İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/528 K.2023/332

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile ...

A.Ş. arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalanarak müvekkili beton pompasını kiracı olarak kullanmaya başladığını, müvekkil şirket hazır beton üretim, satış ve dağıtım yaptığını, iş makinesi olarak beton pompasını leasing şeklinde öncelikle kullanma ve kira süresi sonunda mülkiyetini kazanma şeklinde anlaşma yaptıklarını, finans katılım iş makinesini peşin satın alarak müvekkiline kiralamış olduğunu, kiralanan araç ... marka 56CX/5 beton pompası seri no: 1015 marka 1.kalite iş makinesi(iş makinesi ya da beton pompası) olduğunu, davalı ... servis Ltd.

Şti. şirketinden alındığını, müvekkil beton pompasını olağan şekilde kullanırken üretim hatası nedeniyle beton pompasının gövdesinde deformasyon ve kırılma meydana geldiğini, müvekkil şirket 23.02.2019 tarihinde beton pompasının bağlı olduğu ... plakalı aracı beton dökümünün yapılacağı inşaata kurduğunu, iş makinesinin pompa operatörü ... tarafından inceleme yapıldığında pompada çatlak ve eğikler görmüş olduğunu, makineyi toparlayarak konu hakkında müvekkil işverene 03.03.2019 tarihli dilekçe ile durumu bildirdiğini, müvekkil beton pompasını 23.02.2019 ila 18.12.2019 tarihleri arasında 10 ay boyunca kullanamadığını,

beton pompasında meydana gelen kırılmanın nedeninin tespiti için İskenderun teknik üniversitesi mühendislik ve doğa bilimleri fakültesi dekanlığı metalürji ve malzeme müh. Bölüm başkanlığından

rapor alındığını, müvekkil şirket beton pompasının asıl üreticisi ... firması ile iletişim kurarak iade ve yeni ürün talep ettiğini, garanti süresi dolduğu için firma talebi reddettiğini, müvekkilinin 10 ay boyunca uğradığı zararın 500.000,00 TL kar kaybı mahrumiyetinin mevcut olduğunu, beton pompasının çalışmadığı günlerde aynı cins pompa kiralama tekliflerinin aylık ortalama 50.000,00 TL arasında değiştiğini, beton pompasının kırılmasının tamamen üretim hatasından kaynaklandığını, müvekkilinin zararının tazmininden davalı şirket üretici sıfatıyla sorumlu olduğunu, müvekkilin kar kaybı zararının tazmini taleplerinin mevcut olduğunu,

ihtiyati tedbir taleplerinin mevcut olduğunu, müvekkilinin uğradığı kazanç kaybından kaynaklı tazminatın zararın doğduğu tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte kabulünü şimdilik 500.000,00 TL olduğunu, her an mal kaçırma ihtimali

bulunduğundan davalı menkul ve gayrimenkul üzerine tedbir konulmasını, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde: Taraflar ileri sürdükleri vakıalara ilişkin

tüm delillerini dava ve cevap dilekçeleri ile mahkemeye sunmalarını, yazılı yargılama usulünün aksine HMK.139 “ön inceleme duruşmasına davet” aşaması şeklinde 2 haftalık uzamaya müncer olan bir özel usul daha düzenlenmediğini ve bilinçli olarak sustuğunu, mahkemece HMK.139 tatbik edildiğini ve davacı tarafa 07.10.2020 tarihli tensip zaptının 10 numaralı kararı ile delillerini usulünce ikame etmesi için 2 haftalık kesin süre sonuçlarını bildirerek aynı tarihte e-tebligat ile tebliğ edildiğini, bu kesin süre içerisinde de zikrettiği ekleri dava dosyasına sunmayan davacının yazdığı delillere dayanmaktan vazgeçtiğinin sabit olduğunu,

davacının tensip zaptıyla verilen kesin süre dahilinde de usulünce delil ikame etmemesi karşısında HMK.119 maddesi gereğince verilen sürelerde tamamlanmayan dava dilekçesinin reddi gerekmekte olduğunu, huzurdaki dava açısından maddi hukuk ve sözleşme hukuku nezdinde sözleşmeye yabancı bir 3. Kişi olan davacının herhangi bir husumet tevcih edebilme ve dava takip yetkisi bulunmadığını aksi kanıtlanana kadar açık olduğunu, hiçbir talep tevcih edebilme ve hüküm alabilme hakkı bulunmayan ve aksini de ispat edemeyen davacının ikame ettiği işbu dava olmayan bir dava olduğunu,

işbu dava husumet noksanlığı yönünden esasa girilmeden reddinin gerektiğini, davacının iddiasını ve vakıalarını genişletmesine ve değiştirmesine yeni bilgi ve belge sunmasına muvaffaklarının bulunmadığını, maddi hukuk anlamında hiçbir iddiasını ve hakkının varlığını ispat edemeyen davacının müvekkilden yahut herhangi bir vatandaştan bu metotla ileri süreceği her talebin maddi hukuk nezdinde kıymetsiz ve haksız olduğunu,

davacı taraf makinenin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren 2.5 yıl boyunca hiçbir şekilde makinenin bakımını ve periyodik kontrollerini yetkili servis müvekkil şirketten talep etmediğini ve bir bildirimde de bulunmadığını, beton pompalarının kontrolleri ciddi uzmanlık isteyen ve sertifikalı kuruluşlarca yapılması gereken önemli ve periyodik bir işlem olduğunu, davacı bu işlemleri garanti kapsamı sonundan itibaren 1.5 yıl daha yaptırmadığını ve özensiz kullanmaya devam ettiğini,

davacı tarafın tatbikini talep ettiği kanun içeriğinde hiçbir sübjektif hak tanıyan maddi hukuk normu bulunmadığından talep hakkının da bulunmadığının hukuk gereği olduğunu, davacı tarafça hiçbir delil ve bilgi de sunulmamış olmakla dava konusu taşınırı kullanamadığı sebebiyle; ikame kiralama yapılmadığından davacı tacir mamelekinde azalma olmadığı, kaçırılan bir iş fırsatı belirtilmediğinden mamelek artış fırsatının da kaçırılmadığı bu sebeple kar kaybı yaşamadığının sabit olduğunu, yasa da yer alan üç zarar kaleminden ikisini iddia etmeyerek dava konusu yapmadığı bu nedenle herhangi bir talebinin de olmadığı tespit edilmesi gerektiğini,

davacı ikame ettiği davasında hiçbir kanıt sunmaksızın “kar kaybı” talep etmiş ise de iddiasının ispatına yönelik tek bir belge sunmadığını, dolayısıyla ispat hakkını da kaybettiğini, bu iddiasını ispata elverişli ve tahkikata konu edilecek bir delil de bulunmadığından davanın esas bakımından da reddi gerektiğini, ticari hayatta son derece olumlu bir ticari itibarı bulunan müvekkil aleyhine açılan huzurdaki davanın usul ve esas yönünden reddini ve bu haksız taleplere itibar edilmemesini, giderilmeyen dava dilekçesi noksanlığı sebebiyle usulden reddini,

dava takip yetkisi ispatsız ve sonucunda aktif husumet ehliyeti eksikliği bariz bulunduğundan esasa girilmeyerek davanın usulden reddini, davacı tarafa talep hakkı veren ispat edilmiş bir tek maddi hukuk normu ve dolayısıyla hak bulunmadığından haksız davanın esastan reddini, açıklanan vakıalar ve somut gerçeklik üzerine davacı iddiaları esas

bakımından da haksız olduğunu, esastan reddini, bilumum yargılama harç ve masraflarının davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVA

Davalı / karşı davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin Kore’de mukim ... firmasının ürettiği iş makinelerini satmakta olduğunu, üretici firma olmadığını, müvekkil şirket davacıdan iki adet daire almak üzere kendi üzerine düşen ifa yükümlülüğünü yerine getirdiğini, sunulan dekontlar ile 21.04.2016 tarihinde 180.000,00 EURO ve 15.06.2016 tarihinde 200.000,00 EURO olduğunu, taşınmazları satın almak maksadı ile ödemelerini tamamladığını, 27.09.2018 tarihine kadar bedellerini peşinen 2016 yılında döviz ile ödediği hakkı olan taşınmazları karşı taraf borcunu ifa etmekten haksız olarak kaçındığı için devralamadığını,

bedelinin tamamını 2016 yılında ödedikleri taşınmazları 2018 yılında farklı taşınmazlar olarak devraldıklarını, karşı davalı şirket konkordato teklifi dolayısıyla mehil süresi içinde bulunduğundan ne sulhen ne de yasal olarak “cebri icra yolu” ile alacaklarının bugüne dek tahsilinin mümkün olmadığını, müvekkilinin süreç içindeki tüm iyi niyetli çabaları karşı davalı tarafça sonuçsuz bırakıldığını, müvekkilinin alacağına kavuşamadığını, müvekkil şirket asıl alacağı, işlemiş ve işlemekte olan faizi yanı sıra, yabancı para kur artışı ve bu süreçte de alacağına kavuşamaması aşkın zararın oluşmasına neden olduğunu, karşı

davalarının kabulünü, fazlaya dair tüm talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, taraflar arasında süregelen ticari ilişki nedeniyle sonuç olarak 426.971,73 TL asıl alacak, temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işlemekte olan bankalarca uygulanan en yüksek reeskont faizi oranında yasal ticari temerrüt faizi, aşkın zarar kalemleri zımnında; işletilemeyen para sebebiyle mahrum kalınan kar ve kur farkı dolayısıyla geçen zaman içinde paranın değer kaybetmesi sebebiyle meydana gelen zararlarının toplamının bilirkişi incelemesi ile tespit edileceğinden şimdilik 1.000,00 TL’lik kısmı olmak üzere toplam 427.971,73 TL alacaklarının davalıdan tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde

bırakılmasını talep ve dava etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın; asıl davanın, davacı ile dava dışı ... Bankası arasında Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında beton pompası makinesinin kiralandığı, davalı şirketin üretici firma olduğu, makinedeki ayıp nedeniyle uğranılan 10 aylık kar kaybını davacının talep ettiği, karşı davada ise taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, karşı davada karşı davalının iki adet 180.000,00-EURO, 200.000,00-EURO bedelli taşınmazı 2016 yılında satın aldığı, davalının taşınmazları devretmediği iddiasının olduğu, 2018 yılında davalının farklı taşınmazları devrettiği, bu iki taşınmazın bedelinin 800.000,00-TL olduğu, aradaki işletilmeyen ve mahrum kalınan para sebebiyle kar kaybı, kur farkı tazmini talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 27/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

7.1 Davalı/karşı davacı şirkete ait ticari defterlerin Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu görülmüş olup e-defterlerin yasal sürecinde e-defter beratının alındığı, usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu, 7.2 Sayın Mahkemenizce 01.05.2020 tarihinde yapılan virmanın kabul edilmesi halinde Davalı/Karşı davacının yanın Davacı/Karşı yandan davalıdan 426.971,73 TL alacaklı olduğu, Sayın Mahkemenizce 01.05.2020 tarihinde yapılan virmanın kabul edilmemesi halinde Davalı/Karşı davacının yanın Davacı/Karşı davalıdan yandan 3.159,73 TL alacaklı olduğu,

7.3 Sayın Mahkemenizce davacı/karşı davalının talebinin kabul edilmesi halinde davacı/karşı davalının kirala yolu ile çalıştırdığı makinenin 23.02.2019 tarihinde arıza yaptığı 18.12.2019 tarihince çalışmaya başladığı kabulle 298 gün çalışmadığı ... Tel. Bilg. İnş. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti. emsal olarak bildirdiği ücretin ortalamasının (10.000,00 TL + 15.000,00 / 2=) 12.500,00 TL olduğu, günlük ücretinin (12.500,00 TL /30=) 416,66 TL olduğu, buna göre Sayın Mahkemenizce davacı/karşı davalının talebi kabul edilmesi halinde (416,66 TL x 298 gün=) 124.164,86 TL olabileceği, talebe bağlı kalınarak 50.000,00 TL olabileceği, 7.4 Davalı ... Servis Ltd. Şti. tarafından Kore’den ithal edilerek Türkiye’de davacı...

A.Ş.’ye leasing yoluyla satılan ve dosya kapsamından 22.09.2016 tarihinde teslim edildiği anlaşılan dava konusu ... marka tipi beton pompasının, a) Garanti süresinin 1 yıl ve 1000 saat (hangisi erken dolarsa) olduğu ve 22.09.2017 tarihinde dolduğu;

B) Üretimden kaynaklı gizli ayıplı olması nedeniyle 2 yıl 4 ay kullanıldıktan ve garanti süresi dolduktan sonra 23.02.2019 tarihinde hasar gördüğü, Bilirkişinin heyetinin 02/03/2022 tarihli raporunda özetle; 1. Davalı ... Servis Ltd. Şti. tarafından Kore’den ithal edilerek Türkiye’de davacı Karaman İnşaat AŞ’ye leasing yoluyla satılan ve dosya kapsamından 22.09.2016 tarihinde teslim edildiği anlaşılan dava konusu ... marka tipi beton pompasının, a) Garanti süresinin 1 yıl ve 1000 saat (hangisi erken dolarsa) olduğu ve 22.09.2017 tarihinde dolduğu;

b) Üretimden kaynaklı gizli ayıplı olması nedeniyle 2 yıl 4 ay kullanıldıktan ve garanti süresi dolduktan sonra 23.02.2019 tarihinde hasar gördüğü.

2. Asıl davada davacının talebinin ayıba ilişkin özel hükümlere, başka bir deyişle seçimlik hakların kullanılmasına ilişkin olmayıp ayıp sebebiyle genel hükümlere göre tazminat talebi niteliğinde olduğu, bu sebeple ayıba ilişkin muayene ve ihbar yükümlülüklerinin incelenmesine yer bulunmadığı, davacının genel hükümlere göre kar mahrumiyeti zararını isteyip isteyemeyeceği üzerinde durulması gerektiği, 3.Beton pompasında meydana gelen ayıbın, bakım eksikliği veya kullanım hatasından kaynaklanmadığı,

imalat hatası olduğu ve kullanıma bağlı olarak sonradan ortaya çıkan gizli ayıp niteliğinde bulunduğu yukarıdaki teknik incelemelerde tespit edildiğine göre, kâr mahrumiyetinin istenebilmesi için ayıbın, davalının satmış olduğu beton pompasındaki üretim hatasından kaynaklı olarak ortaya çıkmış olmasının gerekli illiyet bağını sağlamak için yeterli görüldüğü,

4.Bununla birlikte davacının, beton pompasını kullanamadığı yaklaşık 10 aylık süre içinde kaçırdığı işi, kaybettiği “kuvvetle muhtemel” geliri ispat etmesi gerektiği, Sayın Mahkeme, dosyaya sunulan deliller kapsamında davacının normalde beton pompasını işler vaziyette kullanarak gelir elde ederken meydana gelen arıza nedeniyle işi yapma fırsatını kaçırdığına kanaat getirirse, davacının kâr mahrumiyetini tazmin koşullarının tümüyle gerçekleştiği sonucuna ulaşılabileceği,

5.Davalı/karşı davacı şirkete ait ticari defterlerin Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu görülmüş olup e-defterlerin yasal sürecinde e-defter beratının alındığı, usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu, 6.Sayın Mahkemenizce 01.05.2020 tarihinde yapılan virmanın kabul edilmesi halinde Davalı/Karşı davacının yanın Davacı/Karşı yandan davalıdan 426.971,73 TL alacaklı olduğu, 7.Sayın Mahkemenizce 01.05.2020 tarihinde yapılan virmanın kabul edilmemesi halinde Davalı/Karşı davacının yanın Davacı/Karşı davalıdan yandan 3.159,73 TL alacaklı olduğu,

8.Sayın Mahkemenizce davacı/karşı davalının talebinin kabul edilmesi halinde davacı/karşı davalının kirala yolu ile çalıştırdığı makinenin 23.02.2019 tarihinde arıza yaptığı 18.12.2019

tarihince çalışmaya başladığı kabulle 298 gün çalışmadığı ... Tel. Bilg. İnş. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti. emsal olarak bildirdiği ücretin ortalamasının (10.000,00 TL + 15.000,00 / 2=) 12.500,00 TL olduğu, günlük ücretinin (12.500,00 TL /30=) 416,66 TL olduğu, buna göre Sayın Mahkemenizce davacı/karşı davalının talebi kabul edilmesi halinde (416,66 TL x 298 gün=) 124.164,86 TL olabileceği, talebe bağlı kalınarak 50.000,00 TL olabileceği, Bilirkişi heyetinin 04/07/2022 taihli ek raporunda özetle.

İtirazlar tetkik edilmiş, takdiri mahkemeye ait olmak üzere; teknik yönden kök raporda değişiklik yapmaya gerek yoktur ve aynen geçerlidir.Kök raporumuzda görüş değişikliğini gerekli kılacak bir husus olmadığından aynen geçerlidir şeklinde,Bilirkişi heyetinin 05/12/2022 tarihli ek raporunda özetle.

Teknik değerlendirmede değişiklik olmadığı için mali ve hukuki yönden de değişiklik yapılmasına gerek olmadığı; kök ve ek raporda açıklanan kanaati koruduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Davacı-karşı davalı vekilinin 03/03/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; belirsiz alacak davamızın bedelinin 74.164,89TL arttırılarak 124.164,89TL olarak işlemiş faiziyle birlikte Müvekkile ödenmesi ile davamızın kabulüne, karşı davacı/Davalının 3.159,73TL olan cari hesabı tek taraflı bir alacağın temliki (virman) kaydı ile borçlandırmak suretiyle kayıtlarında oynama yaparak kötü niyetli şekilde açtığı davasının reddi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davalı/karşı davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamı bilirkişi kök raporu ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; asıl davanın, davacı ile dava dışı ... Bankası arasında Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında beton pompası makinesinin kiralandığı, davalı şirketin üretici firma olduğu, makinedeki ayıp nedeniyle uğranılan 10 aylık kar kaybını davacının talep ettiği, karşı davada ise taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, karşı davada karşı davalının iki adet 180.000,00-EURO, 200.000,00-EURO bedelli taşınmazı 2016 yılında satın aldığı, davalının taşınmazları devretmediği iddiasının olduğu, 2018 yılında davalının farklı taşınmazları devrettiği, bu iki taşınmazın bedelinin 800.000,00-TL olduğu, aradaki işletilmeyen ve mahrum kalınan para sebebiyle kar kaybı, kur farkı tazmini talebine ilişkin olduğu,

Davalı ... Servis Ltd. Şti. tarafından Kore’den ithal edilerek Türkiye’de davacı...

AŞ’ye leasing yoluyla satılan ve dosya kapsamından 22.09.2016 tarihinde teslim edildiği anlaşılan dava konusu ... marka tipi beton pompasının, garanti süresinin 1 yıl ve 1000 saat (hangisi erken dolarsa) olduğu ve 22.09.2017 tarihinde Dolduğu; üretimden kaynaklı gizli ayıplı olması nedeniyle 2 yıl 4 ay kullanıldıktan ve garanti süresi dolduktan sonra 23.02.2019 tarihinde hasar gördüğü;Asıl davada davacının talebinin ayıba ilişkin özel hükümlere, başka bir deyişle seçimlik hakların kullanılmasına ilişkin olmayıp ayıp sebebiyle genel hükümlere göre tazminat talebi niteliğinde olduğu,

bu sebeple ayıba ilişkin muayene ve ihbar yükümlülüklerinin incelenmesine yer bulunmadığı, davacının genel hükümlere göre kar mahrumiyeti zararını isteyip isteyemeyeceği üzerinde durulması gerektiği,Beton pompasında meydana gelen ayıbın, bakım eksikliği veya kullanım hatasından kaynaklanmadığı, imalat hatası olduğu ve kullanıma bağlı olarak sonradan ortaya çıkan gizli ayıp niteliğinde bulunduğu, kâr mahrumiyetinin istenebilmesi için ayıbın, davalının satmış olduğu beton pompasındaki üretim hatasından kaynaklı olarak ortaya çıkmış olmasının gerekli illiyet bağını sağlamak için yeterli görüldüğü,

Davacının, beton pompasını kullanamadığı yaklaşık 10 aylık süre içinde kaçırdığı işi, kaybettiği “kuvvetle muhtemel” geliri ispat etmesi gerektiği, dosyaya sunulan deliller kapsamında davacının normalde beton pompasını işler vaziyette kullanarak gelir elde ederken meydana gelen arıza nedeniyle işi yapma fırsatını kaçırdığına kanaat getirildiği, davacının kâr mahrumiyetini tazmin koşullarının tümüyle gerçekleştiği sonucuna ulaşıldığı,Davalı/karşı davacı şirkete ait ticari defterlerin Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında e-defter olarak tutulduğu görüldüğü, e-defterlerin yasal sürecinde e-defter beratının alındığı,

usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu, davalı/karşı davacının kendi ticari defterlerine göre 10.01.2020 tarihinde 3.159,73 TL alacaklı olduğu, diğer yandan 01.05.2020 tarihinde genel virman dekontuyla 423.812,00 TL borç kaydı yapıldığı, bu virman neticesinde davalı/karşı davacının 426.971,73 TL davacı/karşı davalıdan alacaklı olduğu, 01.05.2020 tarihinde yapılan virmanın, 27.09.2018 tarihinde...

Daire Satışından geldiği görüldüğü, bu bağlamda yapılan virmanın ispata muhtaç olduğu,Davacı/karşı davalının talebi yönünden davacı/karşı davalının kiralama yolu ile çalıştırdığı makinenin 23.02.2019 tarihinde arıza yaptığı 18.12.2019 tarihince çalışmaya başladığı kabulle 298 gün çalışmadığı ... Tel. Bilg. İnş. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti. emsal olarak bildirdiği ücretin ortalamasının (10.000,00 TL + 15.000,00 / 2=) 12.500,00 TL olduğu, günlük ücretinin (12.500,00 TL /30=) 416,66 TL olduğu, (416,66 TL x 298 gün=)

124.164,86 TL olabileceği hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.