İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/121 K.2020/279

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen dava dilekçesinde özetle; ... Şubesine ait ... çek seri nolu ve 31.10.2017 keşide tarihli ve 75.000-TL miktarlı çekin çek sorumluluk bedelinin ödenmediği, bu hususta bankanın yazı vermemesi üzerine banka şubesi içerisinde tutanak tutulduğu, davalı Bankaca ödenmemesi sebebiyle bu miktarın tahsiline yönelik olarak açılan .... İcra Müdürlüğünün 2017/30699 Esas sayılı dosyasındaki icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine durdurulan takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili tarafından Mahkememize verilen cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının olduğunu, icra dairesinin ve mahkemenin yetkisiz olduğunu, 5941 sayılı Yasa gereği davacının çek aslını Bankaya vermek zorunda olduğunu, davacının çek aslını Müvekkili Bankaya vermeye yanaşmaması veya nerede olduğunun bildirmemesi sebebiyle ödeme yapılmadığını, davaya konu çek aslı ile müracaat edildiği takdirde ödemeye hazır olduklarını, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, takibin iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-.... İcra Müdürlüğü'nün 2017/30699 esas sayılı dosyası 2-24/11/2017 tarihli davacı tarafından tutulan tutanak 3-Davaya konu çek örneği 4-... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/3941 esas sayılı dosyası 5-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE

Dava, karşılıksız çıkan çeke ilişkin olarak bu çekin yasal sorumluluk miktarının davalı bankadan tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taraf davasını ... Asliye Ticaret Mahkemesine açmış, bu mahkemenin 2017/1312 Esas, 2018/944 Karar sayılı ve 06/12/2018 tarihli kararı ile görevsizlik kararı verilmiş olup, kararın istinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleştiği, dosyanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

5941 Sayılı Çek Kanun’un 3.maddesine göre çekin karşılığının tamamen veya kısmen bulunmaması halinde bankanın ödeme yükümlülüğünün olduğu, yasanın 3/5 maddesine göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil, kısmî ödemenin hamil tarafından kabul edilmemesi hâlinde, karşılıksızdır işlemi yapılacağı, ibraz tarihi ile ödememe nedeni çekin üzerine yazılarak,

çek üzerine imzası alınarak hamiline geri verileceği, ön ve arka yüzünün fotokopisi banka tarafından saklanacağı, çek hesabında hiç karşılığın bulunmaması ve hamilin sadece muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarın ödenmesini talep etmesi hâlinde de bu fıkra hükmüne göre işlem yapılacağı, yine aynı yasanın 3/6 maddesine göre muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil kısmî ödeme hâlinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verileceği, çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi,

icra mahkemesine şikâyette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairesinin istemi hâlinde çekin aslı bu mercilere gönderilir. Bunun yanında davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı tarafından bankaya bırakılmış olması zorunludur.(Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/15581 Esas 2016/5628 Karar, 2014/16630 Esas 2015/3730 Karar )

Davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı yanca bankaya bırakılması zorunludur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02/06/2010 gün ve 2010/19-251 Esas, 2010/301 Karar)

Bu açıklamalar ışığında tarafların sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiştir.

İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... İcra Dairesinin 2017/30699 esas sayılı takip dosyasında 1.410,00-TL asıl alacak olmak üzere takip yapıldığı, ödeme emrinin 29/11/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 04/12/2017 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği , dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde. 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 8/4. maddesinde ”Takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için, 3. maddenin 3. fıkrasında belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılamaz. Bu durum, muhatap bankanın sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Bunun yanında davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı tarafından bankaya bırakılmış olması zorunludur. Dava dosyasında çek asıllarının bankaya bırakıldığına dair bilgi veya belgeye rastlanılmadığı gibi çek asıllarının davacı tarafından kambiyo yoluyla icra takibine konu edildiğine dair davacı beyanına göre, çeklerin bankaya bırakılmamış olduğu kabul edilmiştir.

Bu durumda, 5941 sayılı Çek Yasası'nın 3/6. maddesi (3167 sayılı Yasa 4/son) uyarınca bankanın sorumluluk tutarını ödemekle yükümlülüğünün çek aslının bankaya bırakılması halinde sözkonusu olabileceği yönündeki Yargıtay'ın kararlı uygulaması da gözetilerek davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...