İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/349 K.2026/413

Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; borçlunun elektrik aboneliği sözleşmesine istinaden elektrik kullanımı yaptığını ve bu kullanımına istinaden fatura/faturalar düzenlendiğini, son ödeme tarihinde bahsi geçen faturaların borçlu tarafça ödenmemesi üzerine müvekkil şirketçe ....

İcra Dairesi 2025/... - ( 2017/... ) Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, borçlu tarafça icra takibine konu ödeme emirlerine haksız ve dayanaksız şekilde itiraz edildiğini, davalının icra takibine haksız ve dayanaksız itirazı üzerine takibin durduğunu, dosya konusu faturaların daha evvelce de .... İcra 2007/..., ... 4. İcra 2007/..., .... İcra 2012/..., ....

İcra 2014/... dosyaları üzerinden takibe konu edildiğinden zamanaşımı süresi kesildiğini beyan ederek davanın kabulü ile davalı/davalıların, ....

İcra Dairesi 2025/... - ( 2017/... ) Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra-inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı/davalılara yükletilmesini, dava konusu asıl alacak bakımından duruşma ve tebligat yapılmaksızın, davalı/borçlunun taşınır, taşınmaz malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerinde İİK m. 257 gereği öncelikle teminatsız ya da Mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulması karar verilmesini ve kararın bir örneğinin ifası için ....

İcra Dairesi 2025/... - ( 2017/... ) Esas sayılı icra dosyasına gönderilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, abonelik sözleşmesi kapsamında tahakkuk edilen faturaların tahsiline ilişkin itirazın iptali davasıdır.

.... Tüketici Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında "...Somut olayda; davacının sunduğu abonelik sözleşmesi uyarınca abonelik tarifesinin ticarethane olduğu, abonelik grubunun da ticarethane, resmi daire, şantiye olarak belirtildiği, davaya konu faturalarda adresin dükkan olarak yer aldığı, bu nedenle davalının tüketici vasfında olmadığı, uyuşmazlığın görevli mahkeme olan asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın HMK114/1-c, 115/2 maddesi uyarınca görev yönünden dava şartı noksanlığından usulden reddine; görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna.." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

İstanbul BAM. 3. HD'nin 21/04/2026 tarih, 2026/800 Esas, 2026/1175 Karar sayılı kararında "...Dosya içerisinde belgeler ve davacı vekilinin istinaf dilekçesinde sunduğu ekler incelendiğinde, faturada tüketici grubunun, ticarethane olarak kaydedildiği anlaşılmıştır. Ticarethane sıfatıyla kayıtlı aboneliklerde ise davalının bu abonelik dolayısıyla tacir sıfatının olması halinde görevli mahkeme Ticaret Mahkemesi, tacir sıfatının olmaması halinde ise (esnaf vb. serbest meslek mensubu) görevli mahkeme genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Mahkemece yapılması gereken ilgili Vergi Dairesi'nden " davacının vergi mükellefi olup olmadığı, beyan ettiği matrah, tuttuğu defterler, vergi matrahına göre Bakanlar Kurulu'nca ilan edilen miktarlar itibarıyla tacir niteliğinde olup olmadığı", Ticaret Odası'ndan "tacir kaydı bulunup bulunmadığı", Esnaf ve Meslek odasından " yaptığı iş kolu ve esnaf kaydı bulunup bulunmadığı" hususunun sorulması,

buna göre davacının tacir sıfatı taşıdığı ve davanın ticari dava niteliğinde olduğunun tespiti halinde Ticaret Mahkemesi'nce yargılama yapılması ,davacının tacir sıfatının bulunmaması halinde uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olacağının gözetilmesi gerekir. Hal böyle olunca davalının tacir sıfatına haiz olup olmadığı araştırılmadan dosya üzerinden karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde davacı ticaret şirketi olup,yasa gereği tacir ise de , davalı gerçek kişinin tacir olup olmadığına ilişkin dosyada kayıt ve belge bulunmadığı gibi,mahkemece de bu yönde herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

Buna göre mahkemece; öncelikle, davalı tarafın ticaret sicili kayıtlarının ilgili Ticaret Sicil Müdürlüklerinden, vergi kayıtları ve vergi matrahlarının Vergi Dairelerinden, esnaf kayıtlarının Esnaf ve Sanatkarlar Odası'ndan celbi, Bakanlar Kurulu'nca çıkartılan, esnaf-tacir ayrımına dair kararnamedeki gelir sınırının dosyaya alınması ile davalının "tacir" ve/veya "esnaf" olup olmadığı, işletmesinin esnaf işletmesi kapsamında kalıp kalmadığı, hangi usule göre defter tuttukları, davanın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olup olmadığı,

ticari dava olup olmadığının ,buna göre Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olup olmadığının değerlendirilmesi , ticari dava koşulları mevcut değil ise genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olacağından ,yargılamaya devamla işin esasının incelenmesi gerekmektedir. .." belirtilmiştir.

Somut uyuşmazlık, emsal alınan bu ilam ile birlikte değerlendirildiğinde, İTO'ya, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne, Güngören Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevaplarından davalının tacir olmadığının tespit edildiği, dolayısıyla davada ticari dava koşullarının mevcut olmadığı bu nedenle görevli mahkemenin genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır