ve zorunlulukları yerine getirmeyen davacı yanın, hiçbir geçerli hukuki sebebi ve dayanağı olmaksızın ve tamamen gerçek dışı iddia ve ithamlarda bulunarak işbu davayı açtığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, 6361 sayılı yasa kapsamında "Düzenleme Şeklinde Sat Geri Kirala Sözleşmesi" ve buna bağlı tadil sözleşmelerinin feshi sebebiyle Finansal Kiralama Sözleşmesine konu İstanbul İli Beyoğlu İlçesi ... Mah. ...Mevkii ... Pafta, ... Ada, 1 Parsel sayılı taşınmazın / malın iadesi talebinden ibarettir.

Taraflar arasında ... Noterliği'nin 29.01.2014 tarih ve ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Sat Geri Kiralama Sözleşmesi ve ... Noteriği'nin 26.07.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sat Geri Kiralama Tadil Sözleşmesi bağıtlanmış, işbu sözleşmeler 6361 sayılı yasanın 22. maddesi hükmüne uygun olarak ve düzenleme şeklinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkememiz dosyası resen seçilen bilirkişiye verilerek dava konusu taşınmazın/malın iade koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde rapor istenmiş, bilirkişi düzenlemiş olduğu 18/10/2019 tarihli gerekçeli raporunda özetle; "...

Taraflar arasında; .... Noterliği'nin 29.01.2014 / ... tarih ve ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi, .... Noterliği nln 26.07.2016/... tarih ve ... sayılı Finansal Kiralama TADİL Sözleşmesi bağıtlanmış olup; Sözleşmenin 6361 sayılı yasanın 22 maddesi gereği; Düzenleme Şeklinde yazılı olarak hazırlanmış olduğu; Kira Ödeme Planının tarafların mutabakatı ile belirlendiği, İşbu Sözleşme çerçevesinde, (6361 sayılı yasanın amir olan 18 maddesi kapsamında) kiralanan malların zilyetliğinin kiracı (davalıya) devredildiği, sözleşmenin tapuya şerh edildiği ve taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu,

Davalının sözleşmelerden kaynaklanan finansal kira borçlarını ödemede temerrüde düşmesiyle, davacı tarafından davalıya ihtarname keşide edilerek; 6361 sayılı FKK'nun Emredici nitelikte olan 31/1. Maddesi gereği (Sözleşme sonunda kiralamaya konu malın mülkiyetinin kiracıya devredileceği kararlaştırılmış olduğundan ) " borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı ..." nın ihtar edildiği,

Davacının ibraz etmiş olduğu yasal defterleri, muavin kayıtları ve hesap ekstrelerinin tetkikinden; İhtarnamenin tebliğ tarihi 23.06.2018 den 60 günlük sürenin dolduğu 22.08.2018 tarihine kadar, Finansal Kiracı/davalı tarafından; ihtarnamede belirtilen ödemelerin tamamının yapılamadığı, belirlenmiş olup; davalının 23.08.2018 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü,

İhtarname ile verilen süre içerisinde talep edilen borcun tamamının ödenmemesi ile temerrüt tarihi 23.08.2018 itibariyle, 6361 sayılı yasanın/31-1 maddesi kapsamın da, SÖZLEŞMENİN İHLAL EDİLDİĞİ ve dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesinin (23.08.2018 temerrüt tarihi itibariyle) feshedilmiş sayıldığı,

Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshiyle birlikte; 6361 sayılı yasanın 32-33 ve Sözleşmenin 39 maddeleri gereğince;

Finansal Kiralamaya konu malın iade koşullarının oluştuğu,

Temerrüt tarihinden en geç 3 gün sonrası, 27.08.2018 tarihi itibariyle Finansal Kiralamaya konu malların -Gayrimenkulun-davacıya aynen iadesinin gerektiği,

Malın iadesi ile tapudaki şerhin terkininin gerektiği,

Kiralanan malların, mal sahibi finansal kiralama şirketine aynen iadesinin mümkün olmaması halinde; İİK nun 24 maddesi hükmünün uygulanması gerekeceği, veya;

Malın iadesinde fiili imkansızlığın oluştuğu tarihten itibaren; malın değerinin, işleyecek faizi ile birlikte, davalıdan tahsilinin sağlanması gerektiğini, " tesbit ve rapor etmişlerdir.

Davalı vekili rapora; davacının yeni yasalara uyum sözleşmeleri yapmadığı, bakiye borcun hesaplanmadığı hususundaki itirazları yerinde görülmemiştir.

Finansal Kiralama konusu mal, 6361 Sayılı yasanın 23/1. maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Aynı yasa 24/1-2 maddeleri gereğince, kiracı, sözleşme süresinde finansal Kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 Sayılı Yasanın 30/1 maddesine göre sözleşmede sürenin dolması ve 31/1. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerde aynı yasanın 32. ve 33. maddeleri gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekte yükümlüdür.

Dosya içeriği ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davalı kiracının Finansal Kiralama bedelini ödemediği, finansal kiralama bedelini ödediğini yahut ödemesi gerekmediğini, istenebilir olmadığını, Medeni Yasanın 6. ve HMK “nun 200 ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı, davacı tarafın taraflar arasında yapılan Finansal Kiralama Sözleşmesine göre işlem yaptığı anlaşılmıştır.Saptanan hukuksal duruma göre davanın kabulüne, sözleşmenin haklı olarak feshedilmiş olması sebebi ile Finansal Kiralama Sözleşmesine konu İstanbul İli Beyoğlu İlçesi ... Mah. ...Mevkii ... Pafta, ... Ada, 1 Parsel sayılı taşınmazın davalıdan alınıp davacıya aynen iadesine karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla;

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...