İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/301 K.2024/416

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili 07.05.2021 tarihinde açtığı dava dilekçesinde.

Müvekkili ile davalı şirket arasında 05/02/2018 tarihinde araç kiralama sözleşmesi imzalandığını, müvekkil şirketin işbu sözleşmede kiracı, davalının ise kiralayan olduğunu, sözleşmenin Ek - 2 kısmında yer alan sözleşme öncesi bilgilendirme formu bölümünün 5 .maddesinde davaya konu senedin teminat senedi olarak düzenlendiğini açıkça görüldüğünü, sözleşmenin 3 yıl süre ile geçerli olacağının taraflarca imza altına alındığını, sözleşmenin sona erdiği tarihin 05/02/2021 olduğunu,

resmi mail adresleri aracılığıyla müvekkilinin kendilerine borçlu olmadığını ve araçların sözleşme bitiminde iade edilebileceği hususunda taraflar arasında mutabık kalındığını, araçların 05/02/2021 tarihinde sözleşmeye uygun olarak davalı şirkete iade edildiğini ve fatura kesilerek müvekkiline gönderildiğini, ancak senetleri iade etmeyerek usul ve yasaya aykırı şekilde icra takibine konu edildiğini, senet metinlerinin incelendiğinde tanzim tarihlerinin, taraflarının ve bedellerinin aynı olduğunun görüleceğini, takibe konu her iki senedin de sözleşme ile birlikte teminat senedi olarak imza altına alındığının açıkça görüleceğini,

takibe konu edilen senedin, taraflar arasındaki sözleşmenin teminatı olarak alacaklı tarafından borçludan alındığının ve bunun da kayıtsız şartsız borç ikrarını içermediğinin kabulü gerektiğini, davalı şirketin konkordato sürecinde olup; komiserlerin bilgisi dahilinde olup olmadığının sorulmasına karar verilmesini talep ettiklerini bildirerek davanın kabulü ile 2.949,82 Euro ve 5.400 Euro bedelli senetler bakımından borçlu olmadığının tespitini, %20 den aşağı olamamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 19.11.2021 tarihli davaya cevap dilekçesinde.

Takibe konu bonoların TTK'da yer alan tüm unsurları ihtiva eden kayıtsız şartsız ödeme tarihi içeren bono hükmünde olduğunu, nitekim söz konusu bonolar üzerinde ne teminat ibaresi yer aldığını ne de herhangi bir ilişkinin teminatı olarak belirttiğini, içtihatlarda da belirtildiği üzere bir senedin teminat senedi sayılabilmesi için senet üzerinde hangi ilişkinin teminatı olduğunu açıkça belirtilmesi yahut başkaca yazılı bir belge ile ispatlanması gerektiğini, taraflar arasında yazılı herhangi bir sözleşme bulunuyor olmasının bu sözleşme haricinde keşide edilmiş bonoları kendiliğinden teminat senedi haline getiremeyeceğini,

aksi durumun kabulünün ticari hayatı kilitleyeceğini, zira esasen her bononun taraflar arasında bir borç alacak ilişkisini tezahürü olarak düzenlendiğini ,davacının önündeki iddiaların hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere bir an için senedin teminat senedi olduğu varsayımında bulunulsa dahi davacı tarafın senedin teminatını teşkil ettiği sözleşmedeki borcun doğmadığını, başka bir ifadeyle teminatı teşkil eden hususun gerçekleşmediğini de huzurdaki davada ispatlaması gerektiğini,

müvekkilinin ticari defter kayıt ve belgelerinin bilirkişi marifeti incelemesi neticesinde müvekkilinin davacılardan alacağı olduğu ve davacıların borçlu olmadıkları yönünde iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkça anlaşılacağını, yine kabul anlamı gelmemekle birlikte davacı tarafından gönderilen müvekkili şirket çalışanı tarafından gönderdiği maili ve sözde teminat senedinin paraya çevrilmesinin gerektirecek hukuki durumun oluşmadığını ispatlamaya yönelik olarak delil sunduğu mailin borçlu olmadığına dair bir delil olarak ileri sürmeye çalışmasında taraflar önce anlaşılamadığını,

söz konusu mailde müvekkili şirket çalışanının 02 Ekim 2020 tarihinde araçların geri dönüşünü talep ettiği, araçlar süresinden önce Şubat 2021'den önce iade alınacağı için sözleşmenin 5/h maddesinde düzenlenen kilometre aşımı faturalamasını yapılmayacağı, yalnızca araç dönüşlerinde varsa hasarlarını yaptırılması gerektiğinin belirtildiğini,

bu mailde açıkça görüleceği üzere müvekkili şirket çalışanının araçları sözleşme süresinden önce iade edilmesi koşuluna bağlı olarak sözleşmede düzenlenen aşkın kilometre faturasının düzenlenmeyeceğinin belirttiğinin açıkça görüleceğini oysa ki davacı tarafından araçların sözleşme bitiş tarihinde yani 5 Şubat 2021 tarihinde iade edilmiş olup bu hususun dava dilekçesinde ikrarla da sabit olduğunu, davacının mailde bildirilen erken iade imkanın kullanmadığını, dolayısıyla mailin dava ile bağlantısı olmamasına rağmen açıklama ihtiyacı hasıl olduğunu bildirerek davanın reddini,

yargılama ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasının talep etmiştir.

GEREKÇE

Davanın; İİK. 72. Maddesine dayalı Menfi Tespit davası olarak açıldığı ancak dava açıldıktan sonra icra dosyasına ödeme yapıldığı ve bu nedenle Menfi Tespit davasının İstirdat davasına dönüştüğü görüldü.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 22/12/2022 tarihli raporunda; "..Dosya , davacının sunulanları ve davalının sunulan usulüne uygun ticari kayıtları, dayanakları, icra dosyası uyap çıktıları , sözleşme ve ekleri yukarıda ayrıntıları ile incelenmiş olup ,

- Davacı tarafından ticari defter sunulmamış olup sunulan Muavin defter kayıtları kapsamında davalının 1.482,37 TL borçlu olduğu,

- Davalının sunulan üsulüne uygun kayıtlarında davacının 71.813,54 TL borçlu olduğu

- Taraflar arasındaki araç kiralama ilişkisinden kaynaklı davaya konu senetlerin davalıya verilmiş olduğu

- Davalıya teslim edilen araçlarda teslim tarihi itibariyle sözleşmeyle belirlenen km aşımlarının söz konusu olduğu,

- Davalı tarafından km aşımının hesaplanarak davacıya fatura edildiği, ve tarafımızdan da Sözleşme kapsamında km aşımı hesaplaması Yapılmış Olup, söz konusu tutarın takibe konu senetler miktarı kadar olduğu davacının tespit edilenler uyarınca sözleşmeden kaynaklanan borçları sebebiyle söz konusu senetlerden dolayı borçlu olmadığı hususunun dosyada dayanaklarının bulunmadığı..." tespit edilmiş,

Bilirkişi 29/12/2023 tarihli ek raporu ile; "...Davacı itirazları etraflıca incelenmiş hususlardaki itirazlarının takdirinin olacağı, davalının km aşımına ilişkin düzenlediği fatura sebebiyle kök raporumuzda yapılan hesaplamaları yeniden değiştirecek bir husus bulunmadığı..." tespit ve rapor edilmiştir.

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle ; .... İcra Müd. ... E. Sayılı takibe dayanak 2.949,82 Euro ve 5.400,00 Euro bedelli senetler davacı ile davalı arasında imzalanan Araç Kiralama Sözleşmesine ilişkin düzenlenen teminat senedi olduğundan ( toplamda 8.349,82 Euro ) davacıların davalıya karşı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği,

Davanın; İİK. 72. Maddesine dayalı Menfi Tespit davası olarak açıldığı ancak dava açıldıktan sonra icra dosyasına ödeme yapıldığı ve bu nedenle menfi tespit davasının İstirdat davasına dönüştüğü ,

Tarafların iddia ve savunmaları , icra dosyası, yapılan bilirkişi incelemesi , toplanan tüm deliller ve mahkememizce yapılan yargılama neticesinde ; taraflar arasında 05.02.2018 tarihinde Araç Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 5.h .Maddesinde “h.İş bu sözleşmeye konu araçlar Ek-l'de belirtilen kilometre limitlerini aşması halinde , km başına 0,10 Euro KDV km aşım bedeli kiracıya ... tarafından fatura edilecek ve bu bedel de kiracı tarafından 10 gün içinde ödenecektir.

Faturalarda fatura tarihindeki kur esas alınacaktır." hükmünün yer aldığı , davalı vekili vasıtası ile 17.03.2021 tarihinde ....İcra Müdürlüğünün ... E, sayılı dosyasından 2 bonoya ilişkin toplam 8.349,82 Euro takip talebinde bulunduğu ,davacı tarafından iş bu dava tarihi olan 07.05.2021 tarihinden 3 gün sonra 10.05.2021 tarihinde icra dosyasına 96.770,70 TL'nin “...

İcra Müd. ... esas sayılı dosyasında haciz baskısı altında ve istirdat talep hakkımı...” şeklinde ihtirazi kayıt ile yatırıldığı banka dekontunun dosya kapsamında mevcut olduğu , davalıya teslim edilen araçlar da teslim tarihi itibariyle sözleşmede belirlenen km aşımlarının söz konusu olduğu , davacı taraf davasına dayanak olarak davalının 01.10.2020 tarihli mailini bildirdiği , söz konusu mailde km aşımı olmadığı yer almakta ise de davacı tarafın 01.10.2020 tarih itibariyle araçları teslim etmediği ,

sözleşmenin normal bitim süresi olan Şubat 2021 'de teslim ettiği söz konusu 01.10.2020 tarihli mailden sonra 6 ay daha araçların davacı yeddinde kaldığı , araçların teslim anındaki km'lerinin sözleşme kapsamında belirlenen azami km'nin üzerinde kullanım olması sebebiyle yine sözleşme kapsamında davalı tarafından km aşımının hesaplanarak davacıya fatura edildiği ve söz konusu tutarın takibe konu senetler miktarı kadar olduğu hesaplanmış olmakla davacının borçlu olmadığına ilişkin bildirdiği hususların aksine tespit edilenler uyarınca sözleşmeden kaynaklanan borçları sebebiyle söz konusu senetlerden dolayı borçlu olmadığı hususunun dosyada

dayanaklarının bulunmadığı alınan dosya kapsamına uygun bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır