İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/662 K.2025/159

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava konusu çeke ilişkin alacağı usul ve yasaya uygun bir şekilde Faktoring Sözleşmesi, alacak bildirim formu ve fatura tavsik edilerek ... Rulman Mak. San. Tic. Ltd. Şti.'nden ciro yolu ile iktisap ettiğini, müvekkili şirketin dava konusu çeke ilişkin alacağı devralırken ... Ltd.

Şti. ile ...A.Ş. arasındaki ticari ilişkiyi gösterir faturalarla birlikte tevdi alındığını, çekin bedelinin de müvekkili tarafından müşteriye ödendiğini, müvekkili şirketin usul ve yasaya uygun olarak üstlenilmiş olup alacaklı sıfatını kazandığını, ... Bankası Hadımköy Yolu Ticari Şubesine ait 20/12/2024 tarihli, ... seri numaralı, 110.000,00-TL bedelli, keşidecisi ...A.Ş. olan, lehtarı ...

A.Ş. olan çekin müvekkili şirket tarafından işleme alındıktan sonra şubeden genel müdürlüğe gönderildikten sonra genel müdürlükte çekin akıbetine ulaşılamadığını, yapılan tüm arama ve araştırmalar sonucunda çekin bulunamadığını, bu nedenlerle ilgili çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, zayi edilen kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı, teminatın Mahkememiz veznesine depo edildiği görülmüştür.

6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı dava dilekçesine, çekin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak bilgileri eklemiş, mahkememizce ilgili bankaya yazılan müzekkereye cevap verilmiş, çek bilgilerinin doğru olduğu, çekin ibraz edilmediği bildirilmiş, talep sahibinin talebine konu kıldığı çeke ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde dava konusu çek mahkememize sunulmamış olduğundan talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.