İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/719 K.2024/793

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı vekili, müvekkilinin ... Bankası A.Ş. ...

Sanayi şubesindeki hesabı gereğince kendisine verilmiş olan ... no'lu çekin müvekkili tarafından doldurulmadığını, bunun gibi dava konusu haricinde başkaca çeklerin de olduğunu, dava konusu çekin başkası tarafından bilgisi dışında doldurulduğunu, doldurulan bilgilerin 02.07.2015 tarihli ve 200.000 TL bedelli olduğunu, bu durumun fark edilmesi üzerine grafoloji ve imza üzerine uzman iki bilirkişi tarafından imza incelemesi yaptırdıklarını imzanın müvekkiline ait olmadığının ortaya çıktığını bu bilimsel mütalaa ile birlikte ilgili banka şubesine 23.06.2015 de başvurarak davaya konu çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesini,

arkasına karşılıksız şerhi vurulmamasını, imzaların kendisine ait olmadığıyla ilgili şerh konulmasını talep ettiklerini, ilgili çekin davalılardan ... A.Ş. Tarafından takas merkezine ibraz edildiğini ve müvekkilinin hesabının bulunduğu ...

Bankası A.Ş tarafından çekteki imzaları karşılaştırdığını ve imzanın çekteki müvekkile ait olmadığının anlaşılması üzerine ödenmediğini fakat bu durumun hukuki bir koruma sağlamadığını, davalılar tarafından ihtiyati haciz talep edilebileceğini ve ilgili çekin takibe konu olabileceğini belirterek çeke yönelik, öncelikle teminatsız olarak çekin icra takibine konu edilmemesine, takip başlatılmışsa durdurulmasına, çek hakkında ihtiyati haciz kararı verilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine,

ilgili çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, davasının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş.

Vekilinin dava dilekçesinden özetle; davaya konu çekte cirosu bulunan diğer davalılar ile müvekkili arasında faktoring sözleşmesi olduğunu, kendilerinin yetkili hamil olduğunu, ciro imzalarının görünüşte var olmasının yeterli olduğunu, ayrıca müvekkil davalı şirketin ciro imzalarının sıhhatini araştırması mükellefiyeti bulunmadığını, dolayısıyla davacının cirosunun gerçekte kendisine ait olmaması ciro silsilesinin koptuğu anlamına gelmediğini, yine davacı tarafından keşide edilen ve imza silsilesi ile müvekkili davalı şirkete teslim edilmesinin akabinde tahsil edilen üç ayrı çek olduğunu,

bu çeklerdeki imzası ile dava konusu çekteki imzanın benzer olduğunu, bu sebeplerle; teminatsız olarak verilen ihtiyati tedbir kararından dönülmesini, teminat yatırılmasına karar verilmesini, davanın reddini, ayrıca davacının %20 den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ... A.Ş ile ... ... A.Ş vekilinin cevap dilekçesinden özetle; dava konusu çekin davacı tarafça alınacak mallara karşılık avans olarak müvekkili ... ... A.Ş'ye verildiğini, ancak ürünleri teslim edemediklerini, davacının daha önceden aynı imza ile keşide edilmiş çekleri ödediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

... Şubesine, ...na ve ... A.Ş yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

... Başsavcılığına yazılan müzekkereye verilen cevaplar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

... İcra Dairesinin 2017/... İflas Müdürülüğüne yazılan müzekkereye cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

... Bürosu'na yazılan müzekkereye cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Bilirkişi raporları ve ATK raporları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Bilirkişiler adli tıp belge inceleme ve imza inceleme uzmanları ... Ve ... tarafından hazırlanan 07/08/2019 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi 07/08/2019 tarihli raporunda özetle: "...Yukarıdaki bulgularımıza göre; ... Sanayi Şubesine ait, İstanbul, 02.07.2015 keşide yer ve tarihli. ... A.Ş. Emrine yazılı, keşidecisi ... ... ... olan. ... çek nolu, ... bedelli çekte keşideciye atfen atılmış imzanın, mevcut mukayese imzalara kıyasla ... ... — eli ürünü OLMADIĞI'nın kabulü gerektiği kanaatini bildirir rapordur. Saygılarımızla arz olunur..."yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi Mali müşavir ... tarafından hazırlanan 18/02/2022 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "...Dava konusu ... seri no.lu 02.07.2015 tarihli 200.000,00 TL bedelli çek davalı ... A.Ş. kanuni defter kayıtlarında. 05.05.2015 tarih ... yevmiye no. İle kaydedilmiş, 06.05.2015 tarih ... yevmiye no, İle ... 'a tahsil için verilmiş,06.07.2015 tarih ... yevmiye no. ile banka tarafından iade edilmiş, 31.12.205 tarih ... yevmiye ile karşılıksız çek hesabına kaydedilmiştir.

Dava konusu ... seri no.lu 02.07.2015 tarihli 200.000,00 TL bedelli çek davalı ... A.Ş.'ne davadışı ... San. Ve Tic. Ltd. : Şti. tarafından 05.05.2015 tarih ve ... no.lu faktoring sözleşmesi kapsamında 05.05.2015 :tarihli Alacak Bildirim formu ile bildirilen ve .... Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen aşağıdaki dökümü yapılan fatura alacaklarına karşılık olarak.

Çekler ve çek tevdi bordrosu incelendiğinde ilgili çeklerin keşide tarihi/vadesinin çek tevdi bordrosundaki tarih olan 05.05.2015 tarihindan çok önce düzenlendikleri ve dava konusu çek ile ayrı zamanlarda davalı ... A.Ş.'de faktoring işlemine tabi tutuldukları değerlendirilmektedir. Dosyada mevcut dava konusu ... Bankası A.Ş. ... Sanayi Şubesi ... seri no.lu 02.07.2015 tarihli 200.000,00 TL bedelli çek incelendiğinde çek keşidecisinin ... ... ... olduğu, Çek Lehdarının ...

A.Ş. olduğu, çekim arka yüzünde 1.sırada davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. 2. sırada davalı ... A.Ş., 3. sırada davalı ... ... San. Ve Tic. A.Ş. , 4. sırada davadışı ... Ltd. Şti, 5. Sırada davalı ... A.Ş. cirolarının bulunduğu görülmektedir. ... A.Ş. ... Şubesi tarafından “iş bu çek üzerindeki keşideci imzası uyuşmadığından işlem yapılmamıştır' şerhi düşülmüştür. Dava konusu ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi ... seri no.lu 02.07.2015 tarihli 200.000,00 TL bedelli çek üzerindeki imzanın davacı ... ...'a ait olup olmadığının belirlenmesi için dosya kapsamında düzenlenen 15.07.2019 tarihli Bilirkişi raporunda “... keşideciye atfen atılmış imzanın, mevcut mukayese imzalara kıyasla ... ... eli ürünü OLMADIĞI'nın kabulü gerektiği kanaati” bildirilmiştir. Davalı ... A.Ş.

Bs bildirimleri incelendiğinde; davacı ... ...'a 2014 yılında 212 adet belge karşılığı 16.386.542,00 TL(KDV hariç) , 2015 yılında 144 adet belge karşılığı - ,8.813.622,00 TL(KDV hariç) mal ve hizmet satışı yaptığını bağlı bulunduğu Vergi Dairesine - beyan ettiği görülmektedir. Davalı ...

A.Ş kanuni defter ve belgeleri incelenemediğinden dava konusu ... **seri no.lu 02.07.2015 tarihli 200.000,00 TL bedelli çekin ne zaman, hangi çek giriş/çıkış bordrosuyla hangi fatura borcuna istinaden alındığı, çek alındığı tarihte davalı ... A.Ş.'nin davacı ... ...'dan alacağının olup olmadığı, dava konusu çekin avans mahiyetinde verilip verilmediği, avans mahiyetinde verildiyse karşılığı malzemenin davacıya teslim edilip edilmediği tespit edilememektedir. Diğer davalı ...

A.Ş. Ba-Bs Bildirimleri incelendiğinde ... A.Ş. ne 2015 yılında 448 adet belge kapsamında 88.992.019,00 TL(KDV hariç) mal hizmet satımı yaptığı, buna karşılık 9 adet belge ile 7.931.574,00 TL tutarında alım yaptığını bağlı bulunduğu Vergi dairesine bildirdiği görülmektedir. Dava konusu çekin arka yüzündeki cira silsilesi incelendiğinde büyük satıcı konumunda olan ... A.Ş.'nin ... A.Ş.'den çeki ciro ile 2. sırada aldıktan sonra tekrar ciro ile çeki ...

A.Ş.'ne devretmesinin sebepleri defter incelemesi yapılamadığı için anlaşılamamaktadır. Yukarıda yapılan inceleme ve değerlendirmeler dava konusu olay hakkında herhangi bir hukuki değerlendirme içermemekte, bu yöndeki inceleme, değerlendirme ve takdir bütünüyle Sayın Mahkeme'ye ait bulunmakta olup, (8) sayfa ve (1) flash disk EK'ten ibaret Raporumuz, Sayın Mahkemeye saygı ile sunulur. İstanbul, 18/02/2022..."yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememiz dosyası ... Adli Tıp Kurumunun ... İhtisas Dairesi'ne tevdii edilmiş olup ... İhtisas Dairesi'nin 20/05/2024 tarihli adli tıp raporundan özetle;"... İnceleme konusu çekte atılı keşideci imzası ile ... ...'un mevcut mukayese imzaları arasında biçimsel benzerlik görülmekle birlikte; söz konusu imzaların basit tersimli olması ve mukayese imzalarının sınırlı sayıda olması nedeniyle ... ...'un eli ürünü olup olmadığı yönünde daha ileri bir tespite gidilemediği hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR..," yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan dava; davaya konu ... Bankası ... Sanayi Şubesine ait 02.07.2015 tarihli, keşidecisi ... ... ... Üretimi olan ... çek nolu, 200.000TL bedelli çekte imzanın sahteliği iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Davanın esası yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu çek incelendiğinde, ... Bankası AŞ'ne ait, ... çek nolu, 02/07/2015 tarihli 200.000,00 TL bedelli, keşidecisi davacı, lehdarı davalılardan ... ... A.ş. olan, çek arkasında sırasıyla lehdar, davalı ... şirketi tekrar ... .. A.Ş ve son hamil davalı ... şirketi olan çek olduğu, çekin ibrazında, ''keşideci imzası ile yetkili keşideci imzasının birbirini tutmadığı'' gerekçesiyle işlem yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.

Yargılama sırasında alınan Adli Tıp Kurumu raporunda, inceleme konusu çekin ön yüzde keşideci ... ...'a atfen atılı imza ile ... ...'un mukayese imzaları arasında biçimsel benzerlik görülmekle birlikte gerek inceleme konusu imzaların, gerekse mukayese imzaların tersimi basit, taklidi kolay imzalar olması nedeniyle söz konusu imzanın ... ...'un eli ürünü olup olmadığı yönünde daha ileri bir tespit edilemediğinin bildirildiği,

Grafolog bilirkişi heyeti tarafından sunulan 07/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda ise inceleme konusu çekteki imza ile ... ...'un eli ürünü imzalar karşılaştrııldığında çekte keşideciye atfen atılmış imzanın, mevcut mukayese imzalara kıyasla ... ... — eli ürünü OLMADIĞI'nın kabulü gerektiği tespitinde bulunulmuştur.

Taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığına yönelik yapılan defter incelemesinde ise dava konusu çekin arka yüzündeki cira silsilesi incelendiğinde büyük satıcı konumunda olan ... A.Ş.'nin ... A.Ş.'den çeki ciro ile 2. sırada aldıktan sonra tekrar ciro ile çeki ... A.Ş.'ne devretmesinin sebepleri ile defter incelemesi yapılamadığı için anlaşılamadığı şeklinde tespitte bulunulmuştur.

Kambiyo senedindeki imzanın inkâr edilmesi halinde senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü, senedi elinde bulunduran alacaklıya ait olup somut olayda da ispat yükü senetteki imzanın davacı borçluya ait olduğunu iddia eden davalı alacaklıdadır. Buna göre yapılan imza incelemeleri neticesinde imzanın davacıya ait olduğunun kesin ve açık bir şekilde tespit edilemediği, davalının ispat yükünü yerine getiremediği görülmüş bu sebeple davacı tarafından açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Kötü niyet tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu ... Bankası AŞ'ne ait, ... çek nolu, 02/07/2015 tarihli 200.000,00 TL bedelli, keşidecisi davacı, lehdarı davalılardan ... ... VE TİC.

A.Ş. olan, çek arkasında sırasıyla lehdar, davalı ... şirketi ve son hamil davalı ... şirketi cirolarının bulunduğu, lehdar ve davalı ... şirketinin kaşesi ve imzalarının aynı olduğu, kaşe üzerinde bulunan adreslerin de aynı olduğu, yönetmeliğin 5.maddesi ''Kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması, sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapılmaması gerekir.

Belirtilen hususlar yönetmeliğin ilgili maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde, davalı Faktoring şirketinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğine dair dosyaya yansıyan bir delil bulunmadığı, çeki iktisabında ağır kusurlu sayılması gerektiği, bu nedenle kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (Emsal İlam : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2021/695 Esas 2024/490 Karar )

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır