İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2012/226 K.2020/12

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin vermiş olduğu 27.07.2012 tarihli dava dilekçesinde özetle. "Davalı ... firması ile 29.02.2812 tarihinde Asansör Montaj Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre Davalı, ... Sitesi, ... Bulvarı, ... Cad. No: ... İstanbul adresinde mukim Davacı işyerinde yük asansörü yapmayı taahhüt ettiğini.

Davacının, Davalının üzerine düşen edimleri gerektiği gibi yapacağına İnanarak, Montaj Sözleşmesi'nin 7. maddesi gereğince davalıya 09.03.2612 tarihinde 20.000 TL peşin ödeme yaptığını. Devamla yine Sözleşmelin 7. maddesi gereğince davalıya, ... Bankası ... şubesiJnın ... çek numaralı, 05.08.2012 Tarihli ve 6.060 TL bedelli çek, ... Bankası ... $ubesiJnin 01.09,2012 Tarihli ve 4.900,00.-TL bedelli çek, ...

Şubesi'nin ... çek numaralı, 08.99,2012 Tarihli ve 3.500,00.-TL bedelli çek, ... Şubesi'nin 20.10.2012 Tarihli ve 10.000 TL bedelli çek, ... Şubesi'nin ... çek numaralı, 23.11.2012 Tarihli ve 5.â00,00.-TL bedelli cek olmak üzere toplam 28.500,09.- TL tutarında çekler verildiğini. Yük asansörünün tüm montaj isleri Davalı tarafından tamamlanarak Davacıya teslim edildiğini, insan asansörü montajına ise hiç başlanmadığını.

Davalı ... kazasının meydana gelmesinden bir hafta önce asansörün denemelerini yapmış, asansörü kullanmak üzere Davacıya teslim ettiğini, Davalı her türlü denemeyi yaptıklarını, sektör teamüllerine göre asansörlerin sözleşmede belirtilen tasıma kapasitesinin 1,5 katını dahi kolaylıkla kaldırabilecek nitelikte olduğunu, asansörü gönül rahatlığıyla kullanabileceğini ifade ettiklerini.

9 SözleşmeJnin 3,14 maddesinde de belirtildiği şekilde beyan hızının %15 üzerine çıkıldığında devreye girmesi gereken hız regülatörü- paraşüt tertibatı ile kabinin durması gerekmekteyken. Davalı ... firmasının hatalı montajı/kusuru neticesinde emniyet tertibatı da devreye girmemiş ve Davalı ... firmasının bu hatası bir insanın canına mal olduğunu.

Davalının taraflar arasında imzalanan Asansör Montaj Sözleşmesi'ne aykırı tutum ve davranışları sonucu Davacının sözleşmeden beklenen menfaatlerini elde edemediğini ve asansörü kullanamadığını, Oavalınm sözleşme gereği yapmakla yükümlü olduğu taahhütlerini yerine getirememesi neticesinde Davacının maddi ve manevi zarara uğradığını.

Bu doğrultuda SözleşmeJnin 7. maddesi gereğince müvekkilim tarafından davalıya verilmiş çekler ile Sözleşmelin 7. maddesi gereğince 09.03.2012 tarihinde Davalıya ödemesi yapılmış olan rt.deejfld.-TL'nin Davacıya iadesinin gerektiğini* Davalı taraf bu hususlarda ... Noterliği*nin ihtarnamesi ile ihtar edilmişse de çekleri ve Ödemeleri iade etmekten imtina ettiğini.

Netice olarak Davalının, taraflar arasında imzalanan Asansör Montaj Sözleşmesi'ne ayları tutum ve davranışlarını sonucu sözleşmeden beklenen menfaatlerini elde edemeyen, asansörü kullanamayan ve bir personelini kaybeden müvekkilimin 29.92.2012 tarihli Montaj Sözleşmesi gereğince davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, 29.02.2012 tarihli Montaj Sözleşmesi'nln 7. maddesi gereğince davalıya ödenmiş olan 20.000.-TLJnin dava tarihinden itibaren isleyecek en yüksek ticari faiziyle davalıdan tahsiline,

sözleşme gereği Davalıya verilen çeklerden Davalı tarafından tahsil edilenlerin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle davalıdan tahsiline, tahsil edilmeyen vadesi gelmemiş olan çekler için İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE yargılama giderleri İle vekalet ücretinin Davalıya yükletİlmesine karar verilmesi istemi ile bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı şirket açılan davaya Davalının 09.10.2012 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Taraflar arasında asansör bakım ve isletme sözleşmesinin olmadığını, yalnızca asansör montaj sözleşmesi bulunduğunu. Bu kapsamda. Davalı şirketin bir tanesi 2/1 Çift Hidrolik Modeline uygun 4 duraklı 1 adet 2500 kg "Hidrolik Yük Asansörü" diğeri ise 3 duraklı 1 adet 326 kg "İnsan Asansörü" olmak üzere iki adet asansörü yapmayı taahhüt ettiğini.

"98 iş günü içinde 90.0®e,-TL + KDV karşılığında" taahhüt edilen Yük asansörü ve İnsan Asansörü yasalara uygun şekilde bitmemiş ve hala yapımı sürmekte olan asansörler olduğunu, Sözleşmenin 4. Maddesinde Davacı iş verinin yapacağı işler ayrıntılarıyla sayılmış olup bu eksiklikler işveren tarafından usulüne uygun şekilde yapılmadığını, » Davacını yük asansörünün montajı ile ilgili sözleşmede belirtilen ve kendi ukdesinde olan taahhütlerini yerine getirmediğini.

Davacının tamamlanmamış olan asansörün kullanımını engellemek için gerekli güvenlik önlemlerini almış, uyarı yazılarını asmış ve kesinlikle kullanılmaması için Davacı işverene tüm talimatları bildirildiğini. Buna rağmen İşveren işyerinde montajı tamamlanmamış, eksiklikleri giderilmemi*, iş güvenliği ve insan sağlığı ile ilgili gerekli önlemleri alınmamış ve sadece bir kez "taşıma testi" yapılmış ve tamamlanmamış asansörü yük ve insan taşımada kullanmaya başladığını.

Yük asansörünün henüz montaj işlemlerinin tam olarak bitmemiş ve henüz teslim edilmemiş olması, inşa yönünden eksiklerinin bulunması nedeniyle Asansörün Ruhsatı ve Onaylı Projesinin hazırlanması için gerekli prosedürler yerine getirilmediğinden asansör ruhsatı başvurusu yapılmadığını.

Netice olarak hukuki dayanaktan yoksun Menfi Tespit ile haksız ve kötü niyetle Davalını herhangi bir kusuru olmaksızın ileri sürülen ve tamamen davacının kendi kusurlu eylemleri neticesinde ileri sürülmüş olan Sözleşmeden Dönmeye Dayalı Alacak Davasının REDDİNE, Yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı tarafa yûkletilmesine karar verilmesini beyan ettikleri görülmektedir.

Mahkememizin bu dosyası ile birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyası bu mahkemece doğrudan mahkememizce birleştirilmiş olup bu dosya dosyamız içerisine alınmıştır.

Birleşen dosyadaki davacı ... vekilinin ...

Asliye Hukuk mahkemesine sunduğu 20.09.2012 tarihli dava dilekçesinde özetle; “taraflar arasında asansör montaj sözleşmesi var olduğunu, bakım ve işletme sözleşmesi olmadığını, yük ve insan asansörlerinin bitmediğini ve hala yapımının sürmekte olduğunu, 01.03.2012 tarihinde montaja başlanamadığını, asansör alanlarının sözleşmeden 45 gün sonra teslim edildiğini, montaj işleri bitirilmediği, asansör ruhsatı alınmadığı halde asansörü yapanın bilgisi dışında kullanmaya başladığını.

Davalıdan 48.000,-TL (KDV dahil) tahsil edildiğini, kaza tarihine kadar yapılan işin 70.000,00 TL (KDV dahil 82.600,-TL) tekabül ettiğini.

Davalının haksız eylemleri neticesinde feshi nedeniyle 34.600,-TL alacağın 14.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ve kaza neticesinde itibar ve güvenirliliğin sarsıldığını, asansör montaj işlerini kaybettiğini ve 150.000,00 TL olası kazanç kaybının ve toplamda 60.000,00 TL manevi tazminatın ve asansör montajının 3. Şahıslara yaptırılması sırasında montajı yapılan 48.000,00 TL meblağındaki malzemenin ziyanından oluşan zararın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle tahsiline, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini ister bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı ... vekilinin ... Asliye Hukuk mahkemesine hitaben verdiği 23.12.2012 tarihli cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dosyanın ... ATM nin ... e sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesi.

Aksi taktirde yanlar arasında imzalanan sözleşmeye uyğun olarak alan hazırlanmadığına dair keşide edilmiş ihtarname/yazı/belge bulunmadığını, davacının asansörün montajını bitirmemiş olması durumunda şifre, aktivasyon, panelin açılması gibi işlemlerden dolayı asansörün kullanılmasının hiçbir şekilde mümkün olmadığını, teslim edilmemiş asansörün etrafının kapatılması, güvenlik bölgesi oluşturulması,

kapılarının/girişlerinin emniyete alınması gerekirken aksine asansörün güvenliği için herhangi bir işlem yapılmadığını, yük asansörünün montajının yapılarak tamamlandığını, müvekkile teslim edildiğini, insan asansörüne başlanmadığını beyan ettiğini, bu nedenlerle bu davanın reddine yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

... Asliye Hukuk mahkemesininin ... E sayılı dosyası Mahkemelerin birleştirilmesi aşamasında ... Asliye Hukuk Mahkemesine intikal etmiş olup, bu mahkemece davalının birleştirme talebi uyğun görlerek dosya mahkememize gönderildiği anlaşılmaktadır.

... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası suretleri dosyamız içerisine getirtilmiştir. Bu dosyadan Sanık ... 23.06.2016 tarihli celsedeki savunmasında özetle, "asansör henüz çalışmaya hazır halde değildi'' beyanı bulunduğu, Sanık ... 23.06.2016 tarihli celsedeki savunmasında özetle "...asansör henüz çalışır vaziyette değildi..." beyanı bulunduğu, 07.04.2017 tarihli Bilirkişi Raporunda t/e 07.09.2017 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda, ... firması yetkilisi ...

Diledin asli kusurlu, ... firması yetkilileri ..., ... ve ...'in (asansörde bulunması gereken güvenlik ekipmanlarının eksik olması ve monte eden firma harici bir kimsenin bu asansörün çalıştırılmasını engelleyici (çeşitli cihaz ve şifreleme yöntemleri ile vb.) tedbirler alınmaması sonucu hazır olmayan asansörün kullanılması ve kazanın meydana gelmesi nedeniyle) asli kusurlu, müteveffa ... 'un tali kusurlu, ... ...n talî kusurlu olduğu kanaatine yer verildiği 05.01.2018 tarihli Bilirkişi Raporunda, ... firması yetkilisi ...

Dilerin asli kusurlu olduğu, ... firması yetkilileri ..., ..., ...'in (işyerinde gerekli güvenlik önlemi almadığından, işinyürütümü sırasında yasa gereği Yapı Denetim Firmasının gözetim ve denetiminde işi yaptığına dair belge olmadığı için, Asansör Yönetmeliği ve Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliğine uygun olarak asansör montajı işini yapmadığı için) asli kusurlu, müteveffa ... Kara koç'un tali kusurlu, ...

Yetkilisi ... 'ın aslı kusurlu ve Yapı Denetim Kuruluşu asli kusurlu olduğu kanaatine yer verildiği. Mahkemece verilen Gerekçeli Kararda sanıklar ... Diler, ..., ... ve ...'in meydana gelen kazada kusurlu oldukları, sanık ... 'ın beraatına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyası celp edilerek 16.09.2012 tarihli Bilirkişi Raporunda, ... firmasının montajı yapan mühendisinin asansörün tam kapasitesi hususunda işvereni uyarmaması var ise eksikliklerin giderilmesini sağlaması gerekirken bu yükümlülüğü ihlal ettiğinden tali kusurlu, ... San ve Tic A.Ş. fabrika müdürünün 1, Asli derecede sorumlu olduğu, Ölen ...'un tali kusurlu, ... Org. San. Bölg, Yetkilisinin tali kusurlu olduğu kanaatine yer verildiği, 23.07.2014 tarihli Bilirkişi Raporunda, sanıklar ... (... mühendisi) ve ... {... fabrikası müdür) asli kusurlu ve sanık ... ...'ın kusursuz ve kazalı ...'un tali kusurlu olduğu kanaatine yer verildiği görülmektedir.

... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş. sayılı dosyası dosyamız içerisine getirtilmiştir. Bu dosyada 30.07.2012 tarihli Bilirkişi Raporunda, Sözleşmede 20 kW lık ... makine motor erubu verine ... marka 40 kW lık motor gorüldügü, ... marka silindir verine ... marka silindir kullanıldığı.

Hız regülatörünün çalışmadığı, yüksek basınç valf! (by-pass valfı) olmadığı, aşırı ağırlık valff ve elektrik tesisatı tespit edilmediği, 2500 kg kapasiteli asansörün yerinde kabin içi etiketinin 320 kg belirtildiği, Modül H şartlarının ihlali olduğu, mevcut kuyu alanına göre asansörün en az 5000 kg üstü tasarlanması gerektiği, makine dairesinin havalandırılmada bağımsız çelik kapılı ve güvenliği sağlanmadığı, asansör kuyusu aydınlatma tesisatı, asansör kat çıkıştan korkulukları yapılması maddelerinin sağlanmadığa tespitleri ile ... ve Mak.

San. Tic. Ltd. Şti %SÛ oranında, ... San ve Tic, A.Ş. %30 oranında, kazazede işçi ...'un %10 oranında, ... Org. San. Böig. Yetkilisinin %10 oranında kusurlu olduğu kanaatine yer verildiği belirlenmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasındaki 10.10.2012 tarihli Teknik İnceleme Raporunda, asansörün mevcut halinde standartlara ve yönetmeliklere uygun olmadığı, ruhsatı alınmadığı, standart ve yönetmeliğin istediği belgeleri eksik olan bakım sözleşmesi yapılmamış asansör işletmeye alınmaması gerektiği, mevut durumda asansörün çalıştırılması güvenlik açısından riskli ve tehlikeli olduğu kanaatine yer verildiği. Görülmüştür. Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.

Bilirkişinin düzenlediği 25.02.2014 tarihli 10 sayfadan ibaret raporunda özetle. "Hidrolik asansörün montajının bazı ekipmanlarının sözleşmeye uygun olmadığı (... marka yerine ... marka; ... marka yerine ... marka gibi) veya markasının belirsiz olduğu, bazı ekipmanların ise hatalı seçilmiş ve monte edilmiş olduğu (hız regülatörü vb) ve tespit edilen eksiklikler nedeniyle % 68 oranında tamamlanmış sayılabileceği.

İnsan asansörünün montajının yapıldığına dair dosyada bir bilgi ve belgeye rastlanmadığından X 8,99 oranında tamamlandığı (hiç başlanmadığı) Raporun 4.3. bölümünde açıklandığı üzere yük asansörünün % 68 tamamlanma oranına göre Davalının talep edebileceği KDV DAHÎL tutarın 42.486,06.- TL olduğu, ancak Davacının yapmış olduğu ödemeler toplamı olan 48.500,00.-TL dikkate alındığında fazla ödemeden dolayı Davacının alacaklı olduğu tutarın KDV DAHÎL (48.500 - 42.480) 6.020,00.-TL olduğu" Sonuç ve kanaati ile raporunu sunmuştur. ne varılmıştır.

Bu rapora taraflarca itiraz edilmiş olmakla ayrıca davacı vekilince ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındanaldırılan bilirkişi raporunda Sanık ... 23.06.2016 tarihli celsedeki savunmasında özetle, "asansör henüz çalışmaya hazır halde değildi'' beyanı bulunduğuna ilişkin dosya ve rapor suretini sunarak itiraz ettiğinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişinin düzenlediği 31.10.2019 tarihli 8 sayfadan ibaret raporunda özetle; "yük asansörünün % 60 tamamlanma oranına göre Davalının talep edebileceği KDV DAHİL tutarın 42.480,00 TL olduğu, ancak Davacının yapmış olduğu ödemeler toplamı olan 48 500,00 -TL dikkate alındığında fazla ödemeden dolayı Davacının alacaklı olduğu tutarın KDV DAHİL {48.500,00 TL - 42.480,00 TL ) 6.020,00.-TL olduğu" yönündeki kök rapordaki görüşümüzde bir değişiklik olmadığa kazanç kaybı ve manevi tazminat taleplerinin ise Sötteşme Hukuku açısından değerlendirmelerin yapılması gerektiği" kanaati ile ek raporunu sunmuştur.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen tespit dosyaları, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;

Huzurdaki davada tarafların Dosyada mevcut 29.02.2612 tarih ve ... sözleşme no'lu Asansör Montaj Sözleşmesinin imazalandığı görülmektedir.

Bu sözleşme uyarınca İmzalandığı tarihten itibaren İşin Teslim Süresi, İşletme Ruhsatı Alımı ve teslim şekli bölümünde zikredilen şartlar gerçekleşip Asansör Teslim Süreci tamamlanıncaya ve ödemeler yapılıncaya kadar geçerli olduğu ve iş teslim süresinin 36 iş günü olduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşme uyarınca 01.03.2012 günü işe başlanması ve 90 iş günü sonra 06.07.2012 teslim tarihi olması gerekmektedir. Davalı tarafın 69.10.2012 tarihli cevap dilekçesindeki beyanında göre kuyular 45 gün gecikmeyle teslim edildiğinden asansör montaj işlerine başlangıç tarihinin 16.64.2612 olduğu; bu durumda 90 günlük teslim süresinin 21,08.2012 olacaktır; ancak halen montajın tamamlanmadığı ve yapılan montaj isinin bedelinin 76.000,00 TL (KDV dahil 82.660,00 TL) olduğu beyan edilmiştir.

Dosya kapsamındaki tekmil bilgi ve belgelerin mahkememizce atanan bilirkişilerce incelenmesinden hidrolik yük asansörünün kısmen tamamlandığı ancak insan asansörünün tamamlanmadığı görülmüş olup, işin teslim tarihi 21.08.2012 kabul edilmesi halinde zamanı içinde işin tamamlanarak, işletme ruhsatlarının alınıp işi verene teslim edilmedi anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmede yük ve insan asansörü için fiyat ayrı ayrı belirtilmemiş olup toplam sözleşme bedelinin her iki asansörü kapsayacak şekilde 90.000,00.-TL+KDV ye imza altına alındığı görülmektedir.

Ancak Davalının en son fiyat teklifinde yük asansörü için 62.000,00- TL+KDV insan asansörü için ise 32,000,00.-TL+KDV fiyat verildiği görülmektedir. Dolayısıyla yük asansörü için 60,000,00-TL+KDV, insan asansörü için ise 30.000,00-TL+KDV olarak sözleşmenin yapıldığını kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi raporun 3.TEKNİK İNCELEMELER bölümünde belirlendiği üzere Dosyada mevcut mahallinde hidrolik asansör üzerinde yapılan keşif neticesinde tanzim edilen 30.07.2012 tarihli Bilirkişi raporunda hidrolik asansörün mevcut durumu aşağıdaki gibidir : Hakina motor : ... marka (40 kW gücünde), Pistonlar : ... marka Kabin kapasitesi 2508 kg uygun minimum 5 metrekare alana sahip, Kabin etiketinin 320 kg yazılı olduğu.

Eksiklikler ise Aşırı ağırlık valfi ve bağlantısı, Yüksek basınç valfi (by-pass valfi) Kullanma talimatı İşletme ruhsatı olduğu belirlenmiştir. Tüm verilerin incelenmesi neticesinde, hidrolik yük asansörünün montajının kısmen tamamlandığı ancak montaj işlerinde sözleşmede belirtilen nitelik ve markada makina, teçhizat ve donanım kullanılmadığı ve bir kısım montaj işinin ise eksik kaldığı tespit edilmiştir.

Bu nedenle yük asansörünün tamamlanma oranının % 60 olduğu, insan asansörünün yapımına ise hiç başlanmadığı yönündeki tespite göre Davalının

%60 tamamlanma oranına göre talep edebileceği KDV hariç tutarın (60.000 X %60) 36.000,00.-TL, KDV dahil tutarının ise 42,480,00.-TL olduğu tespit edilmiştir. Davacının yapmış olduğu toplam ödeme tutarının 48.500,00.-TL olduğu ve dolayısıyla Davacının fazla ödemeden dolayı alacaklı olduğu KDV DAHİL tutarın (48.506 - 42.480 ) 6.020,00.-TL olduğu tespit edilmiştir.

Tüm bu nedenlerle davacının sair itirazlarının reddi ile 6.020,00.-TL üzerinden hüküm kurmak gerekmiştir. Ayrıca birleşen davada ise dava edimlerini tam olarak yerine getirmediği saptanmış olmakla alacaklı olma durumu bulunmadığından, birleşen davanında reddine karar vermek gerekmiştir.

Taraflar tacir olduklarından ilişkilerinde faiz esas olup, önceden kararlaştırılmasa bile faiz istenebilir. Bir alacağa faiz istenebilmesi için, ödeneceği tarihin net olarak belli olması veya belli değilse alacaklı tarafından çekilerek bir ihtar veya ihbar ile borçlunun temerrüde düşürülmesi veya icra takibine başvurulması gerekir. Dosyamızda davalının temerrüdüne dair bir belge ve iddia yoktur. Bu nedenle temerrüt dava tarihi itibarıyla oluşmuştur. Zaten talepte bu yöndedir.

Tüm bu nedenlerle Asıl davanın kısmen kabulü ile Yanlar arasında imzalanan 29.02.2012 tarihli Asansör Montaj sözleşmesinin bakiye kısmından borçlu olmadığının tespiti ile fazla ödeme yaptığı 6.020.-Tl nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosyamız ile birleşen ... Asliye Hukuk mahkemesinin ... E sayılı dosyasındaki davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır