İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/301 K.2026/280

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle.

07/02/2024 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı ... adına kayıtlı olan davalı ... sevk ve idaresindeki ... ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza neticesinde müvekkiline ait aracın ağır hasar gördüğünü, bu nedenle karşı yan sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını, ödeme yapılmaması üzerine taraflarınca Sigorta Tahkim Komisyonu'na (STK) başvuruda bulunduklarını, başvurunu kısmen lehlerine sonuçlandığını, STK'nın bedelleri yanlış hesaplamasından dolayı sigorta şirketinin limit olmasına rağmen zararı temin etmediğini,

diğer yandan müvekkilinin kaza nedeniyle aracının onarımda kaldığını, bu süreçte müvekkilinin araçsız kaldığını, bu nedenle araç mahrumiyet bedeli taleplerinin bulunduğunu iddia ederek; davanın kabulünü, fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla.

50,00-TL pert farkı bedelinin kaza tatarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (ZMMS poliçesi limiti kapsamında tüm davalılardan, ZMMS limitini aşan kısmı bakımından diğer davalılardan) davalılardan kusurları oranında tahsilini, 50,00-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'den kusurları oranında tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalılar... ve ... Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle. Öncelikle yetkisizlik ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, diğer yandan dava konusu olayın trafik kazası mahiyetinde olması nedeniyle davacının taleplerini ... A.Ş'den (İMM) talep etmesi gerektiğini, bu nedenle husumet itirazlarının olduğunu, davanın ...

A.Ş'ye ihbarının gerektiğini, diğer yandan STK'nın 2024.E... sayılı dosyası kararına karşı İtiraz Hakem Heyeti'ne yapılan başvurunun 2024.İ... sayılı kararının kesinleştiğini, davacının aynı talepli ve kesinleşen dosya hakkında yeniden dava açamayacağını, esasa ilişkin olarak;

... plakalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, davacı sürücünün kırmızı ışık yanmasına rağmen kendi şeridinde duran araçları karşı şeride geçirmek ve ışıklarda bekleyen üç aracı makas atmak suretiyle geçerek hızla seyrettiğini, bu suretle de müvekkilinin aracına çarptığını, kaza tespit tutanağındaki olay örgüsünün doğru kurulduğunu, bu hususta verilen ifadelerin de örgüyü doğruladığını, diğer yandan STK kapsamında bilirkişi raporunun aracın kilometre ve kaza geçmişi bilgisinin bilinmeden hazırlandığını, bu nedenle hükme esas alınamayacağını iddia ederek;

davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş.

Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; ... plakalı aracın müvekkili nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, dava konusu kazanın 17/02/2024 tarihinde meydana geldiğini, kabul anlamına gelmemekle maddi hasar limitlerinin 200.000,00-TL ve sigortalısının kusuru oranında olduğunu, dava konusu kaza STK'nın 2024.E... sayılı dosyası ile incelemeye alındığını ve 110.000,00-TL'nin müvekkiline tahsil edilerek başvurana verildiğini, işbu karara istinaden ....

İcra Dairesi'nin 024/... esas sayısıyla açılan icra dosyasının borcunun 24.03.2025 tarihinde ödendiğini, bu nedenle HMK'nın 114. Maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, son olarak davacının huzurdaki davayı ikame etmeden önce usulüne uygun başvuru yapmadığından davanın reddinin gerektiğini iddia ederek; davanın ve tüm taleplerin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı/davacı tarafından borçlu/davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine 110.000,00-TL asıl alacak, 5.528,00-TL yargılama gideri, 30.000,00-TL vekalet ücreti ve 15.389,46-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 160.917,46-TL borcun ödenmesi amacıyla 26/12/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 31/12/2024 tarihinde tebliğ edildiği, takibin davalı sigorta ve davacı zarara gören arasındaki tahkim dosyası sonucunda ortaya çıkan ilamlı takibe ilişkin olduğu görülmüştür. Makine Mühendisi/Adli Trafik Uzmanı Bilirkişinin 02/12/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "

... plaka sayılı otomobilin sürücüsü Davalı... meydana gelen kazada asli ve %75 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü davacı tali ve %25 oranında kusurlu olduğu, davacı ... adına kayıtlı ... plaka sayılı otomobil, 17/06/2003 ilk tescil tarihli ..., Motor No:..., Şase No: ..., 141 kW motor gücünde, Benzin-LPG yakıtlı, siyah renkli, hususi kullanımda 2003 model bir otomobil olduğu, kaza sonrasında aracın onarımının ekonomik olmadığı ve aracın pert-total olarak kabul edilerek hurdaya ayrılması gerektiği, hasar tazminatı kaynaklı aracın perte ayrılması ile oluşan zararın 300.000,00-TL olduğu,

davalının %75 kusuruna tekabül eden tutarın 225.000,00-TL olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacıya 24/03/2025 tarihinde 147.354,82-TL (110.000,00-TL hasar tutarı ve diğer masraflar) ödendiği, bu durumda 115.000,00-TL bakiye hasar tazminatı kaldığı, bu tutarın 52.645,18-TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş. teminatı kapsamında kaldığı, kalan 62.354,82-TL hasar tazminatı tutarı ile ilgili olarak ise davalılar... ve ... (Vasi: ...) ve ihbar olunan ...

A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiği, araç hak mahrumiyeti ile ilgili olarak 30.600,00-TL toplam maddi kaybın söz konusu olduğu, davalı sürücü...’ün %75 kusuruna tekabül eden tutarın 22.950,00-TL olacağı" görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili 10/02/2026 Havale Tarihli Dava Değeri Arttırım Dilekçesinde Özetle.

Mahkeme dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalının dava konusu kazada %75 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle pert farkı bedeli taleplerini 115.000,00-TL olarak arttırdıklarını, pert farkı bedelinin 90.000,00-TL'lik kısmının 17/02/2024 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle müştereken ve müteselsilen tahsilini, pert farkı bedelinin 25.000,00-TL'lik kısmının davalılar... ve ...'den 17.02.2024 tarihinden itibaren avans faiz işletilmek suretiyle müştereken ve müteselsilen tahsilini, araç mahrumiyet bedeli taleplerini 22.950,00-TL'ye çıkardıklarını,

işbu bedelin 17.02.2024 tarihinden itibaren avans faiz işletilmek suretiyle davalılar... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

DELİLLER

-Artvin Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası

-STK'nın THK-SB... sayılı dosyası

-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/... Soruşturma sayılı dosyası

-... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/... Ceza dava dosyası

-Davacı vekili tarafından sunulan; ... 4. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi sureti, ... A.Ş'ye T-...-0-0 numaralı poliçe sureti, ... Sigorta A.Ş'ye ait ... numaralı Trafik Sigortası Poliçesi, kazaya ait fotoğraflar, Trafik Kazası Tespit Tutanağı sureti, mail yazışmaları, 8.000,00-TL bedelli fatura sureti, Ekspertiz Raporu

-Davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından sunulan; ...

numaralı Trafik Sigortası Poliçesi sureti, 147.354,82-

TL bedelli ödeme dekontu, .... İcra Dairesi'nin 2024/... sayılı dosyasına ait bir kısım evraklar

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının dava konusu trafik kazası neticesinde bakiye pert bedelinin malik, sürücü ve ZMMS sıfatındaki tüm davalılardan; araç mahrumiyet bedelinin ise davalı malik ve sürücü gerçek kişiler yönünden tahsili ile istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir.

Zarara sebebiyet veren aracın maliki-işleten sıfatıyla, araç sürücüsü-haksız fiil tazminat yükümlüsü olarak, sigorta şirketi-trafik sigortası poliçesi nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, müteselsil sorumluluk ilkeleri uyarınca zarar gören tarafça sorumluların tamamından talep edebilecektir.

Araç mahrumiyet zararı yönünden zarar görenin aracını kullanamadığı süre içerisinde kendi aracını kullanmış olması halinde yapacağı yakıt, amortisman payı vs. gibi zorunlu giderleri mahsup edilerek bu süre için zarar gören yararına araç mahrumiyeti bedelinin tespiti gerekecektir.

Somut olayda, 17/02/2024 tarihinde, davacının aracı ile malik, sürücü ve ZMMS sıfatındaki davalıların sorumluluğunda bulunan araç iki taraflı trafik kazası geçirmiştir. Davalı ... sürücü, ... malik, sigorta şirketi ise trafik sigortacısı konumundadır. Kaza tarihi poliçe tarihlerini kapsamaktadır.

Aynı olay kapsamında davacı, davalı sigorta aleyhine Tahkime başvurmuş, aracın kaza tarihindeki rayiç bedeli (600.000,00-TL), hasar bedeli (696.592,82-TL), sovtaj bedeli (300.000,00-TL) belirlenerek pert olduğu tespit edilmiş, davalıların %75 kusur karşılığı olan sorumluluk miktarının talep edilebileceği anlaşılmış, ancak aynı yargılamada ikinci kez ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle 110.000,00 TL'ye hükmedilmiştir.

Dolayısıyla davalı sigorta yönünden talep edilen bakiye pert bedelinin tahkim dosyasına konu edilemediği, karara bağlanmadığı, bu haliyle kesin hüküm arz etmediği, ancak talep edilebilir miktar ve kusur yönünden yapılan tespitler itibariyle davacı ve davalı ZMMS nezdinde kesin delillerin oluştuğu, dosyamızdaki talebin sigorta şirketi yönünden ek dava niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Meydana gelen kazada hem Tahkim dosyasında hem SBM nezdinde, hem de ... CBS'nin ATK'dan aldığı rapor kapsamında tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusurlulukları hız durumunu yol ve araca göre ayarlayamayan davacı için %25, yanlış manevra yapan davalı sürücü için %75 olacak şekilde belirlenmiştir. Her ne kadar davacının kaza yerinden 97 metre önce kırmızı ışık ihlali yaptığı kaza tespit tutanağında belirlenip tüm kusur davacıya yüklenmiş ise de ihlal ile kazanın oluşumuna dair illiyetin bulunmadığı, sonuca etkili olmadığı alınan raporlarda usulünce açıklanmıştır. Dosyamız kapsamından da aynı yönde yapılan tespit hükme esas alınmıştır.

Davacı aracının kaza tarihindeki hasarlı hasarsız hali, sovtaj bedeli, pert addedilmesinin ekonomik olduğu hem sigorta hasar dosyasında, hem tahkim dosyasında, hem de dosyamız kapsamında aynı şekil ve miktarlarla tespit edilmiş, arada çelişki doğmamıştır.

Dolayısıyla 300.000,00-TL'lik pert bedeline ve %75 kusur oranına göre davacının, 225.000,00-TL pert bedelini kanundan doğan müteselsil sorumluluk nedeniyle davalılardan talep edebileceği, bunun 110.000,00-TL'sini davalı sigortadan ilamlı takip yoluyla aldığı, bakiye 115.000,00-TL'yi de davalılardan talep edebileceği, davalı ZMMS yönünden 200.000,00-TL'lik poliçe limiti nedeniyle bakiye 90.000,00-TL'ye hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Hükmedilen bedele davalı sigorta şirketine yapılan 08/05/2024 başvuru tarihi ve 8 iş günü süresine göre Tahkim dosyasında da belirlenen 21/05/2024 temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekmiştir.

Davalı tacir olup borçlarının ticari olması esas ise de davacının dava dilekçesinde yasal faiz; bedel artırım dilekçesinde avans faizi talep etmiş, ıslah dilekçesi niteliğinde olmayan bu dilekçe ile faizin nevinin değiştirilemeyeceği anlaşılmakla yine taleple bağlı kalınarak yasal faize hükmedilmiştir.

Diğer davalılar yönünden de araçların hususi olup, tarafların tacir olmadığı, işin ticari niteliği bulunmadığı gözetilerek yasal faize hükmedilmiş; haksız fiile dayalı talep ve temerrüt durumu nedeniyle kaza tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.

Araç mahrumiyet bedeli yönünden alınan bilirkişi raporu ile davacının emsal bir araç alması için geçecek makul süre, kaza tarihinde emsal araç için yapılabilecek kiralama ücretleri gözetilerek 30 gün için amortismanın da gözetildiği 1.020,00-TL ve %75 kusur karşılığına göre davalı gerçek kişiler aleyhine usulünce belirlenen 22.950,00-TL'ye hükmedilmiş, bu miktara da kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... e-imza e-imza