İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/383 K.2023/544

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;davacının ... plakalı traktör tipli aracın maliki olduğunu, bahse konu traktörün 01.10.2014 tarihinde müteveffa sürücü ... idaresindeyken ...-... (...) karayolunda seyir halinde olduğu sırada kaza geçirdiğini, kazanın, sürücünün KTK m. 52/b (Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,) maddesini ihlali sonucu gerçekleştiğini, kaza sonucu sürücü ...'nın hayatını kaybettiğini, bununla beraber araçta ve römorkta maddi hasar meydana geldiğini, sürücü ...'nın mirasçılarının vefat nedeniyle davalı sigorta şirketine karşı ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ...sayılı davasını ikame ettiğini, davanın 268.000,00 TL üzerinden kabul edildiğini, mirasçıların ilamlı takip başlattığını, davalı şirketin .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile yapılan ilamlı takipteki tüm borcu 10.11.2016 tarihinde ödediğini, davalı şirketin halef sıfatıyla istiap haddi aşımını (poliçeye aykırılık) gerekçe göstererek 2 yıllık zamanaşımı dolduktan sonra 22.04.2022 tarihinde .... İcra Müdürlüğü ...E.

Sayılı dosyası ile davacılara rücu ettiğini, gönderilen ödeme emrine itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalı şirketin halef sıfatıyla istiap haddi aşımı (poliçeye aykırılık) yaptığı rücuda zamanaşımı süresini kaçırdığından davanın açıkça hukuka aykırı olduğunu, kaza tespit tutanağı ve KYOK kararından anlaşılacağı üzere kaza sebebinin fazla yük olmayıp sürücünün kontrolü kaybederek aracın yoldan çıkmasına ve devrilmesine sebebiyet vermesi olduğunu, kazada istiap haddi aşımına dair herhangi bir kayıt bulunmadığını,

istiap haddi aşımı olsa dahi Yargıtayın istikrar kazanan içtihatlarından anlaşılacağı üzere istiap haddi aşımının kazaya sebebiyet veren bir başka deyişle illiyet bağı bulunan durumda olması gerektiğini, bu nedenle rücu gerekçesinin yerinde olmadığını, davalı şirketin zamanaşımı süresi dolduktan sonra tamamen haksız olarak dayanaksız rücu takibini yaptığını, davaya konu olay nedeniyle davalı şirketin açtığı bir diğer icra takibi olan ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya nedeniyle açılan davanın İstanbul 13. ATM ... Esas sayılı dosya ile devam ettiğini, dosyaların birbiriyle doğrudan bağlantılı olması nedeniyle birleştirilmesi karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşıldı.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;huzurdaki davaya konu icra takibi, müvekkil sigorta şirketinin davacı sigortalısına karşı karayolları motorlu araçlar zmss poliçesi kapsamında ödemiş olduğu tazminatın zmss genel şartlar uyarınca rücu edilmesi maksadıyla zmss sigortalı araç maliki / işleteni ...'e karşı başlatıldığını, davacı ...'e ait ... plakalı ...

Traktör tipi araç müvekkilimiz Şirket tarafından 0001-0210-08924833 numaralı 27.03.2014 - 27.03.2015 başlangıç ve bitiş tarihli karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, teminat altına alınan ... plakalı araç, 01.10.2014 tarihinde dava dışı müteveffa ... sevk ve idaresinde iken ... Köyünden ...

Köyü istikametine seyri sırasında aracın dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu kontrolünü kaybederek aracın arkasında bağlı römorkta bulunan kişilerle şarampole yuvarlandığını, ne ...

Traktör'ün ne de bağlı römorkun yolcu taşıma amacıyla kullanılamayacağı izahtan vareste olmakla beraber, araç ve römorkta sürücü dahil 7 kişi kaza sonucu zarar gördüğünü, kaza mahallinde intikal eden kolluk kuvvetleri tarafından kaza yerinde gerçekleştirilen incelemeler doğrultusunda kaza sonucu vefat eden ...'nın KTK Madde 52/1-b da düzenlenen kurala aykırı hareket ederek kazaya %100 kusuruyla sebebiyet verdiği tespit edildiğini, söz konusu trafik kazası sonucunda vefat eden ...'nın desteğinden yoksun kalan mirasçıları maddi tazminat talebiyle vefat nedeniyle davalı sigorta şirketine karşı ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ...sayılı davasını ikame etmiştir. Dava 268.000,00 - TL üzerinden kabul edilmesi üzerine Mirasçılar ilamlı takip başlattığını, davalı şirket de .... İcra müdürüğünün ... E. Sayılı dosyası ile yapılan ilamlı takipteki tüm borç müvekkil şirket tarafından ödendiğini, kaza tespit tutanağında tespit edildiği üzere sigortalı araç sürücüsü ... kazaya %100 kusuruyla sebebiyet vermiş, yolcu taşımaya uygun olmayan ...

