İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/516 K.2024/421

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili şirketin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından döviz satmak için yetkilendirilmiş bir müessese olduğunu, 10.07.2022 tarihinde bayram tatili sırasında döviz bürosunda kimsenin bulunmadığı bir sırada alarm şirketinin ikazı ile büroya gidilmiş ve elektrik kontağından çıktığı tespit edilen yangın nedeniyle dükkanın büyük bir kısmının yandığını, meydana gelen yangında zarar görmüş olan ve zayi belgesi talep edilen belgelerin

a) 2022 yılına ait Döviz alım-satım fişleri

b) 2022 yılına ait Altın alım-satım fişleri

c) 3000 USD üzerindeki işlemlere ait belgeler (Maslak Belgeleri)

d) 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait döviz ve altın alım-satım belgeleri

e) Son 5 yıla (2017-2021) ait resmi defterler

f) Son 5 yıla (2017-2021) ait beyanname dosyaları

g) Son 5 yıla (2017-2021) ait fatura dosyaları

h) Masak kimlik tespitine ilişkin kimlik, pasaport fotokopileri ve alım-satım fişleri

i) Personel özlük dosyaları

j) Yazarkasa Pos belgeleri (2017,2018,2019,2020,2021) yılları ile 2022/01-06 Dönemi belgeler olduğunu ve yangın sonucu yandığını, 18.07.2021 tarihli İBB İtfaiye Olay Raporu’ndaki tüm belgelerin yanmış olduğunun anlaşılması nedeniyle kendilerine bu belgeler için Zayi Belgesi verilmesini talep talep edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu “I – Belgelerin saklanması, saklama süresi

MADDE 82– (1) Her tacir;

a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini,

b) Alınan ticari mektupları,

c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,

d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,

sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

(2) Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.

(3) Açılış ve ara bilançoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki;

a) Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler;

b) Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.

(4) Kayıtlar 65 inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir.

(5) Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.

(6) Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.

(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

(8) Gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçıları ve ticareti terk etmesi hâlinde kendisi defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlüdür. Mirasın resmî tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl süreyle sulh mahkemesi tarafından saklanır.” Şeklindedir.

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davaya konu ... . Noterliğinin 08.05.2023ve 19.02.2024 tarihli yazısı ve eki davacının ticari defter tasdik meşruhatlarına göre davacının ticari defter tasdik bilgileri getirtilmiştir.

Zayi talebine dayanak yangın vakıasına ilişkin İBB İtfaiye Daire Başkanlığının 18.07.2022 tarihli "İTFAİYE OLAY RAPORU" getirtilmiştir

Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda yanarak zayi olduğu ve talep edilen iş bu belgelerin TTK.m.82 uyarınca saklanmak zorunda olan belgelerden olduğunun bilirkişi raporuyla tespit edildiği, zayi belgesi verilmesinin koşullarının oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulüne, bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 400 ADET DÖVİZ ALIM BELGESİ (... FORM ŞİRKETİ)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 200 ADET DÖVİZ SATIM BELGESİ (... FORM ŞİRKETİ)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 400 ADET DÖVİZ ALIM BELGESİ (... FORM ŞİRKETİ)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 200 ADET DÖVİZ SATIM BELGESİ (... FORM ŞİRKETİ)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 400 ADET DÖVİZ ALIM BELGESİ (... FORM ŞİRKETİ)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 200 ADET DÖVİZ SATIM BELGESİ (... FORM ŞİRKETİ)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 100 ADET DÖVİZ ALIM BELGESİ (... MATBAACILIK)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 80 ADET DÖVİZ SATIM BELGESİ (... MATBAACILIK)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 200 ADET DÖVİZ ALIM BELGESİ (... MATBAACILIK)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 100 ADET DÖVİZ SATIM BELGESİ (... MATBAACILIK)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 200 ADET DÖVİZ ALIM BELGESİ (... MATBAACILIK)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 100 ADET DÖVİZ SATIM BELGESİ (... MATBAACILIK)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 200 ADET DÖVİZ ALIM BELGESİ (... MATBAACILIK)

A- ... BAŞLANGIÇ NO- ... BİTİŞ NO 100 ADET DÖVİZ SATIM BELGESİ

(... MATBAACILIK)

belgelerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ ile ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,

A. DÖVİZ ALIM-SATIM FİŞLERİ (2022/01'DEN 07 DÖNEM DAHİL)

B. ALTIN ALIM-SATIM FİŞLERİ(2022/01'DEN 07 DÖNEM DAHİL)

C. 3.000 USD ÜZERİNDEKİ İŞLEMLERE AİT 2021/2022 YILLARINA AİT İŞLEMLERİN KİMLİK VE PASAPORT FOTOKOPİLERİ, ALIM-SATIM FİŞLERİ)

D. 2017-2021 YILLARI ARASINA AİT FATURA DOSYALARI

E. PERSONEL ÖZLÜK DOSYALARI

F. YAZAR KASA POS BELGELERİ(2017-2021 YILLARI ARASI İLE 2022/01'DEN 06 DÖNEM DAHİL)

G. 2017/2021 YILLARINA AİT ENVANTER DEFTERİ BELGELERİNİN ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,

2-02/07/2024 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan HARCIN 427,60-TL nispi karar harcından mahsubu ile kalan 346,90-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,

Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle ... Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 09/07/2024

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza

*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*