İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/909 K.2022/117

Mahkememizde görülen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekili, 13/05/2015 tarihinde müvekkilinin işyerine hırsız girdiğini, yapılan kontrollerde kasanın kilidinin kırılarak açıldığını, kasanın içinde 600 TL, 80 ABD doları, 100 Euro para, 1 Adet Dell Marka Laptop, 1 adet ... Marka Laptop, 1 adet ... Marka Kol saati, 1 adet İmei numarası bilinmeyen içinde hat bulunmayan ... Marka Cep Telefonu ile 79 adet boş çekin çalındığını, şirketlerine ait çalınan boş çeklerden ... ...

Şubesi ... hesabına ait ... numaralı çekin kimliği bilinmeyen şahıslar tarafından sahte imza atılmak suretiyle tedavüle konduğunu, çalıntı boş çekin üzerine sahte keşideci imzası atılarak lehtar ... ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti'nin gösterildiğini, bu şirket tarafından ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti'ye ciro edildiğini, bankadan gelen e-mail yazısından anlaşılacağı üzere .... Ltd. Şti tarafından ...

Faktoring A.Ş.'ye intikal ettiğini belirterek çalıntı ve sahte imzalı çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitini, asgari % 20 inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... vekili, diğer davalıdan faktoring mevzuatanı uygun olarak çekleri devraldıklarını, iyi niyetli olduklarını kişisel def'ilerin kendilerine karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı (keşideci) faktoring ilişkisini dışında olduğundan 6361 sayılı yasanın 9/3 maddesi gereğince çeke dayanan kişisel defilerini faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceğini, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü bunu ileri süren davacıya ait olduğunu, davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elden çıktığını, ağır kusurun bulunduğunu kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini, kaldı ki çekin çalıntı olduğuna dair henüz kesinleşmiş bir hüküm bulunmadığını beyanla davanın reddini dilemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuksal niteliği itibariyle, İİK'nın 72. maddesi gereğince kambiyo senedindeki keşideci imzasının sahte olduğundan bahisle borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Davaya konu çek aslı ile davacı şirketin imza tarihi itibariyle yetkili temsilcisine ait resmi kurumlar nezdinde atılı ıslak imza örnekleri celp edilmiştir. Ayrıca yetkili temsilcinin bizzat yazı ve imza örnekleri temin edilmiştir. Diğer yandan keşide tarihlerinden öncesine ait bir kısım vekaletname, imza sirküleri ve araç satış sözleşmeleri de mukayeseye esas olmak üzere dosyaya kazandırılmıştır.

Mukayese evrakları çerçevesinde alınan ATK grafoloji raporuna göre, keşideci imzası ile davacı şirket yetkili temsilcisi imza örnekleri arasında herhangi bir irtibat tespit edilememiştir. İmza inkarı kapsamındaki Adli Tıp Grafolojik incelemelerinde kuvvetli ihtimal dahi olsa, ihtimale dayalı sonuç bildiren ya da imzanın tam olarak kime ait olduğu anlaşılamayan, ilgi ve irtibat tespit edilemediği belirtilen raporlar karşı tarafı bağlamaz, aleyhine değerlendirilemez.

(Yargıtay 19. HD 2018/1294 Esas, 2019/4362 Karar, 16/09/2019 günlü kararı) Bir başka söyleyişle, bu tarz muallak raporlar sonucu şüpheden karşı taraf (somut olayda davacı-alacaklı) yararlanır ve imzanın ona ait olmadığı yönünde sonuç meydana gelir. Belgedeki imzanın davacının eli ürünü olduğu konusunda ispat külfeti, TMK 6. maddesi gereğince bu belgeden lehine hak çıkaran davalı alacaklı hamil üzerindedir.

Dolayısıyla kambiyo hukuku yönünden davacının söz konusu çekten dolayı sorumlu olmadığı sabit hale gelmiştir. İmzanın sahteliği senetteki taahhüdün hükümsüzlüğüne ilişkin mutlak def'ilerinden olup, menfi tespit davalarında çekin bizzat istirdadı davasından farklı olarak üçüncü kişi müktesiplerin iyi niyet iddiası dinlenmez.

Dolayısıyla, imza sahteliğine ilişkin mutlak def'inin kendisinden sonra gelen olası rücu edebilecek müracaat borçlularına ve hamile karşı ileri sürülmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak, davacı yan kötü niyet tazminatı talep etmişse de, grafolojik raporda şüpheye dayalı olarak irtibat tespit edilemediği belirtilmekle, kesin bir dille imzanın davacıya ait olmadığı tespit edilmiş değildir. Hal böyleyken, davacının kötü niyet tazminatı istemi yerinde görülmemiştir.

HÜKÜM / Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

Davanın KABULÜ ile;

1-... ... Şubesinden keşide edilen keşide yeri İstanbul olup 30/09/2018 keşide tarihli olan ... seri numaralı 21.000,00 TL bedelli çek ile aynı banka şubesinden keşide edilmiş keşide yeri İstanbul olup 27/09/2018 keşide tarihli 21.700,00 TL bedelli ... seri numaralı iki adet çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,

2-ATK raporuna göre imzalar arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği belirtilmişse de el ürünü olmadığı yönünde kesin kanaat bildirmediğinden tarafların kötü niyeti başkaca delillerce desteklenmediğinden kötü niyet tazminatının reddine,

2-Alınması gereken 2.916,83-TL harçtan peşin alınan 729,21-TL harcın mahsubu ile, bakiye 2.187,62-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı yan kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 6.351,00 -TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

4-Bu dava kapsamında davacı tarafından sarfedilen; 57,60 TL harç giderleri, 1.202,10-TL posta masrafı, 460,00 TL ATK gideri olmak üzere cem'an 1.719,70 TL'den ibaret yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,

5-HMK'nın 333. maddesi gereğince, mahkeme veznesine depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesi ile birlikte yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.23/02/2022

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır