İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1137 K.2021/501

Mahkememizde görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekili, müvekkiline ait... plakalı aracın davalı kargo firması ile yapılan 2013 tarihli sözleşmeden bu yana davalı tarafından kullanıldığını, bu kapsamda müvekkilinin, davalıya ...plakalı aracı ve aracın sürücüsünü temin edeceğini akabinde iş verenin belirlediği hat üzerinde seferlere başlayarak karşılığında sözleşmede belirlenen ücretin davalı tarafından ödeneceğini, 28/08/2015 tarihinde müvekkiline ait işbu aracın Adana-Diyarbakır hattında seyrederken, Gaziantep ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D.iş nolu kararına istinaden yapılan aramada kaçak çay ele geçirildiğini ve aracın bağlandığını, dolayısıyla müvekkilinin maddi zarara uğradığını belirterek 1.000 TL maddi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı yan davaya yanıt vermemiş olup, duruşmadaki beyanlarında ve rapora itiraz layihasında kendilerine kusur izafe edilemeyeceğini, kargo şirketlerinin paket içeriği ile ilgili bilgi sahibi olmasının mümkün olmadığını, zarara sebebiyet verenin kaçak çay gönderimini gerçekleştiren ve içeriğe dair bilgi paylaşımı sağlamayan gönderici ile ilgili kargonun alıcısı olduğunu beyanla davanın reddini dilemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuksal niteliği itibariyle, kargo taşımasında davalı tarafından işletilen davacıya ait araca el konulması nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir. Yanlar arasındaki uyuşmazlık; davacının maliki olduğu ...plakalı aracın 28/08/2015 tarihinde yapılan arama el koyma işlemi sonucunda yedi emin deposuna çekilerek bağlanması nedeniyle Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 45/2 maddesi uyarınca gerek ceza dosyasındaki bilgi ve belgeler gerekse de dosyaya sunulu deliller bir arada değerlendirilerek davalı kargo şirketinin çalışanlarının ve yetkililerinin mevzuata uygun işlem tesis edip etmediği, kusurunun bulunup bulunmadığı noktalarından ibarettir.

Dosyaya sunulu belgelere göre sürat kargo firması tarafından işletilen ...plakalı kargo aracında yapılan aramada 20 adet koli ve 10 adet çuval içerisinde yaklaşık 750 gram kaçak çayın ele geçirildiği ve el konulduğu sabittir. Dava dışı ... ceza dosyasında, çayların kendisine ait olduğunu fatura ve gümrük beyannamesinin mevcut olduğunu beyan etmiştir.

Diğer beyanda bulunan ...isimli şahıs ise, yükün çay olduğunu bilerek taşımaya alan davalı kargo çalışanı olup, daimi müşterileri olan ...'ne ait çay paketlerini taşımaya aldığını belirtmiştir. Ceza dosyasındaki iddianamede çayın kaçak olduğunun ilk seferde anlaşılabilir olduğu değerlendirilerek kargo çalışanı hakkında da dava açılmışsa da, kargo taşıma şirketlerinin hukuki içerik denetimi yapma ödevi yoktur.

Söz konusu emtia çay olup, davalının vergisel bağlamda çaya dair yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği yönünde inceleme görevi yoktur. TTK'nın 858/4 maddesi uyarınca taşıyıcının ayrıca göndericiden talep gelmediği sürece yükü denetlemek yönünde herhangi bir mükellefiyeti yoktur.

Karayolları Trafik Yönetmeliği 45/2 maddesine göre, gönderen; eşyanın cinsi, miktarı, nitelikleri, istifleme şekli, kalkış ve varış noktası, alıcının adı ve adresi ile kimliğini ibraz etmek suretiyle kendi adres ve kimlik bilgileri gibi diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak yetki belgesi sahibine bildirmek zorundadır. Yanlış ve eksik bildirimlerden doğacak sorumluluk gönderene aittir.

Yetki belgesi sahibi, gönderenin bildirmek zorunda olduğu bilgileri vermemesi halinde taşımayı yapmaz. Taşımayı yaparsa, sorumluluk yetki belgesi sahibine ait olur. Somut olayda davacı ... da taşıyıcı niteliğini haizdir. Yani, mevzuat hükmü gereğince eksik bilgi ve belgeler nedeniyle taşımayı yapmaması gereken kişi davacıdır. Davacı taşıma faturası tanzim ederek yaptığı fiili taşıma sürecinde yükü devralırken gerekli bilgi ve belgeleri talep etmelidir.

Taşıma sürecinde yönetmeliğe göre yetki belgeli taşıyıcı davacıdır. Gönderilenin davacının bilgisi dahilinde taşındığı sabit olup, kaçak emtia tespitinde davalının üzerine atfı kabil herhangi bir kusurdan söz edilemez.

Yönetmeliğin yukarıda bahsi geçen maddesine göre, verilmesi gerekli bilgiler gönderenin eşyanın içeriğine veya hukuki durumuna ilişkin bilgiler değildir. Zira, malın ve aracın el konulmasında bu bilgiler değil emtianın içeriği ve hukuksal durumuna dair bilgiler etkili olmuştur. Eldeki davada davacı akdi taşıyıcı davalı ise fiili taşıyıcıdır. Her ikisi de yetki belgeli taşıyıcı olduklarından olası eksik belge söz konusu olduğunda her iki tarafın da kusuru gündeme gelir.

Ancak, emtianın vasıflarının bilinmesi hukuksal statüsünün bilinmesini gerektirmez. Her bir yük için de gönderen bilgileri tam olarak alınmış ve taşıma süreci davacı ve davalı tarafından ortak yürütülmüştür. Davacının fiili taşıma sürecinde emtianın kaçak olduğu tespit edilmiştir. Davacı bir araç kiralayanı sıfatı ile değil, taşıyıcı sıfatı ile süreçtedir. Gerek davacının gerekse de davalının üzerine atfı kabil mevzuattan kaynaklı herhangi bir kusur söz konusu değildir.

Bu nedenlerle davanın reddi gerekmiştir.