İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/600 K.2022/998

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Şubesinin ... no'lu hesabından keşide edilen, keşidecisi müvekkil şirket ...A.Ş. olan, 16/09/2022 tarihli, 36.500 TL bedelli ... çek seri no'lu çekin kaybolduğunu, çekin kaybedilmesi durumunun şubedeki portföy yöneticisi ...'in bilgisinde olduğunu, çekin bankacılık sisteminde şirkete sorun çıkarmaması için gereğinin yapılmasını dava ve talep etmiştir Davacının davaya konu çekte keşideci konumunda olduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava TTK.'nun 818/s, 757,765 madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

Dosya içerisinde bulunan çek fotokopisi incelendiğinde keşidecinin davacı olduğu anlaşılmaktadır.

TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)

Çekin zayi edildiği durumlarda 6102 sayılı TTK'nın 651/2 maddesine göre hamile iptal davası açma hakkının tanındığı, davacının keşideci konumunda olduğu ve meşru hamil (alacaklı) sıfatı bulunmadığından çek hakkında iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur. (Yargıtay 11 HD.'nin 2016/2755 Esas - 2017/4927 Karar sayılı kararı ve Yargıtay 11 HD.'nin 2016/429 Esas - 2017/3300 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.)

Sonuç olarak, HMK 114/h. maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle senedin zayi edildiği durumlarda senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651 ve 652 maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirtilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek yada borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile ait olup İptal davası açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamilde olduğundan keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamakla buna göre davada Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.