İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/409 K.2024/801

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin keşide etmiş olduğu ... ...

Şubesine ait ... hesap numarasında kayıtlı olan 20.03.2020 keşide tarihli, ... çek seri numaralı, 130.000,00-TL bedelli çekin 3. Kişi lehtar tarafından bankaya ibraz edildikten sonra müvekkili şirket ile iletişime geçildiğini ve müvekkili şirket tarafından işbu 3. kişiye çek miktarı ödenerek çekin teslim alındığını, müvekkili şirket anılı çeki bankaya teslim edemeden kaybolması ile rızası dışında çekin elinden çıkması sureti ile zayi ettiğini,

davacı müvekkilinin kendisi tarafından keşide edilen ve ödemeleri de 3. kişi lehtara yapılarak teslim alınan çeki kaybetmiş olduğundan işbu çekin iptali için mezkur davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, açıklanan ve mahkemece re'sen göz önüne alınacak nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak şartıyla; davanın kabulü ile, öncelikle dava sonuna kadar iptali istenen çekin ödenmesini önlemek için ihtiyati tedbir kararı verilerek ivedilikle ödeme yasağı konulmasına, ödeme yasağının çek muhatabı olan ... bankasına bildirilmesine,

müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından müvekkili şirketin elinden rızası hilafında çıkan yukarıda bilgileri verilen zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; zayii sebebiyle çek iptali talebinden ibarettir. Talep yönünden TTK 818/1-s maddesi göndermesi uyarınca 757 ila 763 ve 764/ilk fıkra hükümlerinin uygulanması gerekir. Zayi edildiği bildirilen çek ile ilgili ilanlar TTK. 762 madde delaletiyle TTK. 35 maddesinde bildirilen usule göre yapılmış, ilana havi Ticaret Sicili Gazeteleri mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş olup senedin süresi içerisinde bulunduğuna dair herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.

Davacının keşidecisi sıfatıyla bu davayı açtığı ve keşideci olduğunun davacının kendi kabulünde olduğu, bu hususta bir tereddüt bulunmadığı, ancak keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali istemi hakkı bulunmadığı, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil de olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı,

dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin,

ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19/04/2018 tarih, 2016/10022 Esas ve 2018/2952 Karar sayılı ilamı).

Nitekim benzer şekilde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14/09/2015 tarih, 2015/3370 Esas ve 2015/9210 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; "...Davaya konu çeklerin boş çek yapraklarından ibaret olmakla, boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptalinin talep edilemeyeceği, TTK 781/1. maddesinde belirtilen ibareleri içermediğinin dava dilekçesi kapsamından anlaşıldığı, ayrıca davacının olsa olsa keşideci olabileceği, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığından davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddin karar verilmesi.." gerektiği anlaşılmakla davanın HMK madde 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-imzalı) Hakim ... · (E-imzalı)