İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/578 K.2022/252

Mahkememizde görülen zayi belgesi verilmesi talebinin incelemesi sonucu,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekili, müvekkilinin...Sanayi Bölgesi 11. Bloktaki şirket arşivinde bulunan ticari defterlerinin 30/08/2021 günü çıkan büyük yangında zayi olduğunu belirterek 2011-2019 yılları arasında tutmakla yükümlü olduğu ticari defterler için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuksal niteliği itibariyle, TTK'nın 82. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Zayi belgesi verilmesine ilişkin talepler çekişmesiz yargı işi kapsamında olup re'sen araştırma ilkesine tabidir. Bu bağlamda tensiben ilgili delillerin celbi yoluna gidilmiştir. Esas olan ticari defter ve kayıtlarının şirket merkezinde tutulmasıdır. Ancak şirketin ticari hacmine göre ayrı bir depoda arşivde de defterlerin saklanması olağandır.

Vergi Dairesinden kiralanan yere ilişkin belgeler getirtildiğinde 30/09/2021 tarihli yazı cevabında davacı şirket adına adı geçen mecura ilişkin olarak yapılmış yangın tarihini de kapsar şekilde muhtasar beyannamesi görülmüştür. Böylelikle kira sözleşmesinin gerçek durumu yansıttığı tespit edilmiştir. Ayrıca dosyamız arasına alınan 12/04/2005 tarihli sicil gazete kayıtlarından da adı geçen adresin şube olarak açıldığı tevsik edilmiştir.

Diğer yandan yangın çıkan işyeri adresine ilişkin sigorta poliçesi de dava dışı sigortacıdan celp edilmiştir. İBB İtfaiye Daire Başkanlığı tarafından da yangın raporunda depolanmış malzemelerin yangında zarar gördüğü tespit edilmiştir. Defterlerin de ilgili matbaadan teyidi yapıldığı gibi SGK nezdinde de şirket hakkında soruşturma olmadığına dair yazı yanıtı dosyamıza ibraz olmuştur.

02/04/2018 tarihli müdürler kurulu kararı ile defter arşiv kayıtlarının yangının meydana geldiği depoda saklanmasına karar verildiği görülmüş olup defter kayıtlarının "...Sitesi ... Blok No:.." adresinde bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Vuku bulan yangın olgusu ise dosyaya sunulan kolluk ve belediye tutanakları ile basına yansıyan haberler bir arada değerlendirildiğinde maruf ve malum vakıalardan olduğundan, mahkememizde ikna edici ispat koşulları hasıl olduğundan talep tarihinden geriye doğru 10 yıllık ticari defter ve kayıtlarının zayi olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.