İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/7 K.2025/378

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; davalı/borçlu şirket ile Alacaklı/müvekkil şirket arasında 17.05.2022 tarihinde Fuara İştirak sözleşmesi akdedildiğini, anılan sözleşmenin 3. Maddesinde ".. fuara İştirak Sözleşmesini imzalayarak iştirak etmeyi taahhüt eden Müşteri, bu imzadan sonra hiçbir şekilde fuara katılmaktan vazgeçemez, tüm yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır." denilmektedir.

Yine aynı sözleşmenin 10. maddesinde "Müşteri, fuara katılım ücretinin tamamını fuarın açılış tarihine kadar ...

A.Ş.'nin banka döviz hesaplarından birisine havale etmeyi, çek veya kredi kartı ile ödemeyi taahüt eder." denildiğini, dava konusu olayda davalı/borçlu şirket 31. ...Fuarına katılım için davacı şirketle 17.05.2022 tarihinde sözleşme akdettiğini, davacı şirket davalı/borçlunun kullanımına yönelik olarak standını müşteri adına tahsis ettiğini, davalı/borçlu şirket fuarın açılış tarihinden 90 gün öncesine kadar kabul edilebilir mazeretini sunarak fuara katılmaktan vazgeçmemiş, sürelere uymaksızın, hiçbir mazeret göstermeksizin fuara iştirak etmediğini,

anılan sözleşmede müşterinin fuara katılmaması sebebiyle tüm yükümlülüklerini yerine getireceğinin belirtişmiş olması karşısında davalı/borçlu tarafından sözleşmede belirtilen 20.06.2022 tarihinde 3.500 Dolar, 20.07.2022 tarihinde 3.500 Dolar, 20.08.2022 tarihinde 3.500 Dolar, 20.09.2022 tarihinde 3.500 Dolar, 20.10.2022 tarihinde 3.446 Dolar olarak belirlenen ödemeler yapılmadığını, dava konusu olayda davacı şirket sözleşme ile tarafına düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, davalı/borçlu şirket fuara katılacağı hususunda davacı şirketle sözleşme akdetmiş,

davacı şirket de müşterinin kullanımına tahsis edilen fuar alanı için ödemeler yapmıştır, dekontu ekte sayın mahkemeye sunduğunu, davacı şirket tarafından davalı/borçlunun fuardaki katılım yerine istinaden ödeme yapılmış olmasına karşın davalı/borçlu tarafından davacı şirketin muaccel alacakları ödenmediğini, işbu sebeple davalı/borçlu hakkında .... İcra Müdürlüğü 2022/...

Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından dosya borcuna, faize, ferilerine, takip dayanağı tutarlarına itiraz edilmiş olup takibin durdurulmasına karar verildiğini, borçlu tarafından takibe itiraz edilerek takip durdurulmuş ise de borçlunun itirazı haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olduğunu, davalı/borçlunun .... İcra Müdürlüğü 2022/...

Esas sayılı dosyaya yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazın iptali ile takibin faiz ve tüm ferileri ile birlikte devamını, davalı/borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; sözleşmeyi 08/12/2022 tarihinde feshettiklerini; ancak bu güne kadar her hangi bir ödeme yapılmadığını. Davacı/Karşı Davalı ile 17.05.2022 tarihinde, ... numaralı D Tipi Navlun ve Stand dahil fuara iştirak sözleşmesinin imzalandığını; sözleşmenin amacının davacı/karşı davalının hizmetlerinden faydalanarak 30 Ekim 2022-1 Kasım 2022 tarihlerinde düzenlenecek ...

Fuarına katılım sağlamak olduğunu; müvekkilinin ...

2022 fuarına katılabilmesi için fuar alanı tasarımının yapılacağını; fuar alanında ihtiyacı olan malzemelerin temin edileceğini; tüm süreç hakkında gereken evraklama bürokratik işlemlerin yürüteceğini; müvekkilinin gereği gibi bilgilendireceğini; müvekkilinin sergileyeceği ürünlerin gümrükleme, nakliye, sandıklama işlemleriyle buna ilişkin tüm hizmetlerin sunulacağını; elemanlarının vize işlemlerinin yapılacağının belirtilmesine rağmen Davacı/Karşı davalının edimlerini yerine getirmediğini; bunun üzerine sözleşmenin feshedildiğini;

yapılan ödemenin iade edilmediğini ve sandık içinde iade edilen ürünlerin de parçalanmış, kırılmış şekilde iade edildiğini; sözleşme bedelinin USD olarak belirlenmesinin, Cumhurbaşkanının 12.09.2018 tarihli ve 85 sayılı kararına, 32 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki kanuna ilişkin 19.04.2022 tarihli tebliğde belirtilen sözleşmelerden kaynaklanan ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının yasaklandığını; sözleşmenin bu haliyle her halükarda hükümsüz olduğunu; müvekkiline tebliğ edilen 324.462,45 TL tutarındaki 03.11.2022 tarih ve ... no.lu faturanın itiraz edilerek iade edildiğini;

davacı şirkete 05.09.2022 tarihinde 90.000,00 TL ödeme yapıldığını; müvekkili ile Davacı/Karşı davalı arasında imzalanan sözleşmenin TTK nun55. Maddesine de aykırı olduğunu; karşı dava açısından.

Müvekkilinin ödediği 4.944 USD bedelin aynen iadesinin talep edildiğini; müvekkilinin fuarda sergileyeceği tüm ürünlerin eksik hasarlı ve kullanılmaz halde iade edildiğini; bu ürünlerden dolayı 856,80 USD bedelin de talep edildiğini beyanla asıl davanın reddini; karşı davanın kabulü ile müvekkili tarafından 4.944 USD karşılığı ödenmiş olan bedelin, şimdilik 100 USD lik kısmının bankalar tarafından dolara uygulanan en yüksek faizle aynen ödenmesine karar verilmesini;

müvekkilinin fuara katılamaması nedeniyle ticari kazanç kaybının 6100 sayılı HMK m.107 uyarınca talep değerini artırmak üzere fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 100,00 TL Ticari Kazanç Kaybına karşılık maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile ... tarafından Müvekkil Şirkete ödenmesine karar verilmesini ve davanın ... San. Ve Tic. A.Ş. ve ... Hiz. Tic. Ltd. Şti. ne ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Bilirkişi Raporu.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen 05/01/2025 tarihli raporda özetle. Davacı ile davalının, Mısır'da yapılacak fuarın organizasyonuna yönelik olarak sözleşme imzaladıkları. Sözleşmede vize işlemlerinin davacının yükümlülüğünde olduğuna dair bir hüküm bulunmamakla birlikte, taraflar arasındaki yazışmalar ve vize işlemini yapacak şirket ile davacı arasında bağ bulunduğu dikkate alındığında vize işlemlerinin de davacı şirket tarafından üstlenildiği.

Mısır Başkonsolosluğunun yazısında, davalı şirket yetkilileri adına vize başvurusu yapıldığına ve fakat vize verilmediğine dair yazı da dikkate alındığında; davacı şirketin vize başvurusuna yönelik yükümlülüğünü yerine getirdiği. Davalının; davacının, vize işlemlerini yerine getirmediğine dair iddiasının somut delillerle desteklenemediği; bununla birlikte davalı şirket yetkililerine vize verilmemiş olmasının TBK.'nun 136.

Maddesinde tanımlanan ifa imkansızlığı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine yönelik hukuki takdir yetkisinin münhasıran sayın Mahkemeye ait olduğu. Ticari defter kayıtlarına göre göre Davalı tarafın Davacı tarafa 65.230,14 TL borcunun olduğu.

Taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulduğu ve davalının fesihte haklı olmadığının kabulü halinde, davacının, sözleşme ile belirlenen 17.446,00 USD'yi cezai şart bedeli olarak talep edebileceği; ancak taleple bağlılık kuralı gereğince bu tutarın 12.502,00 USD olarak dikkate alınması gerektiği.

Her ikisi de Türkiye'de yerleşik olan taraflar arasındaki sözleşmenin Cumhurbaşkanlığı kararında bahsedilen sözleşmelerden hizmet sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi halinde, böyle bir sözleşmede ödeme yükümünün, döviz cinsinden belirlenemeyeceği.

TBK.'nun 27. Maddesinde, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı olan veya konusu imkansız olan sözleşmelerin kesin hükümsüz olduğu belirtildiği; sözleşmenin içerdiği hükümlerden bir kısmının hükümsüz olmasının, diğerlerinin geçersizliğini etkilemeyeceği ancak bu hükümler olmaksızın sözleşmenin yapılamayacağının açıkça anlaşılması halinde sözleşmenin tamamının hükümsüz olacağı.

Somut olayda tarafların sözleşmenin bedeline yönelik anlaşmalarının mevzuata aykırı olduğu; sözleşme bedelinin, bir sözleşmenin esaslı unsurlarından olması sebebiyle bedeli belirlenmeyen bir sözleşmenin imzalanamayacağı.

Sözleşmenin USD cinsinden yapılması sebebiyle geçersiz olduğunun ya da vize başvurusunun kabul edilmemesi olgusunun ifa imkansızlığı olarak değerlendirilmesi halinde davalı şirketin ödediği 90.000,00 TL'nın iade edilmesini talep edebileceği; ancak bu tutar, davacı şirkete, ... isimli kişi tarafından ödenmiş olması karşısında bu hususun hukuken değerlendirilmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememize açılan iş bu dava İcra ve İflas Kanununun 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

Uyuşmazlık; taraflar arasında 17/05/2022 tarihinde imzalanan fuar katılım sözleşmesi kapsamında davalı karşı davacı katılımcı şirketin sözleşmede belirtilen katılım bedelinin ödeyip ödemediği, davacı karşı davalı şirketin ise sözleşmede belirtilen vize temini başta olmak üzere davalı karşı davacı şirketin yurt dışındaki fuara katılması gereken şartları sağlayıp sağlamadığı davacı karşı davalının sözleşmeye aykırı davranmadığının tespiti halinde .... İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı dosyasından başlattığı takipteki alacak kalemleri isteyip isteyemeyeceği gerçek alacak talebi ile takip talebinin örtüşüp örtüşmediği, davacı karşı davalının sözleşmeye aykırı davrandığının tespiti halinde davalı karşı davacının sözleşmeye katılamamaktan kaynaklı olarak ödemiş olduğunu iddia ettiği bedelin iadesini isteyip isteyemeyeceği, fuara katılamamasından kaynaklı olarak zararın doğup doğmadığı doğmuş ise zarar tutarının ne kadar olduğu ve fuara götürülen sandık içindeki malzemelerin zarara uğrayıp uğramadığı,

uğramış ise zarar miktarının ne olduğu taraflar arasındaki sözleşmenin yabancı para biriminden düzenlenip düzenlenemeyeceği noktalarında toplandığı görülmüştür.

Tarafların dayandıkları vakaların ispatı için delil olarak ileri sürdükleri, taraflar arasında akdedilen fuar katılım sözleşmesinin, davacı tarafından düzenlenen faturanın, davacının davalıya keşide ettiği ihtarnamenin, taraflar arasındaki e-posta yazışmalarının, davalı karşı davacının keşide ettiği ihtarnamenin, davacının davalı tarafa yaptığı ödemelere ilişkin banka makbuzlarının, dosyaya sunulduğu, Mısır Türkiye konsolosluğunun cevabi yazısının ve icra dosyasının mahkememiz dosyasına celp edildiği görüldü.

Taraflar arasındaki fuar katılım sözleşmesi, taraflar arsındaki e-posta yazışmaları, ihtarnameler ile Mısır Ülkesi İstanbul Başkonsolosluğu yazı cevabı ile banka makbuzları ve taraf defter ve belgeleri incelenerek davacı karşı davalının davalı karşı davacıda alacağı bulunup bulunmadığının karşı davacının ödediği bedelleri isteyip isteyemeyeceğinin tespiti için bilirkişi heyetinden alınan raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu görülüdü.

Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde.

Taraflar arasında fuar katılım sözleşmesi kurulduğu davacı karışı davalı fuarcılık şirketinin Mısır Ülkesinde düzenlenen Elektrik aydınlatma fuarına davalı karşı davacı şirketinin katılımının sağlanması için gerekeli başvuruları yaptığı uyuşmazlık dışı olup uyuşmazlığın esasını davalı karşı davacı katılımcı şirketin fuara katılamamasının ifa imkansızlığı sayılıp sayılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davacı karşı davalı şirketin davalı karşı davacı şirketin fuara katılımı için Mısır ülkesindeki fuarcılık şirketi ile anlaşıldığı, bunun için gerekli ödemelerin yapıldığı ancak davalı karşı davacı şirketin ödemelerini yapmadığı ileri sürmüş, davalı karşı davacı şirketin ise davacı şirketin edimlerini yerine getirmediği,

davacı şirketin davalı karşı davalı şirketin fuara katılacak personelinin vize işlemlerinin yerine getirmesi gerektiği halde vizelerin çıkartılmadığı dolayısı ile asıl davanın reddini karşı davanın kabulünü istediği görülmüştür, Mahkemece toplanan deliller ile alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacı karışı davalı şirketin, davalı karşı davacı şirketin Mısır Ülkesindeki fuara katılacak personelinin vize işlemlerinin yürütülmesi edimini de üstlendiği,

anacak Mısır ülkesinin davalı karşı davacı katılımcı şirketin çalışanlara vize vermediği bu nedinle davalı şirketin fuara katılamadığı anlaşılmakta olup, bu hali ile davacı karşı davalı yönünden ifa imkansızlığı hali doğurduğu anlaşılmaktadır.

İfa imkansızlığı nedeni ile davalı açısından sözleşmeden dönerek ödemiş olduğu edimini geri isteme hakkı doğurduğu davacının edimlerini yerine getiremediği bu hali ile de davalı tarafa düşen edimi talep edemeyeceği anlaşıldığından asıl davanın reddi yönünde, karşı dava yönünden davanın ödenen bedelin iadesi yönünden kabulüne, diğer taleplerinin ispat edemediğinden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DÜZELTME

Mahkememizin 09/05/2025 tarihli duruşmasının karşı dava yönünden 1 no.lu ara kararı her ne kadar "4.944,00 USD alacağın dava tarihinden itibaren..." yazılmış ise de maddi hata sonucu sehven ''4.944,00 USD'' yazılmış olup, gerekçeli kararda "100,00 USD alacağın dava tarihinden itibaren..." şeklinde düzeltme yapılmıştır.

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Davanın REDDİNE

2-Şartları oluşmadığından Kötüniyet Tazminat talebinin reddine

3-Hüküm tarihinde alınması gerekli 615,40TL karar harcının peşin alınan 2.880,95-TL den düşümü ile kalan 2.265,55-TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13-14 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

6-Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 38.027,88-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

9-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

KARŞI DAVA YÖNÜNDEN

Davanın kısmen KABULÜ ile

1-100,00 USD alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4A maddesi gereğince devlet bankalarının USD ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi oranı şeklinde işleyecek faiz birlikte davacı karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya ödenmesine, Ürün Hasar Bedili ile Ticari Kazanç Kaybına yönilik fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL den mahsubu ile 345,55-TL'nin karşı davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Karşı davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin ve 269,85-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 539,70-TL'nin karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,

4-Karşı Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 2.957,08-TL vekalet ücretinin karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,

5-Karşı davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 100,00-TL vekalet ücretinin karşı davacıdan alınarak karşı davalıya verilmesine,

Dair, davacı/karşı davalı vekilinin, davalı/karşı davacı vekilinin ve ihbar olunan ekspres vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.09/05/2025

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır