İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/67 K.2024/506

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafa herhangi bir borçları bulunmadığı, dilekçe ekinde sundukları 3 adet dekont suretlerinden de müvekkil ... borçlarını ödeme tarihindeki dolar kuru üzerinden (6,80 - 6,95) ödediğinin anlaşıldığı, alacaklı olduğunu iddia eden davalı taraf, müvekkilleri aleyhine kötü niyetli olarak icra takibi başlattığı, bu nedenle müvekkillerinin alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafa ilgili icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, haksız ve hukuka aykırı açılan iş bu icra takibinde dosyadaki paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzerine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı borçlular ... ve ... tarafından 21.03.2020 düzenleme tarihli, 30.04.2020 vade tarihli 2.500,00 USD bedelli, 21.03.2020 düzenleme tarihli, 30.05.2020 vade tarihli, 2.500,00 USD bedelli, 21.03.2020 düzenleme tarihli, 30.07.2020 vade tarihli, 2.500,00 USD bedelli bonolar düzenlenerek müvekkiline teslim edildiğini, toplam 7.500,00 USD değerinde alacak için davacılardan ödeme alınamaması üzerine müvekkil tarafından takip borçlusu davacılar aleyhine 22.06.2022 tarihinde kambiyo senedine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, davacılar tarafından söz konusu takibe karşı ...

İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... E. ve 2022/...

K. sayılı dosyasında yetki ve borca itirazda bulunulmuş mahkemece takip haklı görülerek itirazının reddine karar verildiğini, akabinde bu davanın açıldığını, davaya konu İcra takibinden doğan borç, takip tarihine kadar müvekkiline ödenmemiş olup müvekkilinin haklı alacağının tahsilini teşkil eden takibe karşı açılan işbu davanın reddi gerektiğini, davacıların ödeme iddialarının asılsız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek,

davanın reddine, hukuki yarar yokluğu nedeniyle ihtiyati tedbir talebinin reddine, davacılar aleyhine asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, ... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasında takibe konu edilen senetlere ilişkin borcun ödendiğinden bahisle takip dosyası ve takibe konu senetler nedeniyle davalıya borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.

... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı takip dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ... ve ... olduğu, takibin 8.438,11-USD alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibi olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi 24.08.2023 tarihli raporunda özetle; davacıların İstanbul icra dairesi 2022/... esas sayılı icra takibine konu borç nedeniyle

borçlu olmadıklarının tespitini talep ettikleri davada;

davacıların borç doğurucu faturayı dava dışı ... şirketinden mal/hizmet alışı nedeniyle yaptıkları ancak havale ve diğer ödemeleri dava dışı ... şirketinin hissedarı ... adına ödedikleri görülmüştür. Davacıların davalı ... ile ticari alışverişleri bulunmadığını ve/veya dosyada mübrez belgelerden tespiti

yapılamadığı, dava dışı ... şirketinin, davacılar için tutulan cari hesap muavin özetleri

incelendiğinde taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı ve ticari ilişkinin 24.09.2019 tarihinde başladığı görüldüğünden, dava dışı şirket ile davacılar arasındaki açık hesap ilişkisi şeklinde gerçekleşmiş olan borç/alacak ilişkisini hükme elverişli bir şekilde tespit edebilmek için davacıların; hangi bankaya ve/veya hangi iban numarasına ödeme yapılıyor ise mahkemeden ilişkinin başlangıç tarihinden dava tarihine kadar olan sürede

hesap ekstresinin (24.09.2019- 31.12.2021) dosyaya celbi gerekeceği, mevcut durum itibariyle dava dışı şirket, davalı ile davacılar arasındaki borç/alacak ilişkisi

tespiti yapılamadığı tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi 12/01/2024 tarihli raporunda özetle; davacıların 2019-2021 tarihleri arasında dava dışı ... şirketinden 225.182,00 TL tutarlı

mal/hizmet alışı yaptıkları,

davacı ... hesaplarından davalıya 2019-2021 tarihleri arasında 215.575,00 TL EFT yapıldığı,

davacı ... hesaplarından davalıya 2019-2021 tarihleri arasında 179.175,00 TL EFT yapıldığı, davalıya toplamda 394.750,00 TL ödeme yaptıkları,

davalı ...’nın ... İcra Müdürlüğü 2022/ ... Esas sayılı dosyası ile davacılar aleyhine başlattığı takipte 147.922,52 TL ( 8.438,11 USD) talep ettiği, davacıların icra takip tarihi itibariyle (394.750-225.182) 169.568,00 TL fazla ödeme

yaptığından,

davacıların takip konusu bonoları, dava dışı şirketten satın aldıkları mal/hizmet nedeniyle

davalıya ifa uğruna verdikleri sayın mahkemece kabul gördüğü takdirde ... İcra

Müdürlüğü 2022/... Esas Sayılı dosyası yönünden borçlu olmadıklarının

değerlendirilmesi gerektiği hususu bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

Davacılar iddiasında, davacılardan ...'in yaptığı ödemeler nedeniyle takip dosyasında davalıya borçlu olmadıklarını, senet tanzim tarihinden sonra yapılan ödemelerin senet bedelinin karşılığı olduğunu ve bunun aksinin alacaklı tarafından yazılı delille ispatı gerektiğini belirtmiş, davalı taraf ise savunmasında, davacılar ile aralarında hem ticari hem de şahsi borç ilişkisi olduğunu, ticari olarak yapılan ödemelerin çoğunun davalının hesabına yapıldığını, dava konusu senetlerin ise davalının davacılara bizzat verdiği şahsi borca ilişkin olduğunu ve bu senetlerin karşılıklarının ödenmediğini, dayanak dekontlarda senetlere açık atıf olmadığından ödemenin ispatı için yeterli olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesindeki savunmasında, dava ve takibe konu senetlerin davacılara bizzat verilen şahsi borca ilişkin olduğu ve ödemenin de ticari ilişkiden kaynaklanan borca ilişkin olduğunu belirtmesi nedeniyle davalının savunmasına istinaden ispat yükü yer değiştirerek, bu senetlerin şahsi borca ilişkin olduğunu ve ödemenin de ticari ilişkiden kaynaklanan borca ilişkin olduğu hususunu ispat yükü davalıya geçmiştir.

Davalı senetlerin şahsi borca ilişkin olduğu ve davacıların yaptığını iddia ettiği ödemeler ve buna ilişkin dayandığı dekontların davalının şirketi ile davacılar arasındaki ticari ilişkiye dair olduğu savunmasında bulunmuş, davalının ödemelerin şirket alacağına ilişkin olduğu savunması ile ispat yükü davalıya geçtiği gibi, davacılar tarafından yapılan ödemelere dair dekontların davacının şahsi hesabına yapılması hususu ile davalının şirket alacağına ilişkin ödemeler savunmasına göre alınan bilirkişi raporunda bahse konu şirketle ticari ilişkileri kapsamında da davacıların fazla ödemede bulunduğu belirlendiğinden,

davalının takibe konu senet alacağının şahsi borca ilişkin olduğu ve ödemelerin de sahibi olduğu şirket ile davacılar arasındaki ticari ilişki kapsamında olduğu savunmasını ispatla yükümlü olduğu ancak gerek ödemelerin davalının şahsi hesabına yapılması, gerekse davacıların şirketle ticari ilişkileri kapsamında yapılan incelemede de yapılan ödemelerin fazla olduğu belirlendiğinden takip tarihi itibariyle davacıların davalıya borçlu olmadığı kanaatine varılmış ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca ödemeler davalının şahsi hesabına yapıldığından ve davacıların gerek kendisi gerekse şirketi ile ticari ilişkileri kapsamında borç/ alacak durumundan ve kendisine yapılan ödemelerin tutarından bilgi sahibi olması nedeniyle takip başlatmakta kötüniyetli olduğu değerlendirildiğinden takibe konu (147.922,51-TL tutarındaki) alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.