İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/136 K.2026/322

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinden özetle; Davacı şirketin son yetkili hamili olduğu ... numaralı, 20.02.2026 tarihli 583.000 TL bedelli çek ve ... numaralı, 04.03.2026 tarihli 250.000 TL bedelli çekin zayi olduğunun tespiti ile çek bedellerinin ilgili bankalarca ödenmesinin tedbiren ve nihai olarak yasaklanması, ve çekin iptali talep ev dava edilmiştir.

İhtiyati Tedbir; Mahkememizin 19/02/2026 tarihli tensip zaptı 5 no.lu ara kararı ile iptali istenen kıymetli evrak bedelinin %15'i oranında teminat yatırılması halinde ödemeden men yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de teminat yatırılmakla ihtiyati tedbir işlemi yapıldığı görülmüştür.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı görülmüştür.

Dava konusu çeklerin ... ... Bankası A.Ş.tarafından ibraz edildiği, ... ... Bankası A.Ş.'nin asli müdahale talep ettiği ve çekleri davacı olan müşterisinin kredi borcuna mahsup edilmek üzere verdiğini beyan ettiği, mahkememizce çekişmesiz yargı işi olarak hasımsız görülen çek iptali davasına müdahale talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizin 05/03/2026 ve 16/03/2026 tarihli ara kararları ile davacı tarafa TTK 763.madesi gereğince çek istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, aksi halde çek iptali davasının reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilince süresi içerisinde istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen çeklerin kaybedildiği bildirilmiş ise de, zayi olduğu iddia edilen çekin ... ... A.Ş.tarafından ibraz edildiği görülmekle davacı vekiline TTK madde 763 uyarınca çek istirdatı davası açmak üzere kesin süre verilmiş, davanın açılmaması halinde davanın reddedileceği ara karar ile ihtar edilmiştir. Davacı yanca bu süre içinde davanın açıldığına dair bilgi ve belge sunulmamıştır. Bulunan çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilemeyeceğinden, kimin uhdesinde olduğu belli olmasına rağmen, hamilden iadesi istenilmeyen çek yönünden talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.