Traktöre bağlı römorkla yolcu taşıyarak ZMSS Genel Şartlar'a aykırı hareket ettiğini, yolcu taşımaya ruhsatı olmayan araçta (sigortalı araca bağlı römorkta) yolcu taşınması, ayrıca istiap haddinin 4 kişi ile aşılmış olması nedeniyle müvekkil şirketin meydana gelen zarardan dolayı ödediği tazminatı Trafik Sigortası Poliçesi ve Poliçe Genel Şartları uyarınca sigortalısına (araç işleteni/malikine) rücu etme hakkı bulunduğunu, işbu ödemenin rücu edilmesi için davacı aleyhine ....

İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davacının zamanaşımı def'ilerinin yerinde olmadığını, işbu davaya konu olan icra takibinde müvekkil sigorta şirketi tarafından rücu edilen tutar; .... İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyasında da görüleceği üzere 605.511,29 TL asıl alacak olup, işbu alacak tutarı davalıların maliki/işleteni olduğunuz ... plakalı araç ile 01.10.2014 tarihinde meydana gelen kaza sonucu zarar gören 3.şahıslara ödenen tazminatın, istiap haddi sebebiyle poliçe umumi şartları ihlal edildiğinden rücuen tahsili talebi olduğunu, söz konusu ödenen alacak bakımından zamanaşımı söz konusu olmadığını, şöyle ki;

söz konusu trafik kazası ölümlü ve maddi hasarlı bit trafik kazası olduğunu, bu bakımından uzamış zamanaşımı olan ceza zamanaşımı söz konusu olacağını, bu husus Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da yer almakta olduğunu, hal böyle olunca, dava konusu kaza sonucu vefat durumu söz konusu olduğundan uzamış zamanaşımının uygulanacağı hususu izahtan vareste olduğunu, burada meydana gelen eylemin kendisinin Türk Ceza Kanunu uyarınca cezayı gerektiren bir eylem olması yeterli olup ayrıca bir soruşturma dosyasının varlığına dahi gerek duyulmadığını,

Trafik Sigortası Genel Şartları C.8 maddesi 2.fıkrasında (KTK’nun 109.maddesi 2.fıkrasına ve BK’nun 60/2.maddesine koşut olarak) ölüm ve yaralanmalarda sigortacının sorumluluğu yönünden uzamış (ceza) zamanaşımı sürelerinin uygulanacağı hükmü yer aldığını, uzamış (ceza) zamanaşımı süreleri 5237 sayılı yeni Türk Ceza Yasası’nın yürürlüğe 01.06.2005 tarihinde girmesinden sonra Yasa’nın 66’ncı maddesine göre, bir veya birden fazla ölü varsa (15) yıl, bir veya birden fazla yaralı varsa (8) yıl olarak düzenlendiğini, huzurdaki dava da,

hak sahiplerine ödenen destekten yoksun kalma tazminatı ve hasar tazminatının rücuen tazminine yönelik olup dava tarihi itibariyle zamanaşımı dolmadığını, yani icra takibine konu olan alacak kalemleri olan vefat neticesiyle müteveffanın desteğinden yoksun kalanlara ödenen 605.511,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve hasar tazminatının da %100 kusuruyla kazaya sebebiyet veren davalıdan istenmesinde.

Karayolları Trafik Kanunu m. 109/2 gereği uzamış ceza zamanaşımı süresi geçerli olduğundan bu süre 15 yıl olduğunu, hal böyle iken, uzamış ceza zamanaşımı süresi içerisinde açılan icra takibine karşı davalının zamanaşımı itirazının haksız olduğu açık olduğunu, işbu dava süresinde açıldığını,

bu bakımdan davacının işbu davayı ikame etmesinde kanun ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde bir hukuki menfaati bulunmadığını, bu nedenle işbu davanın reddine karar verilmesi davacı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettikleri anlaşıldı.

DELİLLER

Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dava dosyasına, İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasına, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma nolu dosyasına, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına, trafik tescil kayıtlarına, kaza tespit tunağına, davalı şirket banka, poliçe ve diğer kayıtlarına, keşif ve bilirkişi incelemesine, tanık deliline, isticvap, yemin ve sair her türlü yasal delile dayanmışlardır.

UYAP sistemi üzerinden incelenen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında alacaklı ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ tarafından borçlular ... aleyhine 888.803,03-TL toplam alacağın tahsili için örnek 7 haciz yolu ile takibe girişildiği, ödeme emrinin borçlulara 21/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 24/10/2022 tarihinde borçlular vekilince icra takibine, ödeme emrine, alacağın tamamına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına, borca ve borcun tüm fer’ilerine ve yetkiye itiraz edilmiş olup, takibin durdurulduğu görülmüştür.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasının Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasına birleştirildiği, Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sırasında 27/04/2023 tarihli duruşmanın 1 nolu kararı ile birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasının tefrikine karar verildiği ve tefrik edilen birleşen davanın işbu esasa kaydı yapıldığı ve yargılamaya bu esas üzerinden devam olunduğu görülmüştür.

Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasında celp edilen ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... CBS soruşturma nolu dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyasında celp edilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dava dosyasında davacılar... tarafından davalı ... SİGORTA AŞ. aleyhine 07/01/2015 tarihinde tazminat davası ikame ettikleri, 13/10/2016 tarihinde davanın kabul edildiği ve verilen hükmün 15/02/2017 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ZMSS poliçesine dayalı olarak davalı sigortalı şirketi tarafından davacı sigortalı hakkında başlatılan icra takibine dayalı olarak açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre; dava dışı müteveffa ...'nın sürücülüğünü yaptığı traktörün 01.10.2014 tarihinde neden olduğu kaza sonucu davacıların murisi ...'nın vefat ettiği, araçta maddi hasar meydana geldiği, ...'nın mirasçılarının vefat nedeniyle davalı sigorta şirketine karşı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...sayılı davasını ikame ettiğini, davanın 268.000,00 TL üzerinden kabul edildiğini, mirasçıların ilamlı takip başlatması üzerine davalı şirketin .... İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile yapılan ilamlı takipteki tüm borcu 10.11.2016 tarihinde ödediği, davalı şirketin halef sıfatıyla istiap haddi aşımını (poliçeye aykırılık) gerekçe göstererek 22.04.2022 tarihinde .... İcra Müdürlüğü ...E.

Sayılı dosyası ile davacılara rücu ettiği anlışılmış olup, davacı yan davalı şirketin zamanaşımı süresi dolduktan sonra rücuya ilişkin takip yaptığını ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunmuş, davalı yan ise; huzurdaki davaya konu olan icra takibinin, davalı sigorta şirketinin davacı sigortalısına karşı karayolları motorlu araçlar ZMSS poliçesi kapsamında ödemiş olduğu tazminatın sigorta genel şartları uyarınca rücu edilmesi maksadıyla başlatıldığını, söz konusu trafik kazası ölümlü ve maddi hasarlı bit trafik kazası olduğu için uzamış zamanaşımı olan ceza zamanaşımının söz konusu olduğunu savunmuştur.

O halde somut olayda uyuşmazlık uyuşmazlığını nedeni ile zamanaşımı savunmasının yerinde olup olmadığı, olaya hangi zamanaşımı süresinin uygulanması geketiği noktalarında toplanmaktadır.

Davalı sigorta şirketinin, davacıların murisinin ZMMS olduğu, eldeki davanın haksız fiil faili aleyhine açılan bir tazminat davası olmayıp ZMSS poliçesine dayalı olarak sigorta şirketinin kendi âkidi aleyhine başlatılan takibe karşı açılmış olduğu, bu durumda davalı sigorta şirketi tarafından ödeme tarihinden itibaren iki yıllık süre geçtikten sonra icra takibi başlatıldığına göre zamanaşımı süresinin dolduğu,

davalının svunmasının aksine KTK'nın 109/3.maddesinde düzenlenen ceza (uzamış) zamanaşımı, sadece KTK'nın 109/2. maddesi gereğince motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların haksız fiil sorumlularından tazmini talebi ile açılan davalar için öngörüldüğü, KTK'nın 109/3. maddesindeki zamanaşımı hükmünün olaya uygulanması olanağı bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulü ile davacıların .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası kapsamında borçlu olmadıklarının tespitine, davalı yanın takipte kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır