İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/577 K.2019/702

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

19.200 Box (kutu) ... 2000 sigarasının 3.264.000 USD karşılığında, ...ye ihracı için ... Bank AŞ merkez şubesinden... nolu akredetifin açıldığını, 24.600 Box sigaranın 28.03.1997 tarihinde ihraç edildiğini, kalan kısmının ihracının ise akredeitifin vadesi olan 08.07.1997 tarihinden 20 gün önce ihraç edilmesi gerektiğini, akreditifin vadesi dolduktan sonra ve yükleme vadesinden 22 gün sonra sigaraların yüklenerek 21.07.1997 tarihinde ...

Bankası...Şubesine vesaiklerinin teslim edildiğini, ihracat işlemlerinin yapıldığı sırada davalı ... , pazarlama müdürü, ... nun pazarlama müdür yardımcısı, ... un dış satışlar Şube Müdürü,... nün şube şefi olarak görev yaptığını, zarardan bu davalılar ile birlikte ..., ... Bankası (...Bank AŞ yi temsilen), ...Bankası ve ...

Şti, ...nunda sorumlu olduğunu, tüm davalılardan tahsilde tekerrür olmamak şartıyla sorumlu oldukları 2.009.400 USD nın işlemiş faizi ile birlikte tahsilini İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... esas sayılı dosyasında talep ve dava etmiştir.

İstanbul 24 ATM nin 2011/6 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda; 2011/44 sayılı ve 02/11/2011 tarihli karar verilmiş,2.009.400.USD nin ... Ltd den alınarak davacı Tekel'e verilmesine, davalılar ..., ..., ..., ...hakkında ceza davası devam ettiğinden Fatih ...Asliye Hukuk mahkemesi nin ... Esasa sayılı dava dosyasının tefrikine, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Tefrik edilen dava dosyası İstanbul ... ATM nin ... esasına kaydedilmiştir.

CEVAP /

Davalı... vekili cevap dilekçesinde ve özetle;

İhracaatı gerçekleştiren ... in raporlu olarak ayrılması nedeniyle 25 günlük süre için kendisinin görevli olduğunu, bankaya vesaiklerin sunulduğunu, ...'un 4. Orijinal konşimanto düzenlenmesi talimatı sonucu, alıcı firmanın mal bedelini ödemeden malı gemiden indirdiğini, beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve özetle;

9 yıl müessese müdür yardımcısı, 5 yılda müessese müdürü olarak görev yaptığını, akredetif açılışı ve yüklemelerin şube müdürlerince yapıldığını, kendi görevinin Tekel Yönetim kurulunun aldığı kararları uygulamak olduğunu, satış işlemini kendisinin yapmadığını, kendilerinin olayı farkedince hukuki yola başvurulmasını talep ettiklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir

Davalı... cevap dilekçesinde ve özetle;

Sigaraların sevk edilmek üzere hazırlanması talebini içeren yazının üzerine her hangi bir taraf olmadığı halde sonradan akreditif vadesinin uzatılmasına ilişkin banka bilgisi isteyin şeklinde not yazıldığını, iş yerinde yoğun iş hacmi olduğunu, personelin ihracat konusunda yetersiz olduğunu, akredetifin süresi dolduğu anlaşılınca vesaiklerin tahsil vesaiki olarak gönderilmesini talep ettiklerini, 4. konşimentonun düzenlenmesi ile sigaraların Alman gümrüğünden çekildiğini, kendisinin konşimento düzenlenmesinde kusuru olmadığını, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde ve özetle;

Yönetim kurulunun da sigara satışı için karar alması nedeniyle sorumlu olduğunu, daha önceki parti yüklemelerinde de görüleceği üzere ihracat işlemlerinin akredetif ödenen şeklinde gerçekleşmediğini, konsinye ödeme şekli olduğunu, akredetif vadesi geçtikten Birkaç ay sonra ödemenin yapıldığını, bu nedenle bu nedenle asıl sorumluların tüm işlemleri yurt içinden takip eden bir firmaya ihraç işlemi yapan yönetim kurulu olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava tazminat istemine ilişkindir.

İstanbul ... ATM nin ... E-...sayılı ve 02/11/2011 tarihli kararı Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2013/17362 - 2014/2727 sayılı ve 11/02/2014 tarihli kararı ile onanarak kesinleşmiştir.

Mahkememizin 2012/18 esasında yapılan yargılama sonunda verilen 07/02/2014 tarih ve 2014/21 sayılı kararda davalılar ..., Alaattin Oraloğlu yönünden davanın reddine, ...,... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Tarafların temyizi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 08/12/2015 tarih ve 2014/16918 E - 2015/14333 K sayılı ilamı ile mahkememiz kararı bozulmuştur.Bozma ilamında "Dosya içeriğinden davalılar hakkında Fatih ... Asliye Ceza Mahkemesinde ... esasta kayıtlı ceza davası olduğu anlaşılmaktadır. Ancak dosya arasında bu dosyaya ilişkin bilgi ve belgelere ve ceza mahkemesi kararına rastlanılmamıştır.

Olay ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 53. maddesi uyarınca hukuk hakimi, ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de hem ilmi, hem de kökleşmiş yargı kararlarında ceza mahkemesince belirlenen maddi olgunun hukuk hakimini bağlayacağı kabul olunmaktadır. Dava konusu olayın özelliği nedeniyle ceza mahkemesindeki davanın sonucu ve kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalı, kesinleşmemişse kesinleşmesi beklenmeli ve ondan sonra tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, yerinde olmayan gerekçeyle yazılı biçimde karar verilmiş olması, usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir."

Gerekçesi açıklanmıştır.Mahkememizce bozma ilamına uyulmuştur.

Uyulan bozma ilamı gereğince yapılan araştırmada; Fatih 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının,İstanbul adliyelerinin birleşmesi sonucu İstanbul...Asliye Ceza Mahkemesi nin ... esasını aldığı, davalılar ..., ... yönünden dava dosyasında616 sy yasa ( Rahşan affı) gereğince durma kararı verildiği, diğer davalılar ... ve ... hakkında dava dosyasının tefrik edilerek önce Üsküdar Ağır Ceza Mahkemesine yetkisizlik kararı verildiği, bu mahkemenin karşı yetkisizlik kararı ile dava dosyasının İstanbul ... Asliye Ceza Mahkemesinin... Esasına geldiği, bu dava dosyasında da 4616 sy yasa ( Rahşan affı) gereğince durma kararı verilerek hüküm kurulmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce İstanbul ...Asliye Ceza Mahkemesinden 765 sayılı TCK( suç tarihine göre uygulanacak kanun) 102 mad gereğince hüküm kurulması istenmiş, mahkemece verilen ek karar dosya içine alınmıştır.Davalılar hakkında 765 sayılı TCK 102 mad gereğince ortadan kaldırma kararı verilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre:

Uyulan bozma ilamı gereğince mahkememiz dosyasındaki davalılar ..., ... ,..., ... hakkında açılan ceza davasında 765 sayılı TCK nun 102 mad gereğince ortadan kaldırma kararı verildiği

İstanbul ... ATM nin ... E- ... sayılı ve 02/11/2011 tarihli kararının Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2013/17362 - 2014/2727 sayılı ve 11/02/2014 tarihli kararı ile onanarak kesinleşmesi sonucu davacı idarenin zararının 2.009.400,00 USD olarak kesinleştiği sabittir.

İstanbul... ATM nin... E-... sayılı kararına esas alınan bilirkişi ... ve arkadaşlarının kök ve ek raporu ile İstanbul ...ATM nin ... sayılı dava dosyasındaki karar esas olan bilirkişi Yrd. Doç. Dr. ..., Dr. ...ve SMM ...n oluşan bilirkişi heyetinin 30.10.2012 tarihli kök raporu ile 02.09.2013.tarihli ek bilirkişi raporlarının kusur dağıtımı yönünden uyumlu oldukları anlaşılmıştır.Alınan bilirkişi raporlarına göre;

" 347.600. lık 2 adet teminat mektubunun sigaraların gümrük beyannamesinde kayıtlı ülke gümrüğüne girmesini temin amacı ile alındığı, teminat mektuplarının iadesi işleminin, ... İşletmeleri Genel Müdürlüğünün 19.01.1996 tarih ve 53 sayılı Yönetim Kurulu kararındaki prosedüre uygun olduğu, bu işlemden dolayı davalıların sorumluluğu bulunmadığı, sadece sigaraların akreditiflerinin vadesinden sonra gemiye yüklenmesi, ...

Firmasının ,malın bedelini ödemeden malı gümrükten çekmesi, düzenlenmemiş olduğu halde nakliyeci firmaya 4. Orjinal kaptan postası yapılması talimatının verilmesi eylemleri nedeniyle davalı ... ve akreditif vadesininin dolmasına 1 gün kala vadenin uzatılmasını talep edebilecekken bunu yapmadan yükleme talimatı veren, filili uygulamanın başında olan , davalı ...nün kusurlu oldukları, davacı idarenin zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu bulundukları, diğer davalılar ... ve ... kusurunun bulunmadığı" tespit edilmiştir.

Davalılar ... ve ... nun davacı idare zararının oluşmasında kusurları bulunmadığından haklarında açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. İstanbul 24 ATM 2011/6-2011/44 sayılı dosyasında verilen karar gereğince davacı idarenin zararının... tarafından karşılanmasına karar verilmiş olup, bu dosyada verilen tahsil kararı nedeniyle ; tahsilde tekerrür olmamak üzere davalılar ... ve ... yönünden davanın kabulü ile kesinleşen davacı zararı 2.009.400,00 USD nin 12/07/1997 zarar tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza