İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1075 K.2020/502

Mahkememizde görülen sigorta davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekili, 31/03/2015 günü yurt genelinde meydana gelen elektrik kesintisinde sigortalısı ... San ve Tic Ltd.

Şti'nin iki devreli/iki kompresörlü kompresör makinesinin chiller ünitesinde arıza meydana geldiğini, yine aynı tarihte elektrik kesintisi sırasında kullanılmakta olan jenaratörün pistonlarından birinin kırılması nedeniyle jeneratörün çalışamaz hale geldiğini, hasarlara ilişkin eksper raporunda ise kompresör makinesinin elektriklerde meydana gelen git-gellerden kaynaklı sorun olduğunu, jeneratörün ise uzun süre tam kapasitede çalışması nedeniyle motorunda aşırı zorlama yaşandığına ilişkin görüşe istimaden dava dışı sigortalısına 27/10/2015 tarihinde jeneratör için 34.959,38 TL, 01/12/2015 tarihinde kompresör için 24.876,00 TL ödendiğini,

yapılan bu ödemelere istinaden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak istemli olarak 100,00 TL'nin avans faizi ile tazminini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...

A.Ş vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, arızanın kendilerinden kaynaklanmadığını, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına ilişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliğine göre aktif olarak işletilen bir dağıtım şebekesinde gerekli önlemler alınsa da elektrik kesintilerinin yaşanabilecek olması sebebiyle, elektrik kesintisinden kaynaklı üretim kaybı, durma kaybı, ticari kayıp, jeneratör giderleri gibi hususlarda herhangi bir tazminat öngörülmediğini, jeneratörün,

enerji sarfiyatını karşılayacak kapasitede bulunmadığı için aşın zorlanma meydana geldiğini ve bu zorlanma sırasında dava dışı sigortalının kullanım kusuru nedeniyle kompresörün kontrol panelinde hasarın oluşmasının jeneratöre aşırı yüklenme ile ilgisi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili, özelleştirme ihalesi sonucunda ... faaliyetini 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi uyarınca diğer davalı ... ... A.Ş. devredildiğini, bu tarihten sonra dava konusu üzerinde yetki ve sorumluluk, diğer davalı ... ... A.Ş.'ye ait olduğunu, olay tarihi 31.03.2015 olduğundan, elektrik dağıtım hizmetinin münhasıran ... tarafından gerçekleştirildiğinden davalı kuruluşun herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...

A.Ş. tarafından, tüm test ve bakımları yapılmış standart ve yönetmeliklere göre topraklama sistemi tesis edildiği, cihaz imalatçıları tarafından standartlara göre her türlü elektriksel koruması yapılmış ve günlük kullanım sınırını aşılmamış, zorlanmadan çalıştırılan elektrikli cihazların bu tür bir arıza vermesinin ihtimal dahilinde olmadığını, Uluslararası standart ve teknik mevzuata göre tasarlanmış ve işletilmekte olan ve komşu ülkelerle, Avrupa şebekesi ile elektrik enerjisi ithalatı ve ihracatı yapan, dinamik bir yapıya sahip, nihai tüketici ile doğrudan bir bağı olmayan,

elektrik enerjisini İndirici Trafo Merkezleri ile iletimi yapılan elektrik enerjisini 36 kV gerilim seviyesine düşürerek Dağıtım Şirketine satan, 154 kV ve 380 kV Yüksek Gerilim Elektrik İlelim Şebekesine sahip, davalı kurumun arıza ile ilgisinin bulunmadığı makinelerin bakım ve onarımından sigortalının sorumlu olduğu belirtilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuksal niteliği itibariyle, TTK'nın 1472. maddesi uyarınca makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsiline ilişkindir.

Davacı sigortacı tarafından 16/03/2015 başlangıç 31/12/2015 bitiş tarihli 26/03/2015 tarihli makine kırılma sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya 01/12/2015 tarihinde 24.876,00-TL (kompresör için), 27/10/2015 tarihinde 34.959,38-TL (jeneratör için) ödemeler yapıldığı ve halefiyete hak kazanıldığı anlaşılmaktadır.

Yurt genelinde 31/03/2015 tarihinde yaşanan elektrik kesintileri nedeniyle sigortalıya ait chiller grubunun kompresöründe hasar oluştuğu, elektrik kesintisinin uzun süreli olması nedeniyle jeneratörün ve motorun aşırı zorlanma nedeniyle hasara uğradığı yönünde eksper raporu sunulmuş olup, bu rapora binaen sigortacı tarafından ödeme yapıldığı ve davalılardan zararın rücuen tazmininin istediği anlaşılmaktadır.

Yanlar arasındaki uyuşmazlık, yurt genelindeki elektrik kesintisi ile jeneratör ile kompresör de meydana gelen arıza ve buna bağlı hasarlar arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı, illiyet bağı varsa davalıların kusur ya da ihmalinin bulunup bulunmadığı, davalılardan ...'ın sorumluluk sahasına girip girmediği konularından ibarettir.

Elektrik mühendisi ..., Makine yüksek mühendisi Prof. Dr. ... ile sigorta hakemi ...'dan alınan 08/02/2019 tanzim tarihli heyet raporu uyarınca makine arızalarının voltaş dalgalanmasına bağlı olarak meydana geldiğine ilişkin herhangi bir teknik veri bulunmadığı, jeneratörün, iş yerinin elektrik enerjisini karşılayacak kapasitede seçilmemesi nedeniyle arızanın vuku bulduğu belirtilmiştir. Yani, davalılardan ... ile ... yönünden illiyet bağının kesildiği mütalaa olunmuştur. Diğer davalı ... yönünden ise 31/03/2015 tarihinden evvel ... ndaki elektrik dağıtım işletme hakkını ...'a devredilmiş olması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı beyan edilmiştir.

Davacı sigorta vekili rapora teknik itirazlarda bulunmuş olup, sigortacının düzenlettirmiş olduğu ekspertiz raporu arasında teknik çelişki bulunduğu anlaşılmıştır. Bunun üzerine yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Elektrik Elektronik Mühendisi ... ile Elektrik Mühendisi ...'nun dahil edildiği, yeni bilirkişi heyetince 10/02/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda da önceki rapor ile benzer kanaatler ileri sürülmüştür.

Buna göre eksper raporu doğrultusunda arıza jeneratör ve kompresör ünitelerinde meydana gelmişse de arızanın tam yükte uzun süreli çalıştırılmasına bağlı olarak metal yorgunluğu oluşturduğu, makinelerin işletmedeki kurulu güce entegre edilmemesi nedeniyle elektrik firmalarının kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir. Zira, her işletme kurulu elektrik hacme uygun modelde ve kapasitede seçmekte mükelleftir.

Dolayısıyla 380 KV iletim faaliyetlerinden sorumlu olan davalı ...'a kusur atfı mümkün değildir. Yine, ...'a ait trafolardan gelen elektriği sigortalı tesislerinde bulunan trafolara iletme görevi bulunan davalı ... yönünden de herhangi bir sorumluluk ve özellikle illiyet bağının varlığından söz edilemez. Çünkü, davalı ... tarafından dağıtım şirketi ...'a elektrik temin edilmediği sürece ...'ın üzerine düşen herhangi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Sonuç olarak davalılar ... ile ...'ın 31/03/2015 tarihli yurt çapında vuku bulan kesintiden ötürü kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı, hasarın davacının sigortalısının hatalı jeneratör ve makine tercihinden kaynaklandığı, dolayısıyla uygun illiyet bağının da mevcut olmadığı kanaati ile bu davalılar yönünden esastan reddi gerekmiştir. Her iki raporda da vurgulandığı üzere ayrıca davalı ... vekilinin delil listesi ekinde sunmuş olduğu 24/07/2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi uyarınca sigortalının bulunduğu ...ndaki elektrik dağıtım hizmetlerinin diğer davalı ...'a devredildiği anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekmiştir.