İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1196 K.2018/428

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı şirketin 6102 sayılı TTK'nın 723.maddesi hükmünde düzenlenmiş olan cirantaya ihbar yükümlülüğü ihlal ederek müvekkil hakkında İstanbul ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası kapsamında cebri icra işlemi başlattığını, müvekkil firma söz konusu cebri icra takibi dolayısıyla 53.870,00-TL'lik çek dolayısıyla toplamda 60.419,00-TL ödeme yaptığını, yani davalının TTK'nın 723.maddesi hükmüne aykırı davranarak ihbar yükümlülüğünü ihlal ettiğinden dolayı müvekkil firma icra takip masrafı, tahsil harcı ve ücret vekalet olmak üzere toplam 6.549,00-TL fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile 6.549,00-TL alacağın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yıllık ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini,

yargılama giderinin davalıya yükletilmesini, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 4667 sayılı kanunla değişik 164/son fıkrası uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin Avukat olarak adına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İstirdat davası, hakkın kötüye kullanılmasını teşkil ettiğini, davacı şirket ile müvekkil arasında akdedilen faktoring sözleşmesi hükümleri gereği müvekkilin ihbar külfeti bulunmadığını, TTK'nın 723.maddesinde düzenlenen hükümler emredici hukuk kuralı olmadığını, işbu haksız davanın reddini yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında özetle; "59.553,16-TL tutarındaki alacağın, icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek oranında ticari faizi ile birlikte... " tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına alınan 05/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacı vekili, davalı şirket tarafından TTK 723.maddesine göre gerekli ihbar yükümlüğünü yerine getirmediğinden yapılan icra takibinde fazladan 6.549,00-TL ödeme yaptığını iddia ederek, söz konusu miktarın dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahilini dava ettiğini, yapılan incelemeler sonucunda; takibe konu çekin, davacı şirket tarafından faktoring işlemi için davalıya ciro edildiği,

31/01/2015 tarihli 55.000,00-TL'lik çekin vadesinde ödenmediğini, 02/02/2015 tarihinde karşılıksız işlemine tabi tutulduğunu, bu çeke karşılık bankasından, banka sorumluluk bedeli olan 1.200,00-TL'nın 04/02/2015 tarihinde tahsil edildiğini, ciranta konumundaki davacı şirkete her hangi bir ihbarda bulunulmadan, çek bakiye alacağının 05/02/2015 tarihinde takibe konu edildiği,

davacı tarafından dosya harici olarak davalı avukatına 06/02/2015-10/02/2015 tarihleri arasında toplamda 59.365,00-TL ödeme yapıldığını, icra müdürlüğünce dosya hesabı 13/05/2015 tarihinde 59.005,06-TL olarak yapıldığını, davacı tarafından davalıya fazladan yapılan ödeme aşağıdaki gibi hesaplandığını belirtmiştir.

TUTAR(TL)

AÇIKLAMA

59.365,00-TL Davacı tarafından yapılan toplam ödeme 54.053,16-TL Takiple kesinleşen miktar [59.553,16-TL(-)5.500,00-TL çek tazminatı] 5.311,84-TL FARKDavacının yaptığı fazla ödeme miktarı 5.311,84-TL olarak hesaplandığını, davacı yan ise davayı 6.549,00-TL üzerinden açtığını, alacaklı davalı vekili icra dosyasındaki 13/05/2015 tarihli talebinde takip dolayısıyla toplam 60.607,25-TL ödeme yapıldığını beyan ettiğini, davacının icra dosyasındaki beyanına göre; davacı tarafından davalıya fazladan yapılan ödeme aşağıdaki gibi olması gerektiğini belirtmiştir.

TUTAR(TL)

AÇIKLAMA

60.607,25-TL

Davacı tarafından yapılan toplam ödeme

54.053,16-TL

Takiple kesinleşen miktar [59.553,16-TL(-)5.500,00-TL çek tazminatı]

6.554,09-TL

FARKDavacının icra dosyasına yaptığı 13/05/2015 tarihli beyanına göre; takip dolayısıyla çek bedeline yönelik 6.554,09-TL fazla ödeme yapıldığını, davalı şirket TTK'nın 723.maddesi hükmüne göre, davacıya ihbar yapmış olduğunu delillendirmemiş olduğundan davacının takip dolayısıyla oluşan masraflardan sorumlu tutulamayacağı değerlendirilmekle birlikte, olayın hukuki nitelik arz etmesi nedeniyle, hukuki yönden takdir ve değerlendirmenin Mahkememize ait olduğunu, davanın kabul edilmesi halinde davacı yan fazladan yapılan ödeme tutarı için dava tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi isteyebileceğini mütalaa etmiştir.

Dava; TTK'nın 723/7 maddesi gereğince ihbar yükümlülüğü kapsamında alacak istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davacı tarafça; davalı şirketin 6102 sayılı TTK'nın 723.maddesi hükmünde düzenlenmiş olan cirantaya ihbar yükümlülüğünün ihlal edildiğinden bahisle davacı hakkında İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında cebri icra işlemi başlattığını, davacı tarafın söz konusu cebri icra takibi dolayısıyla 53.870,00-TL'lik çek dolayısıyla toplamda 60.419,00-TL ödeme yaptığını, bu bağlamda davacı tarafın icra takip masrafı, tahsil harcı ve ücret vekalet olmak üzere toplam 6.549,00-TL fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını beyan ederek bu miktar alacağın davalı taraftan tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına alınan 05/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere. İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takibe konu çekin davacı şirket tarafından faktoring işlemi için davalıya ciro edildiği, 31/01/2015 tarihli 55.000,00-TL'lik çekin vadesinde ödenmediği ve 02/02/2015 tarihinde karşılıksız işlemine tabi tutulduğu, bu çeke karşılık bankasından banka sorumluluk bedeli olan 1.200,00-TL'nın 04/02/2015 tarihinde tahsil edildiği, ciranta konumundaki davacı şirkete her hangi bir ihbarda bulunulmadan çek bakiye alacağının 05/02/2015 tarihinde takibe konu edildiği, davacı tarafından dosya harici olarak davalı tarafa 06/02/2015-10/02/2015 tarihleri arasında toplamda 59.365,00-TL ödeme yapıldığı,

icra müdürlüğünce dosya hesabı 13/05/2015 tarihinde 59.005,06-TL olarak belirlendiği, davacı taraf takip dolayısıyla fazladan 6.554,09-TL fazla ödeme yapıldığını iddia etmiş ise de; bu ödemenin 5.311,84-TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.

TTK' nın 723/1-7 maddesi; "Hamil, protesto gününü veya poliçede “gidersiz” kaydı mevcut ise, ibraz gününü izleyen dört iş günü içinde, kabul etmeme veya ödememe hâllerini, kendi cirantasına ve düzenleyene ihbar etmek zorundadır.... ... Birinci ve ikinci fıkralarda gösterilen süreler içinde ihbarname göndermeyen kişi başvurma hakkını kaybetmezse de ihmalinden doğan zarardan sorumlu olur. Ancak, bu zarara ilişkin tazminat borcu poliçe bedeliyle sınırlıdır." şeklindedir. Yine aynı Kanunun 818/j bendi gereğince TTK'nın 723. maddesinin çek hakkında da uygulanacağının hükme bağlandığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında 09.09.2014 tarihli ve 500.000,00-TL limitli faktoring sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeyi dava dışı ... ...n' ın müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, davacı taraf, dava dışı ... İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına, hak ediş bedeli alacağı için düzenlemiş olduğu 18.09.2014 tarihli 86.324,43-TL miktarlı faturayı davalı şirkete temlik etmiş ve fatura borçlusu firmadan almış olduğu 31.01.2015 keşide tarihli ...

Bankası ... ... şubesine ait ... nolu 55.000,00-TL lik davaya konu çekin faktoring yapılması için 06.11.2014 tarihinde davalı şirkete ciro ettiği yine 06.11.2014 tarihinde faktoring hizmet bedeli, faktoring komisyonu, BSMV ve masraf kesintisi yapılarak kalan 51.000,00-TL nin davacı şirkete ödendiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan faktoring sözleşmesinin faktoring hizmetlerinin işleyişine ilişkin genel hükümler başlıklı bölümün 6. maddesi ve çeşitli hükümler başlıklı bölümün 7. maddesinde de belirlendiği üzere; sözleşme ile faktoring yapan davacı şirket mehil tayinine, bir ihtar veya ihbara, hüküm istihsaline gerek kalmaksızın ödeme yapılmaması halinde devir olan alacağı derhal ödenmesini taahhüt etmiştir.

Bu bağlamda, taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereğince herhangi bir ihtar veya ihbara gerek kalmaksızın ödeme yapılmaması halinde devir olunan alacağın derhal ödenmesinin taahhüt edilmesi nedeniyle, yine TTK'nın 724 /2 maddesi ve bu maddenin çekler hakkında da uygulanacağına ilişkin 818/k maddesi gereğince; hamil borçlanmadaki sıraları ile bağlı olmaksızın her birine, bunlardan bazılarına ya da hepsine birden başvurabileceği anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı taraf taraflar arasındaki sözleşmenin ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın devir olan alacağın derhal ödenmesinin taahhüt edilmesine ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 20. maddesinde düzenlenen genel işlem koşulu olduğu ve aynı Kanunun 21. maddesine göre yazılmamış hükmünde bulunduğunu iddia etmiş ise de; taraflar tacir olup 6102 sayılı TTK’nun 18/2 maddesi uyarınca her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Her ne kadar 6098 sayılı TBK’nun 20 ila 25. maddeleri arasında düzenlenmiş olan genel işlem koşullarına ilişkin hükümler tacirler yönünden de uygulanabilirse de. TTK 18/2. maddesi hükmü karşısında tacirler bakımından genel işlem koşullarının uygulanıp değerlendirilmesinde her somut olayın özelliğine göre daha dikkatli davranılması gerekmektedir.

Somut olayın değerlendirilmesinde ise, davalı ... şirketinin müşterisi ile imzaladığı faktoring sözleşmesi nedeniyle, ihtar ve ihbardan bağışıklığın sözleşme hükümlerine dahil edilmesinin sözleşmesinin niteliği göz önüne alındığında genel işlem koşullarına aykırılığı teşkil edecek bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından, bu sözleşme hükümlerinin genel işlem koşullarına aykırılık teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.

Bu nedenle davacı tarafın TTK'nın 723. maddesi gereğince ihbar yükümlülüğüne uyulmamasından kaynaklı zararlarının davalı taraftan tahsiline olanak bulunmadığı anlaşılmış, bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekmiş, buna ilişkin aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip Hakim