İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/175 K.2025/301

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle. Davalı şirket ile müvekkili şirket arasında, ...alımı için 01.09.2021 tarihli Satış Sözleşmesi ve Taahhütnamesi imzalandığını, davalı şirket; işbu sözleşme ile 12 ay süre ile müvekkili şirkete 3800 USD/Ton + KDV ton/birim fiyat ile toplamda 150 ton ...tedariki üstlendiğini, buna göre davacı müvekkili firma davalı şirketten 12 aylık periyotta 150 Ton mangan tedarik etmeyi;

davalı şirket ise bu miktar manganı 3800 USD/Ton + KDV birim fiyat ile sağlamayı karşılıklı olarak kabul taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin iştigal alanı Alüminyum folyo üretimi olduğunu sözleşme konusu mangan tablet, müvekkili şirket döküm programında ana hammaddesi olduğunu, yani sözleşme konusu ürün olmadan müvekkilinin fabrikası çalışamaz hale geldiğini, bu nedenle de taahhüt edilen süre içerisinde mangan tedarikinin sağlanması çok büyük önem arz ettiğini, bahsi geçen ürünün tedarik edilememesi halinde müvekkili şirketin üretim yapmasının mümkün olmadığını,

bu nedenle müvekkili şirket bahis konusu tedarik sözleşmeleri ile mangan tedarikini belirli bir sürede, belirli bir miktarda ve belirli bir birim fiyatta sağlamayı amaçladığını, bu kapsamda karşı taraf, sözleşme ile üstlendiği tedarik yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediğinden fabrika üretiminin durmaması için eksik kalan mangan tabletleri yurt içi farklı tedarikçilerden daha yüksek birim fiyatlardan satın almak zorunda kaldığını ve bu nedenle de zarara uğradığını,

davalı şirketin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle şirketimizce spot piyasadan 26.11.2021 tarihinde ... adlı firmadan birim fiyatı 6,75USD'den 3 ton ...satın alınarak 8.850,00USD. 30.11.2021 tarihinde Bilginoğlu adlı firmadan birim fiyatı 6,95USD'den 3 ton ...satın alınarak 9.450,00USD.

03.12.2021 tarihinde İstanbul Metal San. adlı firmadan birim fiyatı 6,90USD'den 5 ton ...satın alınarak 15.500,00 USD, ödendiğini, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalının bu tedariki derhal yerine getirmesi gerektiğini, normal teslimat süresi 1 ya da 2 gün olduğunu, devam eden süreçte benzer bir sorun Şubat 2022 döneminde de yaşandığını, yine bu dönemde spot piyasadaki birim fiyatlar 7-9USD' ye yükseldiğini, bu dönemde davalı firmadan 21.02.2022 tarihinde 15 ton mangan sipariş verildiğini;

bu siparişe ilişkin sevkiyat ise 1 aydan da fazla bir süre geçtikten sonra 28.03.2022 tarihine kadar yapılmadığını, Bu nedenle müvekkili firma tarafından bu dönemde.

18.03.2022 tarihinde ... adli firmadan birim fiyatı 8,50 USD'den 2,5 ton ...satın alınarak 11.750,00USD, 23.03.2022 tarihinde Yamer adlı firmadan birim fiyatı 7,25USD'den 3 ton ...alınarak 10.350,00USD ödendiğini, piyasa fiyatlarının sözleşmede belirlenen birim fiyata yakın seyrettiği dönemlerde ve hatta bu fiyatın altına düştüğü dönemlerde ise;

davalı tarafından sipariş oluşturulmamasına rağmen davacıya mal tedariğine devam edildiğini, davalıca mangan fiyatları piyasanın altında kaldığında sözleşmeye uygun olarak mal tedarikine devam edildiğini, ancak davalı şirketin mangan fiyatlarının arttığı dönemlerde mal tedarikinde kaçınıldığını, bu nedenle davacı tarafından üçüncü firmalardan yüksek fiyattan ürün alınmak zorunda kalındığını, davalının mangan spot piyasasındaki fiyatların seyrine göre davacıya tedarik yapması yada bundan kaçınması taraflar arasındaki sözleşmeye, ticari teamüle ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu,

davacı şirket tarafından toplamda 55.900,00USD fiyat farkından kaynaklı zararın tahsil amacıyla, çeşitli defalar girişimde bulunulduğunu, ancak davalı tarafından bu zararın karşılanmadığını, karşı tarafın başlatmış olduğu icra takibi yönünden iddialara karşı takas mahsup talebi bulunduğunu, davalı davacıdan alacaklı olmadığı gibi aksine, davacıya sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle davacının uğradığı zarardan kaynaklı olarak borçlu olduğunu ve bu borcun davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiğini,

davalı firmanın davacı müvekkilinden alacağı olduğunu asla kabul anlamına gelmemek üzere bir an için Mahkemece davalının davacıdan alacağı olduğu düşünülecek olsa bile; davalı firmanın alacağı davacı müvekkilinin alacağından mahsup edildiğinde dahi yine müvekkili davalıdan alacaklı olacağını, Beyan ederek;

a) Davanın kabulüne, b) Fazlaya dair her türlü hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1000USD alacağın ihtarnamenin tebliği tarihine göre temerrüt tarihi olan 23.12.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarınca döviz tevdiat hesaplarına işletilen en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte tahsiline, c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine, Karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf müvekkili ile aralarında akdedilen 01.09.2021 Tarihli Satış Sözleşmesi ve Taahhütnamesi uyarınca müvekkili ile ...satışı hususunda anlaşmaya varıldığını ancak müvekkili tarafından süresi içinde teslimatların yapılmadığını ve bu nedenle zarara uğradığını iddia ettiğini, müvekkili ile davacı arasındaki sözleşmede hiçbir teslim tarihi yer almadığını,

davacı tarafça ödemeler zamanında yapılmamasına rağmen müvekkili tarafından sözleşme konusu ...teslimatları yapılmaya devam edildiğini ve müvekkili şirket yetkilisi Nihat Öner tarafından davacı tarafa gönderilen 04.03.2022 tarihli e-mail ile satış bedeli ödemelerinin zamanında yapılmadığı ve bu nedenle davacının uğrayacağı zararlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağının ihtar edildiğini, müvekkili ile davacı arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde sözleşmenin "Teslimat Süresi" başlıklı 4. Maddesinde.

"Siparişe müteakip Eylül ayı itibari ile, 12 ayda çekilecek şekilde sevkıyat yapılacaktır." hükmünün yer aldığını, hiçbir şekilde kesin veya belirli bir vade / teslimat tarihi kararlaştırılmadığını, buna ilişkin taraflar arasında da hiçbir anlaşma olmadığı gibi sözleşmede de böyle bir vade hükmünün bulunmadığını, davacı tarafça dava dilekçesinde "davalının bu tedariki derhal yerine getirmesi gerekmektedir,

normal teslimat süresi 1 yada 2 gündür" şeklinde bir iddia da bulunulmuşsa da geç teslim ve sair iddiaların tamamını reddetmekle beraber taraflar arasındaki sözleşmede "derhal teslim" veya "1-2 gün içinde teslim" şeklinde hiçbir hükmünün bulunmadığını, iddiaları kabul etmemekle beraber davacının zarar iddiasının da mesnetsiz olduğunu, Beyan ederek;

a) Davanın reddine, b) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, Karar verilmesinin talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı ile davalı arasında cari hesap ve ticari ilişki mevcut olup ...satışına ilişkin 01.09.2021 tarihli Satış Sözleşmesi ve Taahhütnamesi ile demir tablet satışına ilişkin 01.09.2021 tarihli Satış Sözleşmesi ve Taahhütnamesi imzalandığı, bu sözleşmeler uyarınca davacı tarafından davalıya sözleşmelere konu mal satışları yapıldığı ve taraflar arasındaki ticari ilişki ve bu ticari ilişkiye ilişkin hesaplar, davacıya ait cari ekstreler ve ticari defterlere işlendiği,

faturalar ve bu faturaların işlendiği ticari defter ve cari hesap yönünden, davalı tarafından cari hesap borcu ödemesi yapılmaması neticesinde davalı aleyhine İstanbul 5. İcra Dairesi 2023/515 E. sayılı dosyası üzerinden 47.068,76 USD (fiili ödeme tarihindeki kur) bedel ile takibe geçildiği, davalı tarafından 16.01.2023 tarihinde haksız ve kötü niyetli şekilde takibe itiraz edildiği, Davalı şirketin takip tutarı kadar borçlu olduğu cari hesap ekstresi, ticari defter, faturalar başta olmak üzere, sair yazılı belgeler ile sabit olduğu,

alacak miktarı da cari hesap ekstresi, faturalar, BA/BS formları ve ticari defterlerde da açıkça belirtilmiş olduğundan likit olduğu, likit alacağa karşı haksız ve kötüniyetli olarak itiraz eden davalının takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini de talep ettiklerini, davanın kabulü ile davalı tarafından istanbul 5. icra dairesi 2023/515 e. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin devamına, davalı aleyhine takip çıkış tutarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekâleten talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından ikame edilen itirazın iptali davası haksız olduğunu, davacı aleyhine işbu davanın açılmasından önce İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/175 e. sayılı dosyasından alacak davası açılmış olup davalı şirketin işbu davanın davacısı ...'den alacağı bulunduğunu, işbu davanın açılan İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/175 e. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini, davalı şirketin iştigal alanı alüminyum folyo üretimi olup sözleşme konusu mangan tabletin davalı şirket döküm programında ana ham maddelerden olduğu, yani sözleşme konusu ürün olmadan davalının fabrikasının çalışamaz hale geldiği,

bu nedenle de taahhüt edilen süre içerisinde mangan tedariğinin sağlanması çok büyük önem arz ettiği, bahsi geçen ürünün tedarik edilememesi halinde davalı şirketin üretim yapmasının mümkün olmadığı, bu nedenle davalı şirketin bahis konusu tedarik sözleşmeleri ile mangan tedarikini belirli bir sürede, belirli bir miktarda ve belirli bir birim fiyatta sağlamayı amaçladığı, bu kapsamda Marmara Metalin, sözleşme ile üstlendiği tedarik yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmediğinden;

davalı firmanın fabrika üretiminin durmaması için eksik kalan mangan tabletleri yurt içi farklı tedarikçilerden daha yüksek birim fiyatlardan satın almak zorunda kaldığı ve bu nedenle de zarara uğradığı, gerek geç teslim gerekse zamanında yapılmayan teslim nedeniyle davalı ...'un meydana gelen zararının yanında, ...'in akde aykırı davranışı nedeniyle işin akışına uygun olarak davacının fabrikasının durmaması için başka tedarikçilerden sözleşme ile ...'in taahhüt ettiği fiyatın üstünde tutarlarda mal temin edildiği,

...'in, mangan fiyatının yükseldiği dönemde piyasaya taraflar arasındaki anlaşmanın üzerindeki bir fiyatla mal sattığını, buna karşılık davalının talebinin yerine getirilmeyerek başka firmalardan ürün alınmasına sebep olunduğu, buna karşın piyasa fiyatlarının sözleşmede belirlenen birim fiyata yakın seyrettiği dönemlerde ve hatta bu fiyatın altına düştüğü dönemlerde ise;

... tarafından sipariş oluşturulmamasına rağmen davalıya mal tedariğine devam edildiğini, davalının mangan fiyatları piyasanın altında kaldığında sözleşmeye uygun olarak mal tedarikine devam edildiğini, ancak ...'in mangan fiyatlarının arttığı dönemlerde mal tedarikinden kaçındığını, bu nedenle üçüncü firmalardan yüksek fiyattan ürün alınmak zorunda kalındığı,

...'in mangan spot piyasasındaki fiyatların seyrine göre tarafımıza tedarik yapması yada bundan kaçınmasının taraflar arasındaki sözleşmeye, ticari teamüle ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle, öncelikle eldeki davanın aralarındaki bağlantı nedeniyle İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/175 e. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini ve neticeten aleyhlerine ikame edilen işbu itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLER

İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır. Davaya konu icra dosyası, bilgi ve belgeler getirilmiş, Dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmış, hazırlanan heyet raporu taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı ile davalı arasında akdedilen 01.09.2021 tarihli ...Satımı Sözleşmesi ile davalının, 12 aylık süre içinde davacıya, 3800 USD/Ton + KDV fiyat ton/birim fiyat ile toplamda 150 ton ...satmayı üstlendiği anlaşılmıştır.

Alınan 07/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Mali Kısmındaki tespitlere göre; davalının yukarıda açıkladığımız yükümlülüklerini ihlal etmesi sebebiyle davacının, başka firmalardan 37.600,00 USD daha fazla fiyatla ürün satın almış olduğunun ispat edildiği; dolayısıyla da davalının yükümlülüklerini ihlal etmesi sebebiyle davacının 37.600,00 USD tutarında maddi zarara uğramış olduğunun ispat edildiği;

davacının 37.600,00 USD'lik tazminat alacağının 1.000 USD'lik kısmının, 26.12.2022 tarihinden (temerrüt tarihinden) itibaren işletilecek Yasal Döviz Faizi (3095 sayılı Faiz Kanunu md.4/a) ile birlikte davalıdan tahsili gerektiği , birleşen dava bakımından Mali Kısmında tespitlere göre; birleşen davacı/satıcının Cari Hesap İlişkisinden kaynaklanan alacağı bulunmamakta olup, tam tersine borcu bulunduğu, Alacağı bulunduğu hususu ispatlanamamış olup, borcu bulunduğu hususu ispatlandığı tespit edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlığın Asıl davada, taraflar arasında düzenlenen sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi iddiasından kaynaklı zarar bedeli-alacak istemine ilişkin olduğu görülmüştür.

Davacı bu kapsamda Davalının mal göndermemesi üzerine başka firmalardan daha yüksek fiyatla mal alınmak zorunda kalınması sebebiyle , fiyat farkından dolayı toplamda 55.900.00 USD tutarında maddi zarara (fiyat farkı zararına) uğradığını, Davalıya keşide edilen 22.12.2022 tarihli ihtarname ile, bu zararın tazmininin talep edildiğini ve davalının bu talebi reddettiğini beyan etmiştir.

Davalı ise Taraflar arasındaki sözleşmede herhangi bir teslim tarihinin kararlaştırılmamış olduğunu; bu sebeple, davacı temerrüt ihtarında bulunmadığı takdirde davalının sipariş konusu malları teslim etmemekle temerrüde düşmüş sayılamayacağını, davacının ödemelerini zamanında yapmadığını, bu sebeple de davalının zarara uğradığını iddia etmekle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Somut olayda, Davalı/satıcı ile davacı/alıcı arasında 01.09.2021 tarihli ...Satışı Sözleşmesi akdedilmiştir. Bu sözleşmenin hükümleri, ilgili "teamüller" ve TMK.md.2'daki "dürüstlük kuralı" ışığında bu sözleşmenin "Çerçeve Sözleşme" niteliğinde olduğu; davacı/alıcının siparişi üzerine taraflar arasında, 3800 USD/Ton + KDV birim fiyat üzerinden "Münferit Satım Sözleşmeleri" akdedileceği, sözleşme süresinin 12 ay olduğu;

davalı/satıcının 12 boyunca partiler halinde sipariş edilecek olan toplam 150 ton ürünle ilgili olarak "Münferit Satım" sözleşmelerini davacı/alıcı ile akdetme ve sipariş edilen ürünleri teslim etme yükümlülüğü (borcu) altına gireceği kanaatine varılmış ve buna göre davalı münferit sözleşmenin konusunu oluşturan ürünleri davacı/satıcıya kararlaştırılan tarihte teslim etmekle yükümlü ve bu tarihte teslim etmediği takdirde temerrüde düşmüş olacağı kabul edilerek davacı tarafından sunulan 23.11.2021 tarihinde gönderilen e-mail ile 15 ton ...sipariş edilmekle Davalı buna "önümüzdeki hafta en geç Salı - Çarşamba gönü göndereceğini" bildirmiş

olduğundan taraflar arasında, 15 ton manganın satımını konu edinen "münferit satım sözleşmesi" akdedilmiş olup, davalı sözleşme konusu ürünleri Çarşamba günü göndermeyi, yani en geç 01.12.2021 tarihinde göndermeyi taahhüt etmiş sayılmış ve bu münferit sözleşmede, ürünlerin teslim edileceği tarih 01.12.2021 olarak taraflarca kararlaştırıldığından ve yine davacı tarafından davalıya 21.02.2022 tarihinde gönderilen e-mail ile 15.000 kg ...sipariş edilmiş olup Davalı tarafından 25.02.2022 tarihinde gönderilen cevabi e-mail ile, şu anda ellerinde ...mevcut olmadığı,

Nisan ayında gelmesinin beklendiği bildirilmekle davacı/alıcı tarafından sipariş edilen ürününün en geç Nisan ayında (yani, Nisan ayının sonuna kadar) teslim edeceğini bildirildiğinden TMK.md.2'deki "dürüstlük kuralı" gereği yukarıda yapılan açıklamalara göre davalı da bu tarihte ürünleri teslim etmemekle temerrüde düşmüş kabul edilmekle (teslim edildiğine dair evrak sunulmadığından) davacı davalı ile aralarındaki sözleşmeye istinaden birim fiyatı 3800 USD/Ton ile satın alamaması ve başka firmadan daha yüksek fiyatla satın alması sebebiyle uğramış olduğu fiyat farkı zararının tazminini davalıdan talebe hak kazandığı kanaatine varılarak

alınan rapor uyarınca yapılan hesaplama sonucu mali Kısımdaki tespitlere göre; davalının yukarıda açıklanan yükümlülüklerini ihlal etmesi sebebiyle davacının, başka firmalardan 37.600,00 USD daha fazla fiyatla ürün satın almış olduğunun ispat edildiği;

dolayısıyla da davalının yükümlülüklerini ihlal etmesi sebebiyle davacının 37.600,00 USD tutarında maddi zararının davalıdan talep etme hakkı olduğu kabul edilerek iş bu dava bakımından taleple bağlılık ilkesi davanın kabulüne karar verilmiştir. ( faiz talebi bakımından da Davacının 22.12.2022 tarihli temerrüt ihtarnamesinin davalıya 23.12.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve Bu ihtarnamede davalıya 3 günlük ödeme süresi verilmiş olduğu anlaşılmakla davacının tazminat alacağının 1.000 USD'lik kısmının,

27.12.2022 tarihinden (temerrüt tarihinden) itibaren işletilecek Yasal Döviz Faizi (3095 sayılı Faiz Kanunu md.4/a) ile birlikte tahsili gerektiği kanaatine varılmış ve yine takasa mahsup talebi bakımından da birleşen dava yönünden bir alacak tespiti yapılmadığından davacının bu talebi değerledirilmemiş olup mevcut dosyada yer alan deliller üzerinden karar verilmesi gerekmiştir. )

Birleşen davanın ise Taraflar arasındaki akdi ilişkiye dayalı Cari Hesap İlişkisinden dolayı davalı/alıcıdan, takip tarihi itibariyle 47.068,76 USD tutarında Cari Hesap Alacağı olduğunu iddia edilmekte ve bu alacağın tahsili talebiyle davalı/alıcı aleyhine başlatmış olduğu İcra Takibine yapılmış olan itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmektedir.

Bu kapsamda yapılan incelemeler sonucu ilk olarak taraflara yargılamanın ilk celsesinde taraflara ticari defterleri ve kayıtlarını mahkeme kalemine sunmaları için kesin süre verilmiş ve devamında yine yargılamanın 3.celsesinde aynı süre tekrarlanmış olup her ne kadar mevcut şartlar gereği bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi veriliyor ise de mahkememizin vermiş olduğu ihtaratlar açık olup davalı taraf için bu sürenin 2 kere kesin süre olacak şekilde verildiği ve bu sürede defterlerini sunulmadığı görülmekle ihtarat doğrultusunda defterlerine dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilerek dosya kapsamına göre inceleme yapılmış olup

alınan rapor doğrultusunda mali Kısımdaki tespitlere göre; birleşen davacı/satıcının Cari Hesap İlişkisinden kaynaklanan alacağı bulunmamakta olup, tam tersine borcu bulunduğu tespit edilmekle alacağı bulunduğu hususunu ispatlayamadığı kanaatine varılarak açılan iş bu davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

1-DAVANIN REDDİNE,

2-Birleşen dava bakımından Alınması gereken harç 615,40 TL olmakla peşin alınan harcın mahsubu ile 10.527,30 TL nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanan 139.641,06 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

Arabulucu Ücret Kararı gereği Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00.-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

5-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,

Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen kara açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/04/2025

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza