İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/481 K.2021/660

... 3. ASHM'nin 2020/259 E., 2020/292 K. Sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı üzerine Mahkememize tevzi edilen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı olan... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu aracın 23/12/2018 tarihinde sürücüsü dava dışı ... olan ... plakalı aracın sol ön kısmına çarparak aracın ... ... mevkiine savrulmasına sebebiyet verdiğini, çarpa sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle müvekkili şirketin ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 3.676,00 TL ve 16.500,00 TL tazminat ödediğini,

meydana gelen kaza sonrasında davalıya ait olan sigorta aracın araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğini ve bu hususun düzenlenen 23.12.2018 tarihli “Ölümlü” Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı” ile tespit edildiğini, Karayolları Trafik Yönetmeliği” nin 152.

Maddesinin c ve ç bentlerinde trafik kazasına karışanların yaralanmamış olan veya hafif yaralı olanların yetkililer gelmeden veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak zorunda olduklarını, ayırca Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı” başlıklı B-4 maddesi b bendi uyarınca ilgili maddede belirtilen istisnai haller dışında sigortalının olay yerini terk etmesi veya kaza tutamağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

ödemede bulunan sigortacının sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceğini, bu nedenle ödenen tazminatların rücuen tazmini için davalı aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ve ... 6. İcra Müdürlüğü” nün ...

E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının her iki takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazlarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun ve müvekkili şirketin alacağını geciktirmeye matuf bir itiraz olduğunu beyan ederek, ... 6.İcra Müdürlüğü'nün ... VE ...

E. Sayılı dosyalara yapılan itirazların iptali ile takiplerin devamına, davalının %20 inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazada olay mahallinin terk edilmesinin söz konusu olmadığını, kaza mahalli terk edilmiş olsa bile bu durumun sigortacıya rücu hakkı vermeyeceğini, rücu şartlarının oluşması halinde bile müvekkilinin kusuru oranında rücunun mümkün olabileceğini, araç sürücüsünün ... olduğunu, kendisinin korku ve panikle farklı ifadeler vermesinden dolayı polis memuru tarafından tespit değil bilgiye dayalı olarak “Bu kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsü kaza yerinden firari olduğu,

tarafıma bilgi verilmiştir. daha sonra ... sücünün kendisi olduğunu ve kazayı çelişkili anlattığı tespit edilmiş...” ifadeleri ile tutanak tutulduğunu, söz konusu tutanak değerlendirilerek müvekkiline ait araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği sonucuna varılamayacağını, ayrıca araç sürücüsü ...” in söz konusu kazadan dolayı ... 12. Asliye Ceza Mahkemesi' nin ... E. Sayılı dosyasından ve ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyasından ayrı ayrı yargılandığını ve hakkında beraat kararı verildiğini, söz konusu kararların kesinleştiğini, ceza dosyalarında iddia makamınca ve mahkemece kaza anında araç sürücüsünün ... olduğu, olay anında alkol muayene testlerinin yapıldığı,

bu hususun şüpheye mahal vermeyecek derecede tespit edilmiş olduğunu, davacının olay yeri terk iddiasının asılsız olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde söz konusu durumun anlatılmış olduğunu buna rağmen müvekkili aleyhine kötü niyetli olarak dava ikame edildiğini, kabul etmemekle birlikte bir an olsun olay yeri terk edildiği düşülse dahi olay yerinin terk edilmesinin sigortacıya rücu hakkı vermeyeceğini, olay yeri terk nedeninin sigorta şirketince ispat edilmesi gerektiğinin Yargıtay kararları ile sabit olduğunu, ayrıca rücunun kusur ve hasarın tespit edilerek yapılması gerektiği hususunun da Yargıtay Kararları ile sabit olduğunu,

kusur dağılımına ilişkin dosyada herhangi bir belge olmadığı gibi zararın gerçek olup olmadığı hususunun da tartışmalı olduğunu, bu nedenle zararın ve kusurun tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin hasar ve değer kaybı alacağına ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonunun 2019.E.... sayılı dosyası ve sigorta tahkim komisyonu 2019.E... sayılı dosyaları ile davacı sigorta şirketine dava açıldığını ve müvekkili araç sürücüsünün kusurunun %25 olduğunun tespit edildiğini,

davacının icra takiplerinde kusur tespiti olmaksızın kötü niyetli olarak müvekkiline yönelik icra takibi yapmış olduğunu bu nedenle davacının icra inkar tazminatı taleplerinin reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; ZMM sigortalı aracın yapmış olduğu çift taraflı trafik kazası sonucunda karşı araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybını ödeyen sigortacının ödediği bedeli sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatmış olduğu icra takiplerine davalının itirazı üzerine açılan İİK. 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili davada;... 6. İcra Müdürlüğü’nün ... E. ve 2019/91101 E. sayılı dosyaları, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, hasar dosyası, İstanbul Arabuluculuk Bürosu 2019/... No.lu Arabuluculuk Son T., defter, kayıt ve belgeler, bilirkişi incelemesi, her türlü yasal delile dayanmıştır.

Davalı vekili davada;... 6. İcra Müdürlüğü ... E. Ve 2019/91101 E. Sayılı dosyası, ... 12. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2019/ ... E. Sayılı dosyası, Sigorta Tahkim Komisyonu 2019.E... sayılı dosyası, Sigorta tahkim komisyonu 2019.E... sayılı dosyası, davacı şirket tarafından açılmış hasar dosyası evrakları, tramer, tanık, bilirkişi, keşif delillerine dayanmıştır.

Davaya dayanak ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında; alacaklı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından borçlu ... aleyhine asıl alacak ve faizi olmak üzere toplam 3.751,23 TL 23/12/2018 tarihinde borçlunun maliki/ sürücüsü olduğu alacaklı şirkete ... japan trafik sigrta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile karşı tarafın ... plakalı aracına ağır kusurlu olarak çarpması sonucunda karşı taraf aracında meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı bedeline ilişkin ödenen tazminatın sürücünün kaza/olay yerini terk etmesi / firar etmesi sebebiyle borçludan rücuen tahsilinden kaynaklı alacağın tahsili için 22.07.2019 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği ve borçlu tarafından süresinde borca itiraz edildiği anlaşılmaktadır.

Davaya dayanak ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı dosyasında; alacaklı ...

Sigorta Anonim Şirketi tarafından borçlu ... aleyhine asıl alacak ve faizi olmak üzere toplam 16.780,23 TL 23/12/2018 tarihinde borçlunun maliki/ sürücüsü olduğu alacaklı şirkete ... japan trafik sigrta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile karşı tarafın ... plakalı aracına ağır kusurlu olarak çarpması sonucunda karşı taraf aracında meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı bedeline ilişkin ödenen tazminatın sürücünün kaza/olay yerini terk etmesi / firar etmesi sebebiyle borçludan rücuen tahsilinden kaynaklı alacağın tahsili için 22.07.2019 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği,

borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği ve borçlu tarafından süresinde borca itiraz edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkememiz tarafından ... İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plaka sayılı aracın ruhsat bilgilerinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup ... İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğü tarafından cevaben istenilen belgelerin Mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.

Mahkememiz tarafından ... Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak 23.12.2018 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında meydana gelen kaza nedeniyle düzenlenen hasar dosyasının tamamının ve ... plakalı araca ait sigorta poliçesinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından cevaben hasar dosyası ve poliçenin Mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.

Mahkememiz tarafından Sigorta Tahkim Komisyonuna müzekkere yazılarak 2019.E... ve 2019.E... sayılı dosyalarının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından cevaben

Mahkememiz tarafından ... 12. Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden bir suretinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup ... 12. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından cevaben ... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden bir suretinin Mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.

Mahkememiz tarafından ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden bir suretinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından cevaben ... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden bir suretinin Mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.

Mahkememiz tarafından iddia, savunma ve dosya kapsamında toplanan bütün deliller birlikte değerlendirilerek icra dosyalarına konu alacaklara ilişkin davacı tarafından davalıya rücu etme koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Davacı ... Sigorta A.Ş.'nin 13/10/2018 - 13/10/2019 vade tarihleri arasında ve ... poliçe numarası ile Davalı ...'in ... ptakalı aracını Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi olduğu,

Davaya konu çift taraflı ve maddi hasarlı trafik kazasının Zorunlu Trafik Sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu,

Davacı ... Sigorta A.Ş'nin zarar gören 3. Şahıs konumunda olan ... plakalı araç için dava dışı ...'ya 14/03/2019 tarihinde 3.676,00 TL ve 28/03/2019 tarihinde dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ne 16.500,00 TL tutarında hasar ödemesi yapmış olduğu,

Detayları yukarıda açıklandığı üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi gereği Zorunlu Trafik Sigortası'nda rücu durumunun söz konusu olduğu,

Davalı ...'in olay yerini terk etmesi davacı ... Sigorta A.Ş. açısından rücu hakkının varlığı olarak değerlendirilmekle birlikte, sigortacılık tekniği açısından davacının rücu hakkını davalının kusuru oranında kullanabileceği," tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sunulmuştur. Davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunulmuş olup yeniden rapor alınması talebinde bulunulmuştur. Mahkememizin bilirkişi raporu ile bağlı olmaması nedeniyle Mahkememiz tarafından davalı vekilinin yeniden rapor alınması talebinin reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2019/802 Es. Ve 2021/834 K. Sayılı ilamında "... mahkemece sadece olay yerinde bulunmamak ve tam kusurlu olmak nedeniyle sigortalıya rücu hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazının reddi gerekmiştir." yönünde karar verilmiştir.

Davacı vekili, kazadan sonra olay yerini terk eden sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu ileri sürmekte ve rücu koşullarının olay yerinin terk edilmesine bağlı olarak oluştuğunu iddia etmektedir.

Zorunlu trafik sigortacısı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi ve ZMMS Genel Şartları'nın B-4. maddesi gereğince, tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri, üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir. Somut olayda, üçüncü kişiye ödenen araç hasar bedeli ile değer kaybı bedelinin sigortalıdan rücuen tahsili talep edilmekte olup, davacı rücu sebebini sigortalı "araç sürücüsünün kazadan sonra olay yerini terk etmesi" olgusuna dayandırmıştır.

Taraflar arasındaki ZMMS poliçesi 13.10.2018 tarihinde keşide edilmiş olup, bu tarihte yürürlükte olan ZMMS Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlığını taşıyan B.4. maddesinin f bendinde, "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması" hali rücu sebebi olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, sigorta şirketinin ZMMS Genel Şartları B.4. maddesinin f bendi kapsamında sigortalısına rücu hakkının doğumu için iki sebebin bir arada bulunması gereklidir. Öncelikle, trafik kazasının "bedeni hasar"a neden olması gerekir. Zira, cümledeki ifadelerin diziliş biçime göre "bedeni hasara neden olan trafik kazalarında" ifadesi cümlenin başına konmuş olup, hangi tür trafik kazalarının bu bent kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açık bir tercihle belirlenmiştir.

Yani, maddi hasarla neticelenen trafik kazalarında salt olay yerinin terk edilmesi rücu sebebi değildir. İkinci koşul ise; sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebinin, "tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller"den birine dayanmaması gerekir.

Çünkü, sigortalı araç sürücüsünün tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gittiğini, can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaştığını ispat etmesi durumunda sigortacının rücu hakkı doğmayacaktır (Bkz: ... BAM 11. HD.nin 17.03.2021 tarih ve 1352/352; ... BAM 5. HD.nin 29.01.2021 tarih ve 127/104; ... BAM 3.HD.nin 10/02/2021 tarih ve 142/147; ... BAM 3.HD.nin 14/10/2020 tarih ve 2920/1248; ... BAM 9.HD.nin 17/12/2019 tarih ve 1704/1415 sayılı kararları).

Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalıya ait ZMM sigortalı aracın yapmış olduğu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası sonucunda karşı araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybını dava dışı 3.kişiye ödeyen sigortacının ödediği bedeli sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatmış olduğu icra takiplerine davalının itirazı üzerine davacı tarafından davalı aleyhine iş bu itirazın iptali davası açıldığı, Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda her ne kadar davalı ...'in olay yerini terk etmesinin davacı ...

Sigorta A.Ş. açısından rücu hakkının varlığı olarak değerlendirildiği belirtilmiş ise de Mahkememiz bilirkişi raporuyla bağlı olmayıp yukarıda belirtilen açıklamalarda ve istinaf kararında da değinildiği üzere somut olayda üçüncü kişiye ödenen araç hasar bedeli ile değer kaybı bedelinin sigortalıdan rücuen tahsili talep edilmekte olup davacının rücu sebebini sigortalı araç sürücüsünün kazadan sonra olay yerini terk etmesi olgusuna dayandırdığı, kazanın maddi hasarla neticelendiği, yani bedeni hasara neden olmadığı rücu için öncelikli koşulun gerçekleşmediği,

buna göre, ZMSS Genel Şartları B.4. maddesinin f bendinin somut olayda uygulanma imkanının olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.

Bu itibarla;

Katip ... Hakim ...