İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/141 K.2024/75

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davalının davacı müvekkilinden hizmet satın aldığını, müvekkilinin faturayı kesip bir suretini davalıya teslim ettiğini ancak davalıdan anlaşma bedelini bir türlü tahsil edemediğini, faturanın 14.11.2022 tarihli olduğunu, bunun üzerine müvekkili tarafından ... İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı dosyası ile borç için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından borca ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, davalının icra takibine ilişkin itirazının hiçbir yasal dayanağının bulunmadığını, davalının TTK m. 21 uyarınca bir itirazının olmayıp fatura konusu borcun içeriğinin kesinleştiğini, dava şartı gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın kabulünü ile itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, bu nedenle borca, işlemiş ve işleyecek faiz miktarına, faiz oranına ve ferilerine itiraz edildiğini, iş bu davada alacağını ispat etme yükümlülüğünün davacı tarafta olup, davacı tarafın alacağını, miktarını, alacağın kaynağını oluşturan faturaları ve fatura konusu mal/hizmetin teslim edilip edilmediğini, sözleşme uyarınca edimlerini yerine getirip getirmediğini ispatla yükümlü olduğunu,

taraflar arasında sözlü/yazılı bir sözleşme var ise bu sözleşmenin müvekkili şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler ile yapılmadığını, taraflar arasında yapılmış bir yazılı sözleşme olmadığı gibi müvekkili şirket yetkilisi tarafından davacı ile sözleşme yapılmasına ilişkin herhangi bir çalışana verilmiş bir yetki de bulunmadığını, bu kapsamda basiretli tacir gibi davranması gereken tacirin şirket yetkilisi olmayan biri ile müvekkili şirketi borç altına sokma işlemi yapma yetkisine sahip olmayan kişi ile işlem yapmasının kabul edilemez olduğunu, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın reddini,

davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce davacının tacir olup olmadığına ilişkin tacir araştırması için vergi dairesi, esnaf kayıtları, ticaret odası kayıtlarının ve ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır. İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasında faturadan kaynaklanan 5.800,00-TL toplam asıl alacak takip yapıldığı, ödeme emrinin 14/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 16/12/2022 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Mali Müşavir bilirkişinin 04/01/2023 tarihli raporunda özetle.

Davacı tarafından incelemeye ibraz edilen 2022 yılına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve delil kabiliyetlerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davalı tarafından incelemeye ibraz edilen 2022 yılına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve delil kabiliyetlerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, tarafların ticari defterlerinde borcun dayandığı belgelerin tamamının kayıtlı olduğu, dava dosyasında davacı tarafından düzenlenen faturaya yasal süresinde itiraz edilmediği,

dava konusu faturanın ve hizmetin davalıya teslim edildiğinin kabulü gerektiğini, icra takip tarihi 07.12.2022 itibariyle davacı taraf ticari defterlerine göre davacı şirketin davalı taraftan 5.800,00-TL alacaklı görünmekteyken, davalı tarafın ticari defterlerine göre davalının davacıya 5.800,00-TL borçlu göründüğü, icra takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalıdan 5.000,00-TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki hizmete dayalı fatura alacağına ilişkin yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. Md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır.

Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).

Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca, faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.

Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.

Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği,bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.

Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir.

Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.

Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, mahkememizce davacı ... ...'ün tacir olup olmadığının araştırıldığı, vergi dairesi cevabi ile bilanço esasına göre defter tuttuğu, bu haliyle tacir olduğu, nısbi ticari davada mahkememizin görevli olduğu anlaşılmakla yargılamaya devam edildiği, mahkememizce ön inceleme duruşmasında taraf defterlerinin incelenmesine karar verilerek dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, taraflara usulüne uygun ihtaratların yapıldığı, incelemenin taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yapıldığı, Mahkememizce aldırılan ve hükme esas bilirkişi raporu ile,

taraflarca incelemeye ibraz edilen 2022 yılına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve delil kabiliyetlerinin bulunduğu, tarafların ticari defterlerinde borcun dayandığı belgelerin tamamının kayıtlı olduğu,

dava dosyasında davacı tarafından düzenlenen faturaya yasal süresinde itiraz edilmediği gibi ticari defterlerine kaydı neticesinde faturanın ve hizmetin davalıya teslim edildiğinin, sözleşme ilişkisinin ve fatura miktarının itiraz görmediğinin kabulü gerektiği, icra takip tarihi 07.12.2022 itibariyle davacı taraf ticari defterlerine göre davacı şirketin davalı taraftan 5.800,00-TL alacaklı görünmekteyken, davalı tarafın ticari defterlerine göre davalının davacıya 11.800,00-TL borçlu göründüğü, icra takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalıdan 5.800,00-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği,

aradaki farkın davalı adına yapılan ve davacı tarafından kabul gören 6.000,00 TL'lik kısmi ödemeye dayalı olduğu, bilirkişi raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu, davacının davasını tüm bu açıklamalarla ispatladığının kabulü gerektiği kanaatiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu edilen ve aynı zamanda davalı defterlerinden de anlaşılan alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza