İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/785 K.2018/229

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkilin kumaş satışından kaynaklı fatura alacağının tahsili için yapılan takibe vaki, davalının haksız itirazının iptalini, takibin devamını ve %20'den az olamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tarafların aralarındaki ticari ilişkiye yönelik herhangi bir itirazlarının olmadığını, ancak müvekkilinin ödeme yapmadığı yönündeki beyanın gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafa 20.300 TL ödendiğini, taraflar arasındaki bakiye kısmın ödenmemesine yönelik mütabakat sağlandığını, müvekkilin başkaca borcunun bulunmadığını beyanla haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizce celp edilen ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine cari hesap ve fatura alacağına istinaden 9.647,18 TL'si asıl alacak olmak üzere toplam 9.649,56 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... bankasına yazılan müzekkere cevabının gelişini müteakip tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda mali müşavir ... marifetiyle inceleme icra edilerek alınan 20/12/2017 tarihli raporda bilirkişi özetle;

"Davacı firmanın 2014-2015 dönemleri yevmiye defteri açılış ve kapanış tasdiklerinin mevcut olduğu görülmüştür. Davalı firmanın 2014-2015 dönemleri işletme defteri açılış tasdiklerinin yapıldığı, kapanış tasdiklerinin dosya da mevcut olmadığı görülmüştür.

Dosya içeriği belgeler incelendiğinde, davacının 2 adet faturayı düzenlediği görülmüştür. Her ne kadar fatura ve irsaliyeler üzerinde davalıya ait teslim alındığına dair bir bilgi yer almasa da, dosya içeriğinde yer alan davalı dilekçelerinde, söz konusu faturalara ve ticari işleme itirazının bulunmadığı anlaşılmıştır. Her iki tarafında bahse konu, kumaş alımından kaynaklanan ve toplam bedeli 22.147,18 TL olan 2 fatura konusunda mutabık oldukları, görülmüştür.

Dosya içeriği ödeme araçları olarak toplam tutarı 15.500 TL olan 9 adet senet ve 4.800 TL bedelli 1 adet çek incelenmiş ve aşağıdaki neticelere varılmıştır.

Buna göre senetlerin ön yüzlerinden, ...’ın borçlusu olduğu ve toplam bedeli 5.000 TL olan 3 adet senet ile ...nin borçlusu olduğu toplam bedeli 10.500 TL olan 6 adet senedin, davalı ... ....’e verildiği görülmüştür. Senetlerin arka yüzlerinde de, davalı ...’ün bu senetleri, davacı ... Şirketine ciro ettiği anlaşılmıştır. Bahse konu 15.500 TL tutarındaki tüm senetlerin, (her ne kadar ...

Bankası 21.03.2017 tarihli yazısında 30.07.2015 tarihli senedin bedelinin 1.000 TL olduğunun belirtilmesine ve davalı vekilinin bu yöndeki beyanına karşın), bankanın yazı ekinde yer alan, senet listeleme ekranlarından 15.500 TL olarak davacı firma hesabına ödendiği anlaşılmıştır. Bankanın yazısına mesnet teşkil etmek üzere ekinde sunduğu senet tahsil görüntülerine göre yazılan metinde maddi hata olduğu görüşüne varılmıştır.

Dosya içeriği belge ve bilgilerden, ... ... Konfeksiyonun, 7012015 numaralı ve 4.800 TL tutarındaki ... Bankası çekini davalı ... Giyim’e verdiği, arka yüzünden de bu çekin davacı ... Ltd adına ...’ya ciro edildiği anlaşılmıştır. Yine arka yüzünden, 31.03.2015 tarihinde çekin yazdırıldığı, 1.200 TL si ödenirken, 3.600 TL kısmı karşılıksız kaldığı anlaşılmıştır. Tarafların çek ile ilgili dosya içeriği dilekçelerde yer verdikleri ifadelerine göre,

Davacının beyanlarına göre; 4.800 TL tutarındaki çeki davalıdan aldığı, karşılıksız olduğu için arkasını yazdırdığı, sadece 1.200 TL sini tahsil edebildiği, çekin davalıya iadesi için 03.04.2015 tarihli tediye makbuzu düzenlendiği görülmüştür. Ancak gerek çekin iadesi için düzenlenen tediye makbuzunda, teslim alan imzasının bulunmaması, gerek davacı vekilinin 29.05.2017 tarihli dilekçesindeki “..çek bedelinin ödenmesi halinde davalıya iade edileceği” ifadesi, gerekse tarafların diğer ifadelerinden, çekin davalı firmaya fiilen teslim edilmediği, yasal defterlerinde kaydi olarak iade edildiği görüşüne varılmıştır.

Çek bedelini tahsil etmek için bankaya müracaat edip çekin kısmen veya tamamen karşılıksız olması durumunda “karşılıksız” işlemi yaptıran hamilin, karşılıksızdır işleminden itibaren, üç ay ve her halde karşılıksız çekin düzenlenmesinden itibaren bir yıl içerisinde, çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer yada hesap sahibinin, yahut şikayetçinin yerleşim yeri icra mahkemesine şikayette bulunma hakkı vardır. Dosya içeriği belge ve bilgilerden, davacının hamil sıfatı ile karşılıksız çıkan çek için icra müdürlüğüne dava açtığına yönelik bir işleme rastlanmamıştır.

Davalının beyanlarına göre ise; verilen çekin bir ödeme aracı olduğu, davacının yasal defterlerinde görülebileceği, eğer çek karşılıksız çıkarsa davacı iş bu çekten dolayı, müvekkiline ve asıl çek sahibine karşı yasal takip süreci başlatma hakkı bulunduğu, buna karşılık davacının müvekkile karşı bir bildirimde bulunmadığı, yasal takip başlatmaması nedeniyle de doğacak bir zaman aşımı durumunda müvekkilinin rücu hakkını kaybedeceği, belirtilmiştir.

Dosyada, taraflar arasında kurulmuş bir sözleşme bulunmamaktadır. TK.m.23/II gereği olarak, faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde, fatura muhtevasına bir itirazda bulunmazsa, fatura içeriğini kabul etmiş sayılır.

Tarafların dosyaya sunduğu bilgi ve belgelerden, faturalara ilişkin bir ihtilafın bulunmadığı, ödemeler konusunda anlaşmazlık yaşandığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin dilekçesinde yer alan senetlerin tamamının fatura borcuna mahsuben yapılmış ödemeler olmadığı belirtilmektedir.

Davacının 2015 yılı yasal defter açılış kayıtları üzerinde yapılan inceleme de, 2014 yılından 4.847,18 TL devrettiği, buna göre davalının fatura bedeli olan 22.147,18 TL nin 17.300 TL kısmını ödendiğini göstermektedir. Bu ödemeler senetlerle yapılmamışsa, davacı firmanın, kayıtlarında tahsil ettiği görülen 17.300 TL için, 4.800 TL çekin dışında kalan 12.500 TL nin ne zaman ve nasıl ödendiğine ilişkin bir bilgiye yer vermediği görülmüştür.

Belge ve bilgiler neticesinde işlemin taraflar arasında gerçekleşen ticari bir faaliyet olduğu kanaatine varılmıştır.

Neticeten; davacı firmanın 2014 ve 2015 yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin mevcut olduğu, davalı firmanın 2014 ve 2015 işletme defteri tasdiklerinin bulunduğu, kapanış tasdiklerinin dosya da yer almadığı, davaya konu, 14.02.2014 tarih ve ... nolu 5.945,56 TL tutarındaki ve 12.06.2014 tarih ve 079426 nolu 16.201,62 TL tutarındaki, toplam bedeli 22.147,18 TL olan 2 adet faturada davacı ve davalının mutabık olduğu, davalının, davacıya toplamı bedeli 15.500 TL olan 9 adet senet verdiği, bu senetlerinin ...

Bankası kayıtlarına göre, toplamı 15.500 TL olarak davacı ... Ltd. Şti ne ödendiği, davacı firmanın, yapılan senet ödemelerinin faturalar ile ilişkili ödeme olmadığını ifade etmesi üzerine yapılan incelemelerde, dosya içeriği belgelerden, söz konusu 2 adet fatura için, ... bankası aracılığı ile ödenen senetlerin dışında bir ödeme işlemi görülememiştir.

Davalının, 4.800 TL tutarındaki çek ile yaptığı ödemenin, davacı tarafından teslim alındığı ve kayıtlarına tahsilat olarak işlendiği, davacının tahsili için bankaya gidilmesi neticesinde çekin karşılıksız olduğunun anlaşıldığı, sadece 1.200 TL sini tahsil edebildiği, söz konusu çeki, davalı firma düzenlediği tediye makbuzu ile davalı cari hesabına “iade edilen çek” olarak borçlandırdığı, fiilen iade etmediği, karşılıksız çek ile ilgili yasal takip başlatmadığı anlaşılmıştır.

Çekin iadesi, muhasebe tekniği yönüyle bir ödeme işlemi olduğundan, muhatabına teslim edilmeyen çek ile ödemenin fiilen gerçekleşmediği, görüşüne varılmıştır. Dosya içeriği belge ve bilgilere dayanılarak, davacının ...

35.İcra Müdürlüğünde takibe koyduğu 2 adet fatura bedelinden kalan bakiyenin tahsiline ilişkin olarak açılan dava üzerine, davacının karşılıksız çıkan çek için tahsil ettiği 1.200 TL tutardan sonra kalan 3.600 TL'yi, gerek ticari teamüller ve gerekse yasal süresi içinde talep hakkı olmakla birlikte, mevcut dava dosyası kapsamında yapılan incelemeler ve hesaplamalar sonucunda, davalının mal alım faturaların bedeli olarak, davacıya toplam 22.147,18 TL tutarında borçlandığı, buna mukabil 15.500 TL tutarında 9 adet senet ve 4.800 TL tutarında 1 adet çek verdiği, senetlerin ön ve arka yüzlerindeki bilgilerden ve ...

Bankası kayıtlarından, davalının verdiği senetlerin toplam bedeli olan 15.500 TL nin, davacı firma ... Tekstil Ltd Şti ne ödendiği, senetler dışında, ödeme olarak verilen 4.800 TL tutarında bir adet çekin fiilen iade edilmemesinden dolayı 22.147,18 TL mal alımından kaynaklanan borcunun 20.300 TL sinin ödendiği, bu durumda davalının kalan borcunun 1.847,18 TL olduğu görüşüne varılmıştır. " şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Dava; fatura bakiye alacağının tahsili için yapılan takibe ilişkin itirazın iptali isteminden ibarettir. Davalı taraf davanın reddini savunmuştur. Yanlar arasında ticari ilişki bir faturalar konusunda herhangi bir ihtilaf yoktur. Yanlar arasındaki ihtilaf fatura konusu borcun ödenip ödenmediği ve davacının davalıdan bakiye alacağının bulunup bulunmadığı hususlarına bir ilişkindir.

Her iki tarafında bahse konu, kumaş alımından kaynaklanan ve toplam bedeli 22.147,18 TL olan 2 fatura konusunda mutabık oldukları, görülmüştür. Davalının davacıya toplam 22.147,18 TL tutarında borçlandığı, buna mukabil 15.500 TL tutarında 9 adet senet ve 4.800 TL tutarında 1 adet çek verdiği, senetlerin ön ve arka yüzlerindeki bilgilerden ve ... Bankası kayıtlarından, davalının verdiği senetlerin toplam bedeli olan 15.500 TL nin, davacı firma ...

Tekstil Ltd Şti ne ödendiği, çekin ise karşılıksız çıktığı ve kasaya sunulduğu, bu durumda davalı tarafça 20.300 TL olarak yapılan çek ve senet ödemesinden çek ödemesinin mahsubu sonucu davalı ödemesinin 15.500 TL olduğu,22.147,18 TL davacı alacağından ödemenin mahsubu neticesi davacı bakiye alacağının 6.647,18 TL olduğu, karşılıksız çekin davacı yan kayıtlarında ödeme olarak işlense dahi ödenmiş olarak kabul edilemeyeceği, dolayısıyla mübrez rapordaki görüşe iştirak edilemeyeceği anlaşılmakla; mahkememizce icra edilen yargılama ve tekmil dosya münderecatından edinilen vicdani kanat gereğince; davanın kısmen kabulü ile, ....

35.İcra müd.'nün ... esas sayılı takip dosyasında takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 6.647 TL alacaklı olduğunun tespiti ile , bu miktara ilişkin itirazın iptaline, bu miktara takipten itibaren yasal faiz uygulanması suretiyle takibin diğer kayıt ve şartlarda aynen devamına, davalının % 20 icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki hükmün kurulması cihetine gidilmiştir.

Katip Başkan