İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/23 K.2021/1124

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Davalı borçluya ait ... plakalı araç ile muhtelif tarihlerde ücret ödenmeksizin ihlali geçişler yaptığını, geçiş ücretinin tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya ile icra takibi yapıldığını, borçlunun itirazı ile takibin durdurulduğunu, davacının takip tarihi itibari ile 11.929,32-TL alacağı bulunduğunu, belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla itirazın iptali ile takibin devamına, ... plakalı araç kaydına borca yeter miktardaki kısmına ihtiyadi tedbir kararının verilmesini, alacağının %25'inden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılamak giderleri ve ücret_i vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalının yetkisiz mahkemede açıldığını, davalı ikametgahının .../... olduğundan yetkili mahkemenin ticaret sıfatıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, ihlali geçiş yapıldığı iddia edilen tarihlerde TC:... numaralı ...'ün ... ... şubesinden çekildiğini, bakiye mevcut olduğunu ve bu bakiyenin OGS olarak çekildiğini, makbuzları itiraz dilekçesiyle birlikte davacı şirkete gönderilmesine rağmen işlem yapılmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

1-.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası 2-... Trafik Tescil Müdürlüğü ve ... yazı cevapları 3-Geçiş ihlaline ilişkin görüntü kayıtları 4-Bilirkişi raporları 5-Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE

Dava, otoyol illali geçiş ücretinden ve para cezasından kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.

Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.

İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında 25.946,80-TL asıl alacak 230,04-TL işlemiş faiz, 41,41-KDV olmak üzere toplam 26.218,24-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 29/12/2017. tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 29/12/2017 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

İstanbul Trafik Tescil Müdürlüğü cevabi yazısının incelenmesinde; ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğunun bildirildiği görülmüştür.

... yazı cevaplarının incelenmesinde; 16.05.2017-26.10.2017 tarihleri arası dava konusu HGS/OGS geçişlerine ilişkin ödemelerin yapıldığı hesap ekstrelerinin cd ortamında gönderildiği görülmüştür.

Trafik uzmanı bilirkişinin 06/04/2021 tarihli 2 sayfadan ibaret raporunda özetle; davacı firma tarafından sunulan CD incelemeleri sonucu ... plakalı çekici cinsi araca bağlı olan ... plakalı dorsenin de 9 adet eksik bakiyeli geçiş yaptığının belirtildiğini, davalı şahıs ...'ün ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği itiraz dilekçesinde hesabından ödeme yapıldığını bildirmesine rağmen davaya konu geçişlerle ilgili ödemenin yapıldığını gösterir belgeyi dosya içerisine sunmadığını, davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın cezalar dahil olmak üzere 6.678,25-TL olduğunu belirtmiştir.

Trafik uzmanı bilirkişinin 06/09/2021 tarihli 4 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; kök raporda ... plakalı aracın 16.05.2017-26.10.2017 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan 23 defa eksik bakiyeli HGS/OGS etiket veya cihazı ile geçiş yaptığının belirtildiğini, geçiş listesi incelendiğinde dorse ile çekicinin geçişlerinin mükerrer olarak talep edilmediği ve tek geçiş olarak hesaplanmasının gerektiğini,

dosya ekinde gönderilen CD içerisinde ... plakalı dorseye ait geçişlerin de ücretlendirilerek belirtildiği hesaplamanın dışında tutulmasının nedeninin davacı tarafından ayrı bir geçiş olarak listelenmiş olmasının olduğunu; dosya içerisinde gönderilen CD de dorseye ait 9 geçişin bulunduğu ve ücretlendirildiğini, tekrar yapılan incelemede mükerrer ücret talebinde bulunulmamış olduğunun anlaşıldığını, sanal plaka uygulamasının Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan bir uygulama olduğunu,

KDV hesabının yapılması ile ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığının özelgeleri ile “Sözleşme hükümlerine uyulmaması nedeniyle kesilen ceza bedelleri herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olmadığından KDV nin konusuna girmemektedir.

Dolayısıyla, ticari imtiyaz sözleşme hükümlerine istinaden tahsil ettiğiniz ancak bir teslim veya hizmetin karşılığı olmayan ceza ve tazminat bedelleri üzerinden KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır.” (GİB'in 13/07/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.35.17.01-35-02-315 sayılı özelgesi) açıklandığını, davalı firmanın ödenmesi gereken toplam tutarın hesaplanması sırasında (geçiş ücreti x 4 katı ceza = geçiş ücretiz ödenmesi gereken toplam ücret) formülünün kullanıldığını, ...

Plakalı Çekici cinsi araç için yapılan hesaplamada ödenmesi gereken toplam tutarın 6.734,77-TL olduğunu, ... plakalı dorse cinsi araç için yapılan hesaplamada ödenmesi gereken toplam tutarın 5.173,89-TL olduğunun hesaplandığını, neticeten ödenmesi gereken toplam miktarın 11.908,66-TL olduğunu belirtmiştir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı araçların ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür.

Davacı tarafında icra takibinde her ne kadar ihlalli geçişin 10 katı tutarında para cezası talep edilmiş ise de yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere Geçici 3. maddesi uyarınca 30/5. maddesinde yer alan 10 katı ibaresinin ihlalli geçiş tarihlerinden sonra 4 katı olarak düzeltilmesi nedeniyle mahkememiz dosyasında 4 katı tutarında para cezası ve geçiş bedeli talebi ile itirazın iptali talep edilmiştir.

Mahkememizce alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, davalının maliki olduğu araçlarla ihlalli geçiş yaptığı tespit edilmiş, bilirkişi raporu hükme esas alınarak, geçiş ücretinin 4 katı ceza alınacağının kanun düzenlemesi olduğu, tebligat şartı da aranmayacağı ve davalının asıl alacaktan sorumluluğunun bulunduğu, her ne kadar icra takibinde davacının işlemiş faiz talebi olsa da, işlemiş faiz yönünden davalının temerrüde düşürülmediği, davacı tarafından davalıya ihtarname gönderilmediği, o halde davacı tarafın takip tarihinden önce işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı,

nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2018/1037Esas 2019/2322 Karar, 2017/3150 Esas 2019/647 Karar sayılı ilamlarının da bu doğrultu da olduğu, bu nedenle işlemiş faiz talebinin reddi gerektiği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek, 2.358,80-TL geçiş ücreti ve 9.435,20-TL 4 katı ceza miktarı olmak üzere toplam 11.794,00-TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiği alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır