İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/373 K.2021/682

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket ile... A.Ş. arasında 05/10/2017 tarihinde akdedilen "Müşteri Hizmetleri Sözleşmesi" uyarınca, müvekkili şirketin "... ... Mah. ... Sk.

No:... .../..." adresinde yer alan depoyu kiralamakta ve gelir-gider belgeleri, banka ekstreleri ve faturaları saklamak üzere kullandığını, müvekkili şirketin kiracısı olduğu ve arşiv olarak kullanılan ve adresi belirtilen deponun 11/06/2019 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini, bu olayda depoda bulunan gelir gider belgelerinin, banka ekstrelerinin ve faturalarının zayi olduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirkete ait gelir-gider belgeleri, faturalar ve banka ekstrelerinin zayi olduğuna dair belgenin taraflarına verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Gelir İdaresi Başkanlığı yazı cevabı 2-... C.Başsavcılığı ... soruşturma nolu dosyası 3-.... Noterliği yazı cevabı 4-... San ve Tic A.Ş.yazı cevabı 5-Bilirkişi raporu. 6-Davacı vekilinin beyan ve dilekçeleri.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE

Dava, davacıya ait ticari belgelerin zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi davasıdır.

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında davacının sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.

Gelir İdaresi Başkanlığı yazı cevabının incelenmesinde; ... Tic.Ltd.Şti'nin ... vergi kimlik numarasıyla kayıtlı olduğu, 26/07/2019 tarihi itibari ile vergi borcunun bulunmadığı, herhangi bir inceleme başlama tutanağının olmadığı, mükellefin verilen ... vergi kimlik numarasında... ... A.Ş.'nin 26/07/2019 tarihi itibari ile vergi borcunun bulunmadığı, herhangi bir inceleme başlama tutanağının olmadığı bildirilmiştir.

.... Noterliği yazı cevabının incelenmesinde; ... Tic.Ltd.Şti'nin defter tasdiklerinin yapıldığı, defter tasdiki yapılan kayıtların yazı ekinde gönderildiği görülmüştür.

... San ve Tic A.Ş.yazı cevabının incelenmesinde; ... Tic.Ltd.Şti'nin ... ... ... Şubesi'nin 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ait ticari kayıtlar istenilmişse de söz konusu şirket ile 2015-2016-2017 yıllarında çalışma yapıldığının bildirildiği, bu yıllara ait bastırılan fatura, gider pusulası, irsaliyeli fatura ve sevk irsaliyelerine ait dökümantasyonun yazı ekinde gönderildiği görülmüştür.

... C.Başsavcılığı ... soruşturma nolu dosyasının incelenmesinde; kasten yangın çıkarma suçu kapsamında soruşturma dosyası açıldığı, itfaiye raporunda yangının neden çıktığına dair tespit yapılamadığı, şirket yetkililerinin şüphelendikleri bir olayın veya kişinin olmadığını beyan ettiği, ortada takibi gerektirir bir suç veya suçlunun bulunmadığı anlaşıldığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Mali bilirkişinin 21/02/2020 tarihli 4 sayfadan ibaret raporunda özetle;Davaya konu Yangın Raporunda "yangında zarar gören "Müşteri Kodu, Müşteri Unvanı, Toplam Kutu Sayısı ve Kutu Barkod Numaraları"nm da işbu rapor ekinde (Ek:2) mevcut olduğu" belirtilmiş olmakla birlikte davacı şirket tarafından Yangın Raporu ekindeki Ek:2 belgesi sunulmadığından davaya konu yangın olayında davacı şirkete ait "kaç adet arşiv kutusunun zarar gördüğü" ve "zarar gören arşiv kutularının barkod numaraları" tespit edilemediği.

Bu haliyle, davacı şirketin "zarar gören arşiv kutuları" ile ilgili bilgilerin, davadışı...

A.ş.'ye sorulması gerekip gerekmediğinin takdiri mahkemeye ait olduğu; "stok girişi" ; "dk mal kabul matbu evrakları" ve "gider listesi/mağaza gider listesi" ; "banka ekstreleri" ; "ciro bildirimleri" ve "ba/bs mutabakat" ve "indirimli oran beşiktaş vergi dairesi/ indirimli oranlı teslimler 29/2 asıl 1" belgeleri ile ilgili olarak; "bu belgeler için ayrıca zayi belgesi alınmasına gerek olmadığı" hususlarında yapılan tespitlerin takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu; "virmanlar" ; "firma sözleşmeleri" ; "...mağaza sözleşmeleri" ; "yunanistan ödemeleri" "yunanistan maliyet faturaları" ; "mağaza kasa" ve "merkez kasa" belgeleri ;

"merkezden kesilen faturalar" ve "... kesilen faturalar" belgeleri ; "müşteri iade faturaları" ; "ithalat dosyaları" ve "ithalat" açıklamalı belgeler ile ilgili olarak yukarıda bu başlıklar/alt başlıklar altında belirtilen eksiklikler tamamlandıktan sonra inceleme yapılabileceğini belirtmiştir.

Mali bilirkişinin 13/11/2020 tarihli 7 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; Davacı vekilinin 11/03/2020 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu belgelerin ve CD içeriği belgelerin incelenmesi neticesinde, kök raporda belirtilen belgelerin sunulmaması, sunulan belgelerin tespit yapmaya olanak sağlamaması nedeniyle zayi olan belgeler yönünden açık bir tespit yapılamadığını belirtmiştir.

Mali bilirkişinin 07/06/2021 tarihli 10 sayfadan ibaret 2.ek raporunda özetle; davaya konu yangın olayında zarar görmüş/tamamının yanmış olduğu tespit edilen ve rapor içeriğinde kalem kalem belirtilen tüm belgelerin, davacı şirketin merkez ve şubelerine ait olduğu; işbu belgelerin T.T.K., T.B.K., V.U.K. gereği saklanması gereken belgelerden olduğu, zayi olduğu tespit edilen belgelerin, rapor içeriğinde verilen tablolardaki “38.514 adet şahıs/tüzel kişi banka müşterileri” ile ilgili olduğu, davacı şirketin zayi olduğu tespit edilen belgeleri için zayi belgesi talebinin kabulü hususunda takdir ve değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının aşağıda belirtilen ticari defter ve belgelerinin 11/06/2019 tarihli yangında zayi olduğu, davacı tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni gösterdiği, davanın süresinde açıldığı kanaatiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.) ... KESILEN FATURALAR

Davacı şirketin ...Kesilen Faturalarından, aşağıdaki tarih aralığında (ilk ve son tarihler dahil) kesilmiş olan tüm faturalarının (gelir faturaları)

No

Tarih Aralığı

1

09.04.2015 - 13.04.2015

2

22.04.2015 - 24.04.2015

3

01.05.2015 - 05.05.2015

4

02.01.2016 - 06.01.2016

5

01.08.2016 - 12.08.2016

6

15.08.2016 - 31.08.2016

7

05.09.2016 - 06.09.2016

8

27.09.2016 - 30.09.2016

9

03.10.2016 - 06.10.2016

10

10.10.2016 - 14.10.2016

11

17.10.2016 - 28.10.2016

12

31.10.2016 - 18.11.2016

13

21.11.2016 - 09.12.2016

14

12.12.2016 - 23.12.2016

15

26.12.2016 - 28.12.2016

16

30.12.2016 - 31.12.2016

17

06.01.2017 - 06.01.2017

18

09.01.2017 - 13.01.2017

19

16.01.2017 - 25.01.2017

20

27.01.2017 - 31.01.2017

21

03.02.2017 - 03.02.2017

22

07.02.2017 - 14.02.2017

23

13.03.2017 - 14.03.2017

24

20.03.2017 - 24.03.2017

25

30.03.2017 - 31.03.2017

26

07.04.2017 - 07.04.2017

27

10.04.2017 - 12.04.2017

28

17.04.2017 - 21.04.2017

29

24.04.2017 - 27.04.2017

30

01.05.2017 - 05.05.2017

31

15.05.2017 - 22.05.2017

32

29.05.2017 - 30.05.2017

33

01.06.2017 - 12.06.2017

34

21.06.2017 - 23.06.2017

35

07.07.2017 - 07.07.2017

36

27.07.2017 - 29.07.2017

37

06.09.2017 - 06.09.2017

B.) MERKEZDEN KESILEN FATURALAR

Davacı şirketin Merkezden Kesilen Faturalarından, aşağıdaki tarih aralığında (ilk ve son tarihler dahil) kesilmiş olan tüm faturalarının (gelir faturaları) No Tarih Aralığı 1 01.06.2016 - 30.06.2016 2 01.08.2016 - 09.08.2016 3 29.08.2016 - 30.08.2016 4 08.09.2016 - 23.09.2016 5 26.09.2016 - 20.01.2017 6 31.01.2017 - 31.01.2017 7 06.02.2017 - 28.02.2017 8 01.03.2017 - 03.03.2017 9 06.03.2017 - 17.03.2017 10 24.03.2017 - 24.03.2017 11 27.03.2017 - 31.03.2017 12 03.04.2017 - 24.04.2017 13 26.04.2017 - 29.04.2017 14 31.05.2017 - 31.05.2017 15 03.07.2017 - 07.07.2017 16 28.07.2017 - 31.07.2017 17 03.10.2017 - 31.12.2017

C.) DİĞER FATURALAR

Davacı şirketin;

610 / SATIŞTAN İADELER (-) ana hesabının altındaki "TİCARİ MAL SATIŞTAN İADELER (%8 )" alt hesaplarında;

621 / SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ (-) ana hesabının altındaki "ANA DEPODAN MÜŞTERİ DEPOSUNA TRANSFERLER" alt hesaplarında ve yine işbu ana hesap altındaki "FİYAT FARKI GİDERLERİ" alt hesaplarında;

197 / SAYIM ve TESELLÜM NOKSANLARI ana hesabının altındaki "STOK SAYIM ve TESELLÜM NOKSANLARI" alt hesaplarında;

659 / DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARALAR HESABI (-) ana hesabının altındaki "FATURA EDILECEK GIDERLER" alt hesaplarında;

180 / GELECEK AYLARA AİT GİDERLER ana hesabının altındaki "GELECEK AYLARA AİT GİDERLER" alt hesaplarında;

takip ettiği aşağıdaki "MÜŞTERİ LİSTESİ" Tablosunda "Adı-Soyadı veya Unvanı" belirtilen müşterilerinine ait 09.12.2016 - 22.05.2017 tarih aralığındaki (ilk ve son tarihler dahil) tüm faturaların

Tablo: Müşteri Listesi ... ... ... ... ... ... ... .TIC. LTD. STI. .... LTD. STİ. ... LTD. STI. ....LTD.ŞTİ. ...C. LTD. ŞTİ.

... LTD STI

... ... ... SAN. TİC. ... LTD STİ. ...TİC LTD.ŞTİ. ... ... .... LTD. ŞTİ. .... LTD. STI. .. A.Ş. ... ... ... ... .... TİC. ... .... LTD. STI. ... ... ... ...

...TİC. VE

... ... IHR. ITH. .... LTD. STI. ... ... LTD STI . ... .... TİC. ... ...

... SIRKETİ

... ... ... ... TIC LTD STI. ... LTD. ŞTİ.

... STI

.... A.S. ... ... ... STI. ... .... ŞTİ. ... ... ... ... LTD. ŞTİ. ...

D.) ... Z RAPORLARI

Davacı şirketin aşağıdaki mağazaları ve tarih aralığı (ilk ve son tarihler dahil) ile ilgili olarak yazarkasa (...) Günlük Z Raporlarının 1) ...MAĞAZASI

01.05.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 31.12.2016 01.03.2017 - 31.10.2017

2) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.07.2015 16.08.2015 - 31.08.2015 16.09.2015 - 30.09.2015 01.10.2015 - 31.12.2015 01.07.2016 - 15.09.2016 01.10.2016 - 31.10.2016 01.12.2016 - 30.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.06.2017 - 31.07.2017 01.09.2017 - 30.09.2017

3) ... ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 28.02.2015 01.04.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 31.07.2016 01.09.2016 - 30.09.2016 01.11.2016 - 31.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.06.2017 - 31.07.2017

4) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.01.2015 01.04.2015 - 30.09.2015 16.10.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 01.09.2016 01.11.2016 - 30.11.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.05.2017 - 31.07.2017 16.09.2017 - 15.10.2017

5) ... ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.12.2015 01.07.2016 - 31.08.2016 01.11.2016 - 30.11.2016 01.07.2017 - 31.07.2017 01.09.2017 - 31.10.2017

6) ... ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.01.2015 01.04.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.06.2017 - 31.07.2017 01.12.2017 - 31.12.2017

7) ... ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 15.06.2015 01.07.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.12.2016 - 31.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 11.05.2017 - 31.07.2017

8) ... ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 28.02.2015 01.04.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.03.2017 - 15.03.2017 01.05.2017 - 30.06.2017 16.07.2017 - 31.07.2017

9) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.07.2015 01.10.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 15.07.2016 01.08.2016 - 31.08.2016 16.09.2016 - 30.09.2016 01.11.2016 - 30.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.05.2017 - 30.06.2017 01.09.2017 - 30.09.2017 01.11.2017 - 15.11.2017

10) ... ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.01.2015 01.03.2015 - 31.07.2015 01.09.2015 - 30.09.2015 01.11.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.11.2016 - 31.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.08.2017 - 31.08.2017 01.10.2017 - 31.10.2017

11) ... ... MAĞAZASI

01.12.2016 - 31.12.2016

12) ... ... ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 15.07.2015 01.08.2015 - 15.08.2015 01.09.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.12.2016 - 31.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.05.2017 - 31.05.2017 01.07.2017 - 15.07.2017

13) ... ... MAĞAZASI

01.02.2015 - 28.02.2015 01.04.2015 - 30.04.2015

14) ... ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 30.04.2015 01.07.2015 - 31.12.2015 01.07.2016 - 15.09.2016 01.11.2016 - 31.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017

15) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.12.2015 01.07.2016 - 31.12.2016

16) ... MAĞAZASI

01.02.2015 - 28.02.2015 01.04.2015 - 31.07.2015 01.09.2015 - 30.09.2015 01.11.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.11.2016 - 31.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.06.2017 - 30.06.2017 01.10.2017 - 31.10.2017

17) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.05.2015 01.07.2015 - 15.07.2015 01.08.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 15.09.2016 01.11.2016 - 30.11.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.05.2017 - 31.07.2017 16.09.2017 - 30.09.2017

18) ... MAĞAZASI

01.02.2015 - 28.02.2015 01.04.2015 - 31.05.2015

19) ... MAĞAZASI

01.05.2015 - 31.05.2015 01.09.2016 - 30.09.2016 01.06.2017 - 30.06.2017

20) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.12.2015

21) ... MAĞAZASI

16.09.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.11.2016 - 30.12.2016 01.06.2017 - 15.06.2017 01.09.2017 - 15.09.2017

22) ... MAĞAZASI

01.02.2015 - 28.02.2015 01.05.2015 - 31.05.2015 01.07.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.11.2016 01.04.2017 - 15.04.2017 01.05.2017 - 15.06.2017 01.07.2017 - 31.07.2017 16.08.2017 - 31.08.2017

23) ...N MAĞAZASI

01.05.2015 - 31.05.2015 01.07.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.05.2017 - 31.07.2017

24) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 31.08.2016 01.11.2016 - 30.11.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.05.2017 - 31.07.2017 01.09.2017 - 30.09.2017

25) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 28.02.2015 01.04.2015 - 31.05.2015 01.06.2017 - 30.06.2017

26) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.01.2015 01.04.2015 - 31.12.2015 01.07.2016 - 31.12.2016 01.10.2017 - 31.10.2017

27) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 28.02.2015 01.04.2015 - 31.08.2015 01.10.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.06.2017 - 31.07.2017 01.09.2017 - 30.09.2017

28) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.01.2015 01.04.2015 - 30.11.2015

29) ... MAĞAZASI

01.04.2015 - 30.06.2015 01.09.2015 - 31.10.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.06.2017 - 31.07.2017 01.09.2017 - 30.09.2017

01.11.2017 - 30.11.2017

30) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 28.02.2015 01.04.2015 - 31.05.2015 01.07.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 30.09.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.05.2017 - 31.07.2017 16.09.2017 - 30.09.2017

31) ... MAĞAZASI

01.01.2015 - 31.01.2015 01.03.2015 - 30.11.2015 01.07.2016 - 31.12.2016 01.03.2017 - 31.03.2017 01.05.2017 - 31.07.2017

32) MERKEZ

01.01.2016 - 31.12.2016 01.05.2017 - 31.07.2017 ticari belgelerinin zayi nedeniyle iptaline;

2-Alınması gereken 59,30-TL harcın, peşin alınan 44,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 14,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,

4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333.maddesi ile Yönetmeliğin 207.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2021

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